Brahma Purana — Akshara and Kshara: Vasiṣṭha’s Teaching to Karāla Janaka on Cosmogenesis and Liberation, Shloka 12
Devanagari script
युगं द्वादशसाहस्र्यं कल्पं विद्धि चतुर्युगम् दशकल्पशतावर्तम् अहस् तद् ब्राह्मम् उच्यते //
Translation
పన్నెండవ శ్లోకం—ఇక్కడ మూల సంస్కృత పాఠ్యం ఇవ్వలేదు; అందువల్ల యథార్థ అనువాదం సాధ్యం కాదు.
Word by Word
युगम्a yuga (age)
युगम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nominative/Accusative), एकवचन
द्वादशसाहस्र्यम्of twelve thousand
द्वादशसाहस्र्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वादश + साहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समास: ‘twelve-thousand (in measure)’
कल्पम्a kalpa
कल्पम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
विद्धिknow/understand
विद्धि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
चतुर्युगम्a four-yuga cycle
चतुर्युगम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचतुर् + युग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; द्विगु-समास: ‘four-yuga (cycle)’
दशकल्पशतावर्तम्consisting of many cycles (hundreds) of ten-kalpas
दशकल्पशतावर्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदश + कल्प + शत + आवर्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी/तत्पुरुषार्थ: ‘having (so many) revolutions of hundreds of ten-kalpas’ (बहु-समासिक विशेषण)
अहःa day
अहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअहन्/अहः (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
ब्राह्मम्Brahmā’s
ब्राह्मम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootब्राह्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘of Brahmā’
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive): ‘is called’
Speaker
Vasiṣṭha teaches Karālajanaka.