Adhyaya 219

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे राजाभिषेको नाम अष्टादशाधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथोनविंशाधिकद्विशततमो ऽध्यायः अभिषेकमन्त्राः पुष्कर उवाच राजदेवाद्यभिषेकमन्त्रान्वक्ष्ये ऽघमर्दनान् कुम्भात् कुशोदकैः सिञ्चेत्तेन सर्वं हि सिद्ध्यति

ఇట్లు అగ్ని మహాపురాణంలో ‘రాజాభిషేకం’ అనే 218వ అధ్యాయం ముగిసింది. ఇప్పుడు 219వ అధ్యాయం ‘అభిషేక మంత్రాలు’ ప్రారంభం. పుష్కరుడు అన్నాడు—రాజునకు మరియు దేవతలకు పాపనాశకమైన అభిషేక మంత్రాలను నేను ప్రకటిస్తాను. కుశతో పవిత్రమైన జలాన్ని కలశం నుండి సింఛన చేయాలి; దానివల్ల సమస్తం సిద్ధిస్తుంది.

Verse 2

सुरास्त्वामभिषिञ्चन्तु ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः वासुदेवः सङ्कर्षणः प्रद्युम्नश्चानिरुद्धकः

బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు మరియు వాసుదేవుడు, సంకర్షణుడు, ప్రద్యుమ్నుడు, అనిరుద్ధుడు—ఈ దేవతలు నిన్ను అభిషేకించుగాక.

Verse 3

भवन्तु विजयायैते इन्द्राद्या दशदिग्गताः रुद्रो धर्मो मनुर्दक्षो रुचिः श्रद्धा च सर्वदा

ఇంద్రుడు మొదలైన దశదిక్కుల అధిపతులైన దేవతలు (మన/నీ) విజయానికి కారణమగుదురు. రుద్రుడు, ధర్ముడు, మనువు, దక్షుడు, రుచియు, శ్రద్ధయు ఎల్లప్పుడూ (విజయప్రదులు) కావుగాక.

Verse 4

भृगुरत्रिर्वसिष्ठश् च सनकश् च सनन्दनः सनत्कुमारो ऽङ्गिराश् च पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः

భృగువు, అత్రి, వసిష్ఠుడు; సనకుడు, సనందనుడు; సనత్కుమారుడు; అంగిరసుడు; అలాగే పులస్త్యుడు, పులహుడు, క్రతువు—ఈ పూజ్య ఋషులు (అభిషేకంలో అనుగ్రహించుగాక).

Verse 5

मरीचिः कश्यपः पान्तु प्रजेशाः पृथिवीपतिः प्रभासुरा वहिर्षद अग्निष्वात्ताश् च पान्तु ते

మరీచి, కశ్యపులు నిన్ను రక్షించుగాక. ప్రజాపతులు మరియు పృథివీపతి కూడా రక్షించుగాక. ప్రభాసురులు, వహిర్షదులు, అగ్నిష్వాత్తులు (పితృగణాలు) కూడా నిన్ను రక్షించుగాక.

Verse 6

क्रव्यादाश्चोपहूताश् च आज्यपाश् च सुकालिनः अग्निभिश्चाभिषिञ्चन्तु लक्ष्म्याद्या धर्मवल्लभाः

క్రవ్యాద, ఉపహూత, ఆజ్యపా మరియు సుకాలిన అగ్నులు, పవిత్ర అగ్నులతో కలిసి మీకు అభిషేకం చేయుగాక; లక్ష్మీదేవి మరియు ధర్మానికి ఇష్టమైన ఇతర శక్తులు అనుగ్రహించుగాక.

Verse 7

आदित्याद्याः कश्यपस्य बहुपुत्रस्य वल्लभाः कृशाश्वस्याग्निपुत्रस्य भार्याश्चारिष्ठनेमिनः

ఆదిత్యులు మరియు ఇతరులు అనేక పుత్రులు కలిగిన కశ్యపుని ప్రియమైన భార్యలు; అలాగే అగ్నిపుత్రుడైన కృశాశ్వుని మరియు అరిష్టనేమి భార్యలు కూడా (స్తుతించబడుతున్నారు).

Verse 8

अश्विन्याद्याश् च चन्द्रस्य पुलहस्य तथा प्रियाः भूता च कपिशा दंष्ट्री सुरसा सरमा दनुः

అశ్విని మరియు ఇతరులు చంద్రునికి ప్రియమైనవారు; అలాగే పులహునికి ప్రియమైనవారు. (వారి పేర్లు:) భూత, కపిశ, దంష్ట్రీ, సురస, సరమ మరియు దను.

Verse 9

श्येनी भासी तथा क्रौञ्ची धृतराष्ट्री शुकी तथा पत्न्यस्त्वामभिषिञ्चन्तु अरुणश्चार्कसारथिः

శ్యేనీ, భాసీ, క్రౌంచీ, ధృతరాష్ట్రీ మరియు శుకీ—ఈ పత్నులు మీకు అభిషేకం చేయుగాక; సూర్యుని సారథి అయిన అరుణుడు కూడా మీకు అభిషేకం చేయుగాక.

Verse 10

आयतिर् नियतीरात्रिर् निद्रा लोकस्थितौ स्थिताः उमा मेना शची पान्तु धूमोर् नानिरृतिर्जये

లోకస్థితిలో నెలకొని ఉన్న ఆయతి, నియతి, రాత్రి మరియు నిద్ర నన్ను రక్షించుగాక. ఉమా, మేనా మరియు శచీదేవి నన్ను రక్షించుగాక. ధూమోర్ణ రక్షించుగాక మరియు నిర్ఋతి నాపై విజయం సాధించకుండుగాక.

Verse 11

गौरी शिवा च ऋद्धिश् च वेला चैव नड्वला अशिक्नी च तथा ज्योत्स्ना देवपत्न्यो वनस्पतिः

గౌరీ, శివా, ఋద్ధి; అలాగే వేళా మరియు నడ్వలా; అలాగే అశిక్నీ, జ్యోత్స్నా—ఇవన్నీ దేవపత్నులు; వీరి సమూహం ‘వనస్పతి’ (వృక్షవృందాధిష్ఠాతృ శక్తి)గా స్మరించబడుతుంది.

Verse 12

महाकल्पश् च कल्पश् च मन्वन्तरयुगानि च देवपुत्रस्येति ज पुलस्त्यस्येति ग , घ , ज च असिता चेति ङ संवत्सराणि वर्षाणि पान्तु त्वामयनद्वयं

మహాకల్పము, కల్పము, మన్వంతరములు, యుగములు; అలాగే సంవత్సరములు, వర్షములు, రెండు అయనములు—ఇవన్నీ నిన్ను రక్షించుగాక. (కొన్ని పాఠభేదాలలో ‘దేవపుత్రస్య’, ‘పులస్త్యస్య’, ‘అసితా’ వంటి రూపాలు కనిపిస్తాయి.)

Verse 13

ऋतवश् च तथा मासा पक्षा रात्र्यहनी तथा सन्ध्यातिथिमुहूर्ताच्च कालस्यावयवाकृतिः

ఋతువులు, మాసాలు, పక్షాలు, రాత్రి-పగలు; అలాగే సంధ్యలు, తిథులు, ముహూర్తాలు—ఇవే కాలమునకు అవయవ-రూప నిర్మాణం.

Verse 14

सूर्याद्याश् च ग्रहाः पान्तु मनुः स्वायम्भुवादिकः स्वायम्भुवः स्वारोचिष औत्तमिस्तामसो मनुः

సూర్యాది గ్రహములు నన్ను రక్షించుగాక; అలాగే స్వాయంభువాది మనువులు—అంటే స్వాయంభువ, స్వారోచిష, ఔత్తమి, తామస మనువు—(కూడా) రక్షించుగాక.

