Mantra 34

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

अपावृत्य गार्हपत्यात् क्रव्यादा प्रेत दक्षिणा। प्रियं पितृभ्य आत्मने ब्रह्मभ्यः कृणुता प्रियम्

IAST Transliteration

apā́vṛtya gā́rhapatyāt kravyā́dāt prá ita dakṣiṇā́ | priyáṃ pitṛ́bhya ātmáne bráhmabhyaḥ kṛṇuta priyám

English Translation (Griffith/Whitney)

Having turned away from the Household Fire the flesh-devouring power, go forth to the right: make ye what is dear for the Fathers, dear for oneself, dear for the Brahmans.

Translation

గార్హపత్య అగ్నిని విడిచి, హే క్రవ్యాద (మాంసభక్షక) శక్తీ, దక్షిణ దిశగా బయలుదేరు. పితృలకు ప్రియమైనదాన్ని, తన ఆత్మకు ప్రియమైనదాన్ని, బ్రాహ్మణులకు ప్రియమైనదాన్ని—మీరు ప్రియంగా చేయుడి.

Word by Word

• अपावृत्य: having turned away / having removed
• अपावृत्य: Karaṇa (क्रियाविशेषणरूपेण—‘अपावृत्य’ = ‘अपसार्य/निवार्य’)
• Type: Indeclinable
• Root: अप-√वृत् (वर्तते/वृणोति) → क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय

• गार्हपत्यात्: from the Gārhapatya (household fire)
• गार्हपत्यात्: Apādāna
• Type: Noun
• Root: गार्हपत्य (प्रातिपदिक; गार्हपत्य-अग्नि/गार्हपत्यस्थान)

• क्रव्यादः: the flesh-eater (demon/evil being)
• क्रव्यादः: Kartā (आदेशवाक्ये संबोधनार्थेऽपि—‘क्रव्यादः’)
• Type: Noun
• Root: क्रव्याद (प्रातिपदिक; ‘कच्चिद् मांसभक्षः’/‘corpse-eater’)

• प्रेत: go forth! depart!
• प्रेत: (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √इ (गम्) + प्र- (लोट्, मध्यमपुरुष एकवचन)

• दक्षिणा: to the south
• दक्षिणा: Karma (गमनस्य लक्ष्य/दिशा)
• Type: Noun
• Root: दक्षिणा (प्रातिपदिक)

• प्रियम्: what is dear / a pleasing (thing)
• प्रियम्: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• पितृभ्यः: for the Fathers (ancestors)
• पितृभ्यः: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• आत्मने: for oneself / for the self
• आत्मने: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक)

• ब्रह्मभ्यः: for the Brahmans / for sacred power (brahman)
• ब्रह्मभ्यः: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• कृणुत: make! do!
• कृणुत: (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (करणे) (लोट्, मध्यमपुरुष बहुवचन)

• प्रियम्: what is dear / a pleasing (thing)
• प्रियम्: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (not specified in excerpt)

Devata: Agni (gārhapatya) and the expulsion of Kravyād; Pitṛs as beneficiaries

Chandas: Anuṣṭubh-like (Atharvanic)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"bhayankara","emotional_arc":"From threat of devouring contamination → decisive expulsion → restored pleasing harmony.","listener_experience":"Relief and restored sense of domestic safety; quiet reverence toward ancestors and ritual order.","intensity":6}