Sukta 3
Rishi: Traditionally associated with speculative Atharvanic seers in the Vrātya/cosmological stratum (exact r̥ṣi assignment varies by anukramaṇī traditions).
Devata: Kāla/Ṛtu (Time/Seasons) or the cosmic person/year as the implicit subject.
Chandas: Mixed/prose-leaning triṣṭubh-jagatī tendencies in this section; not a strict RV-style metrical hymn.
AV 15.3 వ్రాత్య–బ్రహ్మాండీయ లితుర్గీని కొనసాగిస్తూ, వ్రాత్యుని ఆసందీ (యజ్ఞాసనం)పై అధిష్ఠింపజేసి, సంవత్సరపు క్రమబద్ధ శరీరంపై సార్వభౌమత్వాన్ని ప్రతిష్ఠిస్తుంది. ఈ సూక్తి శక్తి సీమాంతస్థితిని (లిమినాలిటీని) వైధతగా మార్చడంలో ఉంది: ఒకసారి ఆసీనుడైన వ్రాత్యుడు ఋతువులు, సామాజిక క్రమం, యజ్ఞస్థైర్యం అన్నీ ఏకమయ్యే అక్షంగా మారుతాడు. ఋతు-వ్యవస్థ (సరియైన ఋతుచక్రం)ను మరియు బ్రహ్మాండ-పురుష/సంవత్సర నమూనాను ధృవీకరిస్తూ, సమృద్ధి, రక్షణ, మరియు స్థిరమైన రాజ్య–యజ్ఞ ప్రపంచాన్ని స్థాపించడమే దీని లక్ష్యం.
Mantras
Mantra 1
स सं॑वत्स॒रमू॒र्ध्वोऽतिष्ठ॒त् तं दे॒वा अ॑ब्रुव॒न् व्रात्य॒ किं नु ति॑ष्ठ॒सीति॑
అతడు ఒక సంవత్సరం పాటు నిటారుగా నిలిచెను. అప్పుడు దేవతలు అతనితో అన్నారు: ‘హే వ్రాత్యా, నీవు ఇలా ఎందుకు నిలుచున్నావు?’
Mantra 2
सो॑ऽब्रवीदास॒न्दीं मे॒ सं भ॑र॒न्त्विति॑
అతడు అన్నాడు—“నాకు ఆసందీ (ఆసనం)ను సమకూర్చి తీసుకురండి.”
Mantra 3
तस्मै॒ व्रात्या॑यास॒न्दीं सम॑भरन्
ఆ వ్రాత్యుని కోసం వారు ఆసందీ (ఆసనం)ను సమకూర్చారు.
Mantra 4
तस्या॑ ग्री॒ष्मश्च॑ वस॒न्तश्च॒ द्वौ पादा॒वास्तां॑ श॒रच्च॑ व॒र्षाश्च॒ द्वौ
ఆమెకు—గ్రీష్మం మరియు వసంతం—రెండు పాదాలుగా నిలిచాయి; అలాగే శరద్ మరియు వర్షా—మిగతా రెండు (పాదాలు) అయ్యాయి.
Mantra 5
बृ॒हच्च॑ रथंत॒रं चा॑नू॒च्ये॒३ आस्तां॑ यज्ञाय॒ज्ञियं॑ च वामदे॒व्यं च॑ तिर॒श्च्ये
బృహత్ మరియు రథంతర అనుదైర్ఘ్య (పొడవు) వరుసలో స్థితమయ్యాయి; యజ్ఞాయజ్ఞియ మరియు వామదేవ్య తిర్యక్ (అడ్డ) వరుసలో స్థితమయ్యాయి.
Mantra 6
ऋचः॒ प्राञ्च॒स्तन्त॑वो॒ यजूं॑षि ति॒र्यञ्चः॑
ఋక్ (ऋचः) మంత్రాలు ప్రాఞ్చ (ముందుకు సాగే) తంతువులు; యజూంషి (యజుస్-సూత్రాలు/మంత్రాలు) తిర్యంచ (అడ్డంగా) ఉన్నాయి.
Mantra 7
वेद॑ आ॒स्तर॑णं॒ ब्रह्मो॑प॒बर्ह॑णम्
వేదం ఆస్తరణం (విస్తరించి పరచే పరుపు/పరచు); బ్రహ్మం ఉపబర్హణం (దిండు/ఆధార గద్దె).
Mantra 8
सामा॑सा॒द उ॑द्गी॒थोऽपश्र॒यः
సామన్నే ఆసనం (ఆధారం); ఉద్గీథమే నిలుపు, ఆశ్రయం, శరణం.
Mantra 9
तामा॑स॒न्दीं व्रात्य॒ आरो॑हत्
ఆ ఆసందీ (పీఠ-ఆసనం) మీద వ్రాత్యుడు आरोహించాడు.
Mantra 10
तस्य॑ देवज॒नाः प॑रिष्क॒न्दा आस॑न्त्संक॒ल्पाः प्र॑हा॒य्या॒३ विश्वा॑नि भू॒तान्यु॑प॒सदः॑
ఆయన చుట్టూ దేవజనులు పరిష్కంద (రక్షక-వలయం) వలె నిలిచియున్నారు; ఆయన సంకల్పాలు ప్రేరింపబడ్డాయి; సమస్త భూతప్రాణులు ఆయన ఉపసద్ (సమీపంలో కూర్చుని సేవించువారు), ఆయన పరిచారకులు అయ్యారు.
Mantra 11
विश्वा॑न्ये॒वास्य॑ भू॒तान्यु॑प॒सदो॑ भवन्ति॒ य ए॒वं वेद॑
ఇలా తెలిసినవానికి సమస్త భూతప్రాణులు—అదేవిధంగా—ఉపసద్ (సమీపంలో కూర్చుని సేవించువారు) అవుతారు.
Frequently Asked Questions
It ritually establishes a central authority (the Vrātya) by seating him on the āsandī, while also teaching that the seasons form the supports of the cosmic year-body. The result is stability in society and in seasonal order.
It is a cosmological image: the year or cosmic person stands upon the seasons. By naming them as supports, the hymn affirms that prosperity depends on the seasons being in correct order (ṛtu).
Primarily it is a śānti (stabilizing) and sovereignty-installation hymn: it legitimizes authority and aligns communal life with cosmic timing. Any ‘benefit’ is expected to come through restored order rather than a single medicinal substance.
Ask anything about Sukta 3 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.