Shloka 55
Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)
Devanagari script
इत्येवमादयो ऽन्ये ऽपि बहवो वै प्रजेश्वराः / कुशोच्चया वालखिल्याः सभूताः परमर्षयः
Transliteration
ityevamādayo 'nye 'pi bahavo vai prajeśvarāḥ / kuśoccayā vālakhilyāḥ sabhūtāḥ paramarṣayaḥ
Translation
ఇలా మొదలైనవారితో పాటు మరెందరో ప్రజేశ్వరులు ఉన్నారు. కుశోచ్చయులు, వాలఖిల్యులు—వారు సమూహంగా ఉన్న పరమర్షులు.
Word by Word
itithus
iti:
Vākyasaṃbandha (वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; quotative particle (इति-निपात)
evamin this manner
evam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; adverb
ādayaḥand others (beginning with these)
ādayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootādi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'and others beginning with ...'
anyeothers
anye:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; adjective used substantively
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; particle (अपि)
bahavaḥmany
bahavaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbahu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; adjective qualifying prajeśvarāḥ
vaiindeed
vai:
Vākyālaṅkāra (वाक्यालङ्कार)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय; emphatic particle (निपात)
prajeśvarāḥlords of beings
prajeśvarāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprajā (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; tatpuruṣa 'lords of creatures'
kuśa-uccayāḥKuśoccayas
kuśa-uccayāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkuśa (प्रातिपदिक) + uccaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; tatpuruṣa 'heaps of kuśa (grass)' used as name/epithet
vālakhilyāḥVālakhilyas
vālakhilyāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvālakhilya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; class of sages
sa-bhūtāḥtogether/associated
sa-bhūtāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + bhūta (कृदन्त, भू धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; past participle bhūta (क्त) with prefix sa- = 'together/with, having become'
paramarṣayaḥgreat sages
paramarṣayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootparama (प्रातिपदिक) + ṛṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; karmadhāraya 'supreme sages'