Mantra 13

Sukta 10

Sanskrit (Devanagari)

पृच्छामि त्वा परमन्तं पृथिव्याः पृच्छामि वृष्णो अश्वस्य रेतः । पृच्छामि विश्वस्य भुवनस्य नाभिं पृच्छामि वाचः परमं व्योऽम

IAST Transliteration

pṛcchā́mi tvā parám ántaṃ pṛthivyā́ḥ pṛcchā́mi vṛ́ṣṇo áśvasya rétaḥ | pṛcchā́mi víśvasya bhúvanasya nā́bhiṃ pṛcchā́mi vā́caḥ parám vyòma ||

English Translation (Griffith/Whitney)

I ask thee of the uttermost end of Earth; I ask of the seed of the virile Horse. I ask of the navel of all this world of being; I ask of Speech’s highest firmament.

Translation

నేను నిన్ను పృథివీ యొక్క పరమ అంతం గురించి ప్రశ్నిస్తున్నాను; వీర్యవంతమైన అశ్వం యొక్క రేతస్ (బీజం) గురించి ప్రశ్నిస్తున్నాను. సమస్త భువనపు నాభి గురించి ప్రశ్నిస్తున్నాను; వాక్కు యొక్క పరమ వ్యోమం (అత్యున్నత ఆకాశం) గురించి ప్రశ్నిస్తున్నాను.

Word by Word

• पृच्छामि: I ask / I inquire
• पृच्छामि: — (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ् (पृच्छ्)

• त्वा: you (as object)
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• परमम्: the highest / utmost
• परमम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)

• अन्तम्: end, limit
• अन्तम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अन्त (प्रातिपदिक)

• पृथिव्याः: of the earth
• पृथिव्याः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• पृच्छामि: I ask
• पृच्छामि: — (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ् (पृच्छ्)

• वृष्णः: of the bull / of the virile one
• वृष्णः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक)

• अश्वस्य: of the horse
• अश्वस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• रेतः: seed, semen
• रेतः: कर्म
• Type: Noun
• Root: रेतस् (प्रातिपदिक)

• पृच्छामि: I ask
• पृच्छामि: — (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ् (पृच्छ्)

• विश्वस्य: of all, of the whole
• विश्वस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• भुवनस्य: of the world / being
• भुवनस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक)

• नाभिम्: navel; hub, center
• नाभिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: नाभि (प्रातिपदिक)

• पृच्छामि: I ask
• पृच्छामि: — (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ् (पृच्छ्)

• वाचः: of speech
• वाचः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)

• परमम्: highest
• परमम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)

• व्योम: sky, firmament
• व्योम: कर्म
• Type: Noun
• Root: व्योमन् (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Speculative seer per AV 9 anukramaṇī (variable).

Devata: Brahman/Vāc (implicit), with cosmological correspondences.

Chandas: Triṣṭubh-like (edition-dependent).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From questioning wonder to poised certainty through structured inquiry","listener_experience":"A sense of vastness and alignment—‘placing’ oneself within a mapped cosmos","intensity":4}