Atharva Veda 9.9.18: Kanda 9, Anuvaka 1, Sukta 9, Mantra 18

Sukta 9

Sanskrit (Devanagari)

अ॒वः परे॑ण पि॒तरं॒ यो अ॑स्य॒ वेदा॒वः परे॑ण प॒र ए॒ना व॑रेण । क॒वी॒यमा॑नः॒ क इ॒ह प्र वो॑चद् दे॒वं मनः॒ कुतो॒ अधि॒ प्रजा॑तम्

IAST Transliteration

aváḥ paréṇa pitáraṃ yó asyá védāváḥ paréṇa pará enā́ varéṇa | kavīyámānaḥ ká ihá prá vocad deváṃ mánaḥ kúto ádhi prájātam ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Aid from beyond—he who knoweth the Father of this (All); aid from beyond, beyond these, by the excellent boon. In seerly inspiration, who here hath proclaimed the divine Mind—whence, and from what height, it was brought to birth?

Translation

ఈ (సర్వం) యొక్క తండ్రిని ఎవడు తెలుసునో—అతనికి పరమపార నుండి సహాయం; పరమపార నుండి సహాయం, వీటన్నిటికీ అతీతంగా, ఉత్తమ వరం (వरेణ) ద్వారా. కవి-ప్రేరణలో ఇక్కడ ఆ దేవ-మనస్సు (దివ్య మనస్) ను ఎవరు ప్రకటించారు? అది ఎక్కడి నుండి, ఏ ఎత్తు నుండి, జన్మగా తీసుకురాబడింది?

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अवः: help, protection
• अवः: Karma
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक) / अव् (रक्षणे) से निष्पन्न

• परेण: by/with the higher (aid)
• परेण: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)

• पितरम्: the father
• पितरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्य: of this, his
• अस्य: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वेद: knows
• वेद: Kriyā
• Type: Verb
• Root: विद् (ज्ञाने)

• अवः: help, protection
• अवः: Karma
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक)

• परेण: by/with the higher (aid)
• परेण: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)

• परः: higher, beyond
• परः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)

• एनाः: these (powers/helps)
• एनाः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: एना (सर्वनाम-प्रातिपदिक; ‘इदम्’ वर्ग)

• वरेण: by a boon, by choice/excellence
• वरेण: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)

• कवीयमानः: acting as a seer/poet, being inspired
• कवीयमानः: Kartā
• Type: Participle (Adjective)
• Root: कवीय (कृदन्त-प्रातिपदिक; √कु/कव् इव ‘कवित्वे/स्तुतौ’ भावे), वर्तमानकृदन्त

• कः: who?
• कः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इह: here
• इह: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• प्र: forth, forward
• प्र: Upasarga
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• वोचत्: spoke, uttered
• वोचत्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: वच् (वचने)

• देवम्: the god, divine (one)
• देवम्: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• मनः: mind
• मनः: Karma
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)

• कुतः: from where?
• कुतः: Apādāna
• Type: Indeclinable
• Root: कुतस् (अव्यय-प्रश्न)

• अधि: upon, over
• अधि: Upasarga
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/अव्यय)

• प्रजातम्: born, produced, arisen
• प्रजातम्: Karma
• Type: Participle (Adjective/Noun)
• Root: प्र-√जन् (जने) → प्रजात (कृदन्त)

Attribution

Rishi: Traditionally linked to speculative seers (brahmodya tradition); specific r̥ṣi attribution varies by ancillary tradition for AVŚ 9.9.

Devata: Brahman/Prajāpati; Manas (as deified principle)

Chandas: Triṣṭubh-like cadence (speculative hymn style; exact metrical scansion may vary by pada reading)

Mantra Rasa

Primary: adbhuta

Secondary: shanta