Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 29

बहुलीभूते शासनमभित्यक्तेन प्रेषयेत् एतत्ते पण्यं पण्यागारं वा मया ते प्रेषितं सामवायिकेषु विक्रमस्व अपगच्छ वा ततः पणशेषमवाप्स्यसि इति ॥ कZ_०९.६.२९ ॥

bahulībhūte śāsanam abhityaktena preṣayet etat te paṇyaṃ paṇyāgāraṃ vā mayā te preṣitaṃ sāmavāyikeṣu vikramasva apagaccha vā tataḥ paṇaśeṣam avāpsyasi iti

పరిస్థితి చాలావరకు సిద్ధమైనప్పుడు, త్యజించదగిన/నిరాకరించదగిన (అభిత్యక్త) మధ్యవర్తి ద్వారా ఇలా ఆజ్ఞ పంపాలి— “ఈ సరుకు—లేదా ఈ గోదాం—నేనే నీకు పంపాను. సంఘం/సమూహం (సామవాయిక) లో నీ హక్కును స్థాపించు; లేక అక్కడి నుంచి తప్పుకో, అప్పుడు మిగిలిన చెల్లింపు నీకు లభిస్తుంది.”

बहुलीभूतेwhen (it has) become abundant / when there is plenty
बहुलीभूते:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootबहुलीभू
Formसप्तमी एकवचनम्; भूतकृदन्त (क्त) प्रयोगः; नपुंसकलिङ्गम्; अधिकरणे (locative absolute-like usage)
शासनम्an order; an instruction
शासनम्:
TypeNoun
Rootशास्
Formद्वितीया एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्
अभित्यक्तेनby one who has abandoned/renounced; by a deserter
अभित्यक्तेन:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootअभि-त्यज्
Formतृतीया एकवचनम्; पुंलिङ्गम्/नपुंसकलिङ्गम् (प्रायः पुं.); भूतकृदन्त (क्त)
प्रेषयेत्he should send / dispatch
प्रेषयेत्:
TypeVerb
Rootप्र-इष् (प्रेष्)
Formविधिलिङ् (optative) परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः एकवचनम्
एतत्this
एतत्:
TypePronoun
Rootएतद्
Formद्वितीया एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्
तेof you; your
ते:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formषष्ठी एकवचनम् (enclitic)
पण्यम्merchandise; goods for sale
पण्यम्:
TypeNoun
Rootपण्य
Formप्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्
पण्यागारम्a warehouse (storehouse) of goods
पण्यागारम्:
TypeNoun
Rootपण्य + आगार
Formप्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्ययम्
मयाby me
मया:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formतृतीया एकवचनम्
तेto you; for you
ते:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formचतुर्थी एकवचनम् (enclitic)
प्रेषितम्sent; dispatched
प्रेषितम्:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootप्र-इष् (प्रेष्)
Formप्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्; भूतकृदन्त (क्त)
सामवायिकेषुamong the associates / members of a joint body (guild, collective)
सामवायिकेषु:
TypeAdjective (used substantively)
Rootसामवायिक
Formसप्तमी बहुवचनम्; पुंलिङ्गे (प्रायः)
विक्रमस्वact with initiative; exert yourself
विक्रमस्व:
TypeVerb
Rootवि-क्रम्
Formलोट् (imperative) आत्मनेपदम्; मध्यमपुरुषः एकवचनम्
अपगच्छgo away; depart
अपगच्छ:
TypeVerb
Rootअप-गम्
Formलोट् (imperative) परस्मैपदम्; मध्यमपुरुषः एकवचनम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्ययम्
ततःfrom there; then; thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
Formअपादान/क्रमार्थक अव्ययम्
पणशेषम्the remaining payment; balance due
पणशेषम्:
TypeNoun
Rootपण + शेष
Formद्वितीया एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्
अवाप्स्यसिyou will obtain; you will receive
अवाप्स्यसि:
TypeVerb
Rootअव-आप्
Formलृट् (simple future) परस्मैपदम्; मध्यमपुरुषः एकवचनम्
इतिthus (quoting)
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formउक्त्यर्थक अव्ययम्
A
abhityakta (deniable intermediary)
S
sāmavāyika (guild/collective)
M
merchant/claimant (implicit)

FAQs

To preserve deniability and reduce blowback; if exposed, the sponsor can disown the messenger.

Escalate within the guild to seize/secure advantage, or exit quietly for a partial payout—both outcomes serve the operator’s control.