Shloka 81
Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)
Devanagari script
एतैरेव तु कामं त्वां प्रापयिष्यामि याजनम् / श्रुत्वेन्द्रस्य तु तद्वाक्यं तस्माद्देशादपाक्रमन्
Transliteration
etaireva tu kāmaṃ tvāṃ prāpayiṣyāmi yājanam / śrutvendrasya tu tadvākyaṃ tasmāddeśādapākraman
Translation
‘ఇవారిద్వారానే నీకు యాజనఫలాన్ని నిశ్చయంగా పొందజేస్తాను.’ ఇంద్రుని మాట విని వారు ఆ దేశమునుండి తొలగిపోయిరి.
Word by Word
एतैःby these
एतैः:
Karana (करण/means)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; सर्वनाम
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphasis)
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयार्थक-निपात (but/indeed)
कामम्willingly
कामम्:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण/adverb)
TypeIndeclinable
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोग (indeclinable adverbial accusative): कामम् = willingly/at will
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
प्रापयिष्यामिI will cause (you) to attain
प्रापयिष्यामि:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative): प्रापयति = cause to reach
याजनम्the act of officiating sacrifice / priestly rite
याजनम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootयाजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण/absolutive)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive) from √श्रु (to hear)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
तुthen/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (qualifier of वाक्यम्)
वाक्यम्speech/words
वाक्यम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तस्मात्from that
तस्मात्:
Apadana (अपादान/source)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; सर्वनाम
देशात्from the place
देशात्:
Apadana (अपादान/source)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
अपाक्रमन्they departed
अपाक्रमन्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Rootअप + क्रम् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद