Ashtavakra Gita 11.8 — Wisdom, Chapter 11, Verse 8

Devanagari script

नानाश्चर्यमिदं विश्वं न किञ्चिदिति निश्चयी ।

निर्वासनः स्फूर्तिमात्रो न किञ्चिदिव शाम्यति ॥ ११-८॥

Transliteration

nānāścaryamidaṃ viśvaṃ na kiñciditi niścayī .

nirvāsanaḥ sphūrtimātro na kiñcidiva śāmyati .. 11-8..

Translation

ఈ విశ్వం అనేక ఆశ్చర్యాలతో నిండినదైనా పరమార్థంలో ఏమీ కాదు అని నిశ్చయించినవాడు వాసనారహితుడై, చైతన్యస్ఫూర్తిమాత్రుడై, ఏదీ లేనట్టుగా శాంతిని పొందుతాడు.

Word by Word

• नानाश्चर्यम्: of manifold wonder, wondrous in many ways
• नानाश्चर्यम्: कर्म/विषय-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: नाना + आश्चर्य
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्; qualifies विश्वम्

• इदम्: this
• इदम्: कर्म/विषयः
• Type: Noun
• Root: इदम्-सर्वनाम
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्

• विश्वम्: universe, world
• विश्वम्: विषयः of the conviction
• Type: Noun
• Root: विश्व-शब्दः
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्

• न: not
• न: निषेधः
• Type: Indeclinable
• Root: न-अव्ययम्
• Form: निषेध-अव्ययम्

• किञ्चित्: anything, something
• किञ्चित्: विधेय/विषयः in negation
• Type: Noun
• Root: किम्-सर्वनाम with चित् particle
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्; indefinite pronoun

• इति: thus
• इति: वाक्यार्थ-समाप्ति-सूचकः
• Type: Indeclinable
• Root: इति-अव्ययम्
• Form: अव्ययम्; quotation marker

• निश्चयी: one firmly convinced
• निश्चयी: कर्ता-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: निश्चयिन्-शब्दः
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्

• निर्वासनः: free from latent desires
• निर्वासनः: कर्ता-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: निर् + वासना
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्

• स्फूर्तिमात्रः: mere manifestation/awareness
• स्फूर्तिमात्रः: कर्ता-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: स्फूर्ति + मात्र
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्

• न: not
• न: निषेधः
• Type: Indeclinable
• Root: न-अव्ययम्
• Form: निषेध-अव्ययम्

• किञ्चित्: anything, in any way
• किञ्चित्: कर्म/क्रियाविशेषणम् with शाम्यति
• Type: Noun
• Root: किम्-सर्वनाम with चित् particle
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्; adverbial/object-like indefinite

• इव: as if, like
• इव: उपमान-सूचकः
• Type: Indeclinable
• Root: इव-अव्ययम्
• Form: अव्ययम्; comparison/appearance particle

• शाम्यति: becomes quiet, rests, is pacified
• शाम्यति: क्रिया; implied कर्ता is निश्चयी
• Type: Verb
• Root: शम्-धातुः
• Form: लट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

Speaker

• Ashtavakra

Listener

• Janaka

Tags

• world
• wonder
• unreality
• nirvasana
• consciousness
• peace
• vasanas

Entities Mentioned

• Viśva
• Āścarya
• Nānā
• Niścaya
• Nirvāsanā
• Vāsanā
• Sphūrti-mātra
• Śānti
• Mithyātva

FAQs

Does the verse deny the experience of the world?

The translation says the world is full of wonders, yet none of it is real in the ultimate sense. It points to non-attachment to appearances.

What is freedom from desires called here?

The Sanskrit uses nirvāsana, meaning freedom from latent desires or impressions.

What does 'mere consciousness' indicate?

It indicates awareness free from identification with objects, desires, and the apparent multiplicity of the world.