Brahma Purana — The Ananta-Vasudeva Image: From Brahma’s Commission to Puruṣottama Kṣetra, Shloka 35
Devanagari script
मुनय ऊचुः अहो नो विस्मयो जातः श्रुत्वेदं परमामृतम् अनन्तवासुदेवस्य संभवं भुवि दुर्लभम् //
Translation
ఇక్కడ ముప్పై ఐదవ శ్లోకం ఉంది।
Word by Word
मुनयःsages
मुनयः:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), बहुवचन; पुंलिङ्ग — Nominative plural masculine
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (क्रिया/main verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद — ‘they said’
अहोah!/oh!
अहो:
Sambandha (सम्बन्ध/interjection)
TypeIndeclinable
Rootअहो (अव्यय)
Formविस्मयादि-निपात (exclamatory particle)
नःof us/our
नः:
Sambandha (सम्बन्ध/possessive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), बहुवचन — Genitive plural (enclitic pronoun)
विस्मयःwonder/astonishment
विस्मयः:
Karta (कर्ता/subject of जातः)
TypeNoun
Rootविस्मय (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन; पुंलिङ्ग — Nominative singular masculine
जातःarose
जातः:
Kriya (क्रिया/predicative)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP used predicatively); प्रथमा (1st), एकवचन; पुंलिङ्ग — ‘has arisen/occurred’ (agreeing with विस्मयः)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund); ‘having heard’
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म/object of श्रुत्वा)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd), एकवचन; नपुंसकलिङ्ग — Accusative singular neuter
परमामृतम्supreme nectar (ambrosia)
परमामृतम्:
Karma (कर्म/appositional object)
TypeNoun
Rootपरम (प्रातिपदिक) + अमृत (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास ‘supreme nectar’; द्वितीया (2nd), एकवचन; नपुंसकलिङ्ग — Accusative singular neuter (apposition to इदम्)
अनन्तवासुदेवस्यof Ananta-Vāsudeva
अनन्तवासुदेवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/possessive)
TypeNoun
Rootअनन्त (प्रातिपदिक) + वासुदेव (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (अनन्तः वासुदेवः); षष्ठी (6th), एकवचन; पुंलिङ्ग — Genitive singular masculine
सम्भवम्origin/manifestation
सम्भवम्:
Karma (कर्म/object; thing heard)
TypeNoun
Rootसम् + भव (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd), एकवचन; पुंलिङ्ग — Accusative singular masculine
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana (अधिकरण/location)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th), एकवचन; स्त्रीलिङ्ग — Locative singular feminine
दुर्लभम्rare/difficult to obtain
दुर्लभम्:
Visheshana (विशेषण/predicative of सम्भवम्)
TypeAdjective
Rootदुर् (उपसर्ग) + लभ (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; नपुंसकलिङ्ग — Neuter singular (predicative adjective; ‘hard to obtain’)
Speaker
Sages address the narrator (likely Sūta or a principal storyteller in the frame).