Atharva Veda 4.6.8: Kanda 4, Anuvaka 1, Sukta 6, Mantra 8

Sukta 6

Sanskrit (Devanagari)

वध्र॑यस्ते खनि॒तारो॒ वध्रि॒स्त्वम॑स्योषधे । वध्रिः॒ स पर्व॑तो गि॒रिर्यतो॑ जा॒तमि॒दं वि॒षम्

IAST Transliteration

vádhrayas te khanitā́ro vádhris tvám asy oṣadhe | vádhriḥ sá párvato girír yáto jātám idáṃ viṣám ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Vadhryas are thy diggers; thou art Vadhri, O Herb. Vadhri is that mountain, that rock, whence this poison hath been born.

Translation

నీ తవ్వేవారు ‘వధ్రయ’లు; ఓ ఓషధి, నీవే ‘వధ్రి’. ఆ ‘వధ్రి’యే ఆ పర్వతం, ఆ గిరి—అక్కడినుంచే ఈ విషం జన్మించింది.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वध्रयः: digging-tools / diggers (as instruments/personified)
• वध्रयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वध्र (प्रातिपदिक) < वध्रि/वध्र (कर्तन-उपकरण/कुदालादि; ‘खनि-उपकरण’)

• ते: of you / your
• ते: सम्बन्ध (कर्तृ-सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• खनितारः: diggers / excavators
• खनितारः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: √खन् (खनने) + तृ (कर्तरि) → खनितृ (प्रातिपदिक)

• वध्रिः: (the) digging-tool / spade (personified)
• वध्रिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वध्रि (प्रातिपदिक)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• असि: are
• असि: —
• Type: Verb
• Root: √अस् (भुवि/सत्तायाम्)

• ओषधे: O herb / O medicinal plant
• ओषधे: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: ओषधि (प्रातिपदिक)

• वध्रिः: the digging-tool
• वध्रिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वध्रि (प्रातिपदिक)

• सः: that / he
• सः: कर्तृ (अनुवर्तते)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पर्वतः: mountain
• पर्वतः: कर्तृ/विशेष्य (समास/समन्वयः)
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक)

• गिरिः: hill, mountain
• गिरिः: कर्तृ/विशेष्य (समन्वयः)
• Type: Noun
• Root: गिरि (प्रातिपदिक)

• यतः: from where / whence
• यतः: अपादान (हेतु/उद्गम-सूचनम्)
• Type: Indeclinable
• Root: यतस् (अव्यय-प्रातिपदिक; ‘यतः’ = ‘from which/whence’)

• जातम्: born, arisen
• जातम्: कर्म/विशेषणम्
• Type: Adjective/Participle
• Root: √जन् (जन्मनि) → जात (कृत्-प्रातिपदिक; क्त)

• इदम्: this
• इदम्: कर्तृ/कर्म (सन्दर्भानुसार)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विषम्: poison
• विषम्: कर्तृ/कर्म (इदम्-जातम् इत्यस्य विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: विष (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic seer (anukramaṇī attribution varies).

Devata: Oṣadhi (Herb) as Vadhri (binding power).

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: adbhuta