Atharva Veda 12.2.40 — Kanda 12, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 40

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

यद् रि॒प्रं शम॑लं चकृ॒म यच्च॑ दुष्कृ॒तम्। आपो॑ मा॒ तस्मा॑च्छुम्भन्त्व॒ग्नेः संक॑सुकाच्च॒ यत्

IAST Transliteration

yád ripráṃ śámalaṃ cakṛmá yác ca duṣkṛtám | ā́po mā́ tásmāc chumbhantv agnéḥ sáṃkasukāc ca yát

English Translation (Griffith/Whitney)

What stain and what foul taint we have wrought, and whatsoever ill deed—may the Waters cleanse me from that, and from what pertaineth to Agni, and from whatever sankasuka there is.

Translation

మేము చేసిన మచ్చ, మలినత, ఇంకా చేసిన ఏ దుష్కృతం (చెడుకర్మ) అయినా—ఆపః (జలము) నన్ను దానినుండి శుద్ధి చేయుగాక; అలాగే అగ్నితో సంబంధమైన ఏదైనా (దోషం) నుండీ, ఇంకా ఏ ‘సంకసుక’ (sankasuka) ఉన్నా దానినుండీ (శుద్ధి చేయుగాక).

Word by Word

• यत्: whatever/that which
• यत्: कर्म (यत् = ‘which/whatever’ referring to the sins)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द

• रिप्रम्: defilement, impurity
• रिप्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रिप्र (प्रातिपदिक)

• शमलम्: stain, sin, blemish
• शमलम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: शमल (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• चकृम: we have done/committed
• चकृम: — (क्रियापद)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• यत्: whatever/that which
• यत्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• दुष्कृतम्: evil deed, wrongdoing
• दुष्कृतम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: दुष्कृत (प्रातिपदिक; दुष् + कृत)

• आपः: the waters
• आपः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• मा: me
• मा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तस्मात्: from that (from it)
• तस्मात्: अपादान
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शुम्भन्तु: may they cleanse/purify
• शुम्भन्तु: — (क्रियापद)
• Type: Verb
• Root: शुभ्/शुम्भ् (धातु; ‘to cleanse/beautify’)

• अग्नेः: of Agni
• अग्नेः: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• संकसुकात्: from the ‘saṅkasuka’ (a harmful/impure influence; Vedic-specific term)
• संकसुकात्: अपादान
• Type: Noun
• Root: संकसुक (प्रातिपदिक; वैदिक-विशेषशब्दः)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• यत्: whatever (remains/whatever it is)
• यत्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (verify per Anukramaṇī).

Devata: Āpas (Waters) with Agni as associated referent.

Chandas: Anuṣṭubh-like cadence (verify by syllable count in pada).

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: karuna