Sutra 22
Devanagari script
शुष्कचर्मवृत्तशर्कराकोशकैर्गोमहिषोष्ट्रयूथैर्वा त्रस्नुभिरकृतहस्त्यश्वं भिन्नमभिन्नः प्रतिनिवृत्तं हन्यात् ॥ कZ_१०.३.२२ ॥
Transliteration
śuṣkacarma-vṛtta-śarkarā-kośakaiḥ gomahiṣoṣṭra-yūthair vā trasnubhiḥ akṛta-hastyaśvaṃ bhinnaṃ abhinnaḥ pratinivṛttaṃ hanyāt
Translation
ఎండిన చర్మపు సంచులు, గుండ్రని రాళ్లు‑గరుగు నింపిన సంచులు వాడి, లేదా ఆవులు‑గేదెలు‑ఒంటెల గుంపులను తోలుతూ—ఇలా ఏనుగులు, గుర్రాల్లో శిక్షణలేని దళాలను భయపెట్టి—అఖండ దళం, చీలిపోయి వెనుదిరుగుతున్న శత్రుదళాన్ని దాడి చేయాలి.
Word by Word
शुष्क-चर्म-वृत्त-शर्करा-कोशकैःwith decoy/casing devices such as dry-hide coverings and round pebble/sugar-like casings
शुष्क-चर्म-वृत्त-शर्करा-कोशकैः:
TypeNoun
Rootचर्मन्/शर्करा/कोशक (समास)
Formतृतीया-बहुवचन, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-समाहार (करण-कारक); समासे ‘शुष्कचर्म’ (कर्मधारय), ‘वृत्तशर्करा’ (कर्मधारय), ‘शर्कराकोशक’ (षष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारय) इत्यादि
गो-महिष-उष्ट्र-यूथैःwith herds of cows, buffaloes, and camels
गो-महिष-उष्ट्र-यूथैः:
TypeNoun
Rootगो/महिष/उष्ट्र/यूथ
Formतृतीया-बहुवचन, नपुंसकलिङ्ग (यूथ) / समाहारार्थ; करण-कारक
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
त्रस्नुभिःwith frighteners/harassing agents
त्रस्नुभिः:
TypeNoun
Rootत्रस्नु
Formतृतीया-बहुवचन, पुल्लिङ्ग; करण-कारक
अकृतnot made/unused; untrained
अकृत:
TypeParticiple
Rootकृ
Formनञ्-पूर्वक क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle used adjectivally); प्रथमा-एकवचन, पुल्लिङ्ग; ‘हस्त्यश्वम्’ विशेषणम्
हस्ति-अश्वम्the elephant-and-horse (force)
हस्ति-अश्वम्:
TypeNoun
Rootहस्तिन्/अश्व
Formद्वितीया-एकवचन, नपुंसकलिङ्ग (समाहार-द्वन्द्व); कर्म-कारक
भिन्नम्broken/dispersed
भिन्नम्:
TypeParticiple
Rootभिद्
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP); द्वितीया-एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; ‘हस्त्यश्वम्’ विशेषणम्
अभिन्नः(while) oneself is unbroken/intact
अभिन्नः:
TypeParticiple
Rootभिद्
Formनञ्-पूर्वक क्त-प्रत्ययान्त; प्रथमा-एकवचन, पुल्लिङ्ग; कर्तृ (अभिन्नः = अव्याहत/अविभक्तः)
प्रतिनिवृत्तम्turned back/retreating
प्रतिनिवृत्तम्:
TypeParticiple
Rootवृत् (नि+वृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त; द्वितीया-एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; ‘हस्त्यश्वम्’ विशेषणम्
हन्यात्should strike/kill
हन्यात्:
TypeVerb
Rootहन्
Formलिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुष, एकवचन; विधि/आदेश
Entities Mentioned
C
cowsB
buffaloesC
camelsE
enemy troops (untrained)E
elephants/horses (as training reference)FAQs
They create noise, dust, and sudden movement that triggers panic—especially in troops not habituated to large animals and cavalry/elephant effects.
Strike when the enemy is disordered (bhinna) and you remain cohesive (abhinna); cohesion is treated as the decisive advantage.