Verse 15

रैवतश्चाक्षुषः षष्ठो वैवस्वत इहेरितः सावर्णो ब्रह्मपुत्रश् च धर्मपुत्रश् च रुद्रजः

రైవత, చాక్షుష (మనువు) మరియు ఆరవ క్రమము; ఇక్కడ వైవస్వతుడు (ప్రస్తుత మనువు) అని ప్రకటించబడెను. తదుపరి సావర్ణ, బ్రహ్మపుత్ర, ధర్మపుత్ర, రుద్రజ (మనువులు) ఉంటారు.

Verse 16

दक्षजो रौच्यभौत्यौ च मनवस्तु चतुर्दश विश्वभुक् च विपश्चिच्च सुचित्तिश् च शिखी विभुः

దక్షజ, రౌచ్య మరియు భౌత్య - వీరు పద్నాలుగు మనువులు; మరియు విశ్వభుక్, విపశ్చిత్, సుచిత్తి, శిఖీ, విభు.

Verse 17

मनोजवस्तथौजस्वी बलिरद्भुतशान्तयः वृषश् च ऋतधामा च दिवस्पृक् कविरिन्द्रकः

మనోజవ, ఓజస్వీ, బలి, అద్భుత, శాంతి, వృష, ఋతధామా, దివస్పృక్, కవి మరియు ఇంద్రక.

Verse 18

रेवन्तश् च कुमारश् च तथा वत्सविनायकः

రేవంతుడు, కుమారస్వామి మరియు వత్సవినాయకుడు.

Verse 19

वीरभद्रश् च नन्दी च विश्वकर्मा पुरोजवः अप्_२१९०१८च्बेते त्वामभिषिञ्चन्तु सुरमुख्याः समागताः नासत्यौ देवभिषजौ ध्रुवाद्या वसवो ऽष्ट च

వీరభద్రుడు, నంది, విశ్వకర్మ, పురోజవ, అశ్విని దేవతలు మరియు ధ్రువాది అష్ట వసువులు నీకు పట్టాభిషేకం చేయుగాక.

Verse 20

दश चाङ्गिरसो वेदास्त्वाभिषिञ्चन्तु सिद्धये आत्मा ह्य् आयुर्मनो दक्षो मदः प्राणस्तथैव च

పది ఆంగిరస వేదాలు సిద్ధి కొరకు నిన్ను అభిషేకించుగాక. ఆత్మ, ఆయువు, మనస్సు, దక్షత, మదము మరియు ప్రాణము కూడా.

Verse 21

हविष्मांश् च गरिष्ठश् च ऋतः सत्यश् च पान्तु वः क्रतुर्दक्षो वसुः सत्यः कालकामो धुरिर्जये

హవిష్మాన్, గరిష్ఠుడు, అలాగే ఋతము మరియు సత్యము మీను రక్షించుగాక; క్రతు, దక్ష, వసు, సత్య, కాలకామ, ధురి యుద్ధవిజయార్థం మీకు రక్షకులగాక।

Verse 22

पुरूरवा माद्रवाश् च विश्वेदेवाश् च रोचनः अङ्गारकाद्याः सूर्यस्त्वान्निरृतिश् च तथा यमः

పురూరవ, మాద్రవులు, విశ్వేదేవులు మరియు రోచన; అలాగే అంగారకాది గ్రహదేవతలు, సూర్యుడు, నిరృతి మరియు యముడు—ఇవన్నీ స్మరించవలెను/ఆహ్వానించవలెను।

Verse 23

अजैकपादहिर्व्रध्रो धूमकेतुश् च रुद्रजाः रुद्रका इति ग , घ , ङ , ञ च भरतश् च तथा मृत्युः कापालिरथ किङ्किणिः

అజైకపాద, అహిర్బుధ్న్య, ధూమకేతు మరియు రుద్రజులు పేర్కొనబడినారు; అలాగే ‘రుద్రకులు’ అని గ, ఘ, ఙ, ఞ వర్గాలవారు; ఇంకా భరత, మృత్యు, కాపాలి, కింకిణీ కూడా।

Verse 24

भवनो भावनः पान्तु स्वजन्यः स्वजनस् तथा क्रतुश्रवाश् च मूर्धा च याजनो ऽभ्युशनास् तथा

భవనుడు, భావనుడు నన్ను రక్షించుగాక; అలాగే స్వజన్యుడు, స్వజనుడు; ఇంకా క్రతుశ్రవా, మూర్ధా, యాజనుడు, అభ్యుశనా కూడా రక్షించుగాక।

Verse 25

प्रसवश्चाव्ययश् चैव दक्षश् च भृगवः सुराः मनो ऽनुमन्ता प्राणश् च नवोपानश् च वीर्यवान्

ప్రసవుడు మరియు అవ్యయుడు, అలాగే దక్షుడు, భృగువులు, దేవతలు; అంతఃసమ్మతికర్త మనస్సు, ప్రాణము మరియు నవోపానము—ఇవన్నీ వీర్యవంతమైనవి।

Verse 26

वीतिहोत्रो नयः साध्यो हंसो नारायणो ऽवतु विभुश् चैव प्रभुश् चैव देवश्रेष्ठा जगद्धिताः

వీతిహోత్రుడు, నయుడు, సాధ్యుడు, హంస మరియు నారాయణుడు నన్ను రక్షించుగాక; అలాగే దేవతలలో శ్రేష్ఠులు, జగద్ధితకారులైన విభువు మరియు ప్రభువు రక్షణ కల్పించుగాక.

Verse 27

धाता मित्रो ऽर्यमा पूषा शक्रो ऽथ वरुणो भगः त्वष्टा विवस्वान् सविता विष्णुर्द्वादश भास्कराः

ధాత, మిత్రుడు, అర్యముడు, పూష, శక్రుడు, వరుణుడు, భగుడు, త్వష్ట, వివస్వానుడు, సవితృడు మరియు విష్ణువు - వీరు పన్నెండు మంది భాస్కరులు (సూర్య రూపాలు).

Verse 28

एकज्योतिश् च द्विज्योतिस्त्रिश् चतुर्ज्योतिरेव च एकशक्रो द्विशक्रश् च त्रिशक्रश् च महाबलः

అతడు ఏకజ్యోతి, ద్విజ్యోతి, త్రిజ్యోతి మరియు చతుర్జ్యోతి స్వరూపుడు. అతడు మహాబలవంతుడైన ఏకశక్రుడు, ద్విశక్రుడు మరియు త్రిశక్రుడు.

Verse 29

इन्द्रश् च मेत्यादिशतु ततः प्रतिमकृत्तथा मितश् च सम्मितश् चैव अमितश् च महाबलः

అప్పుడు ఇంద్రుడు "రా!" అని ఆదేశించాడు, అలాగే ప్రతిమకృత్తును కూడా. (అక్కడ) మితుడు, సమ్మితుడు మరియు మహాబలవంతుడైన అమితుడు కూడా ఉన్నారు.

Verse 30

ऋतजित् सत्यजिच्चैव सुषेणः सेनजित्तथा अतिमित्रो ऽनुमित्रश् च पुरुमित्रो ऽपराजितः

మరియు (అక్కడ) ఋతజిత్తు, సత్యజిత్తు, సుషేణుడు, అలాగే సేనజిత్తు; (ఇంకా) అతిమిత్రుడు, అనుమిత్రుడు, పురుమిత్రుడు మరియు అపరాజితుడు ఉన్నారు.

Verse 31

ऋतश् च ऋतवाग् धाता विधाता धारणो ध्रुवः विधारणो महातेजा वासवस्य परः सखा

ఆయన ఋతము (కోస్మిక్ క్రమం) మరియు ఋతవాక్‌ (ఋతానుగుణ సత్యవాక్కు); ధాతా, విధాతా; ధారణుడు, ధ్రువుడు (అచలుడు); సర్వాధారుడు, మహాతేజస్సు గలవాడు; వాసవుడు (ఇంద్రుడు) యొక్క పరమ సఖుడు।

Verse 32

ईदृक्षश्चाप्यदृक्षश् च एतादृगमिताशनः क्रीडितश् च सदृक्षश् च सरभश् च महातपाः

‘ఈదృక్ష’ (ఇలాంటి రూపం) మరియు ‘అదృక్ష’ (అదృశ్యుడు) కూడా; ‘ఏతాదృక్’ మరియు ‘అమితాశన’ (నియమిత/మితాహారి); ‘క్రీడిత’ (క్రీడాశీలి); ‘సదృక్ష’ (సమరూపుడు); ‘సరభ’; ‘మహాతపా’—ఇవి పఠించబడే ఉపనామాలు।

Verse 33

सुजनस्तथेति ख , घ च विश्वात्मेति ङ ईदृक्षश्चान्यदृक्षश्चेति छ धर्ता धुर्यो धुरिर्भीम अभिमुक्तः क्षपात्सह धृतिर्वसुरनाधृष्यो रामः कामो जयो विराट्

ఆయన సుజనుడు; ‘తథా’ (అలానే) అయినవాడు; విశ్వాత్మ; ఈదృక్ష మరియు అన్యదృక్ష; ధర్తా, ధుర్యుడు (భారవాహనయోగ్యుడు), ధురీ (ఆధారం), భీముడు; అభిముక్తుడు, క్షపాత్సహుడు (రాత్రి/క్షయాన్ని సహించువాడు); ధృతి, వసు, అనాధృష్యుడు; అలాగే రాముడు, కాముడు, జయుడు, విరాట్।

Verse 34

देवा एकोनपञ्चाशन्मरुतस्त्वामवन्तु ते चित्राङ्गदश्चित्ररथः चित्रसेनश् च वै कलिः

నలభై తొమ్మిది మారుత దేవతలు నిన్ను రక్షించుగాక. చిత్రాంగద, చిత్రరథ, చిత్రసేన మరియు నిజంగా కలి కూడా నిన్ను కాపాడుగాక.

Verse 35

उर्णायुरुग्रसेनश् च धृतराष्ट्रश् च नन्दकः हाहा हूहूर्नारदश् च विश्वावसुश् च तुम्बुरुः

ఉర్ణాయు, ఉగ్రసేన, ధృతరాష్ట్ర, నందక; అలాగే హాహా, హూహూ, నారద, విశ్వావసు, తుంబురు—(ఇవీ నామాలు).

Verse 36

एते त्वामभिषिञ्चन्तु गन्धर्वा विजयाय ते पान्तु ते कुरुपा मुख्या दिव्याश्चाप्सरसाङ्गणाः

ఈ గంధర్వులు నీ విజయార్థం నిన్ను అభిషేకించుగాక; ప్రధాన కురుపులు మరియు దివ్య అప్సరాగణాలు నిన్ను రక్షించుగాక।

Verse 37

अनवद्या सुकेशी च मेनकाः सह जन्यया क्रतुस्थला घृताची च विश्वाची पुञ्जिकस्थला

అనవద్యా, సుకేశీ; జన్యాతో కూడిన మేనకా; క్రతుస్థలా; ఘృతాచీ; విశ్వాచీ; పుంజికస్థలా—ఇవే (ఇక్కడ) పేర్కొన్న అప్సరలు।

Verse 38

प्रम्लोचा चोर्वशी रम्भा पञ्चचूडा तिलोत्तमा चित्रलेखा लक्ष्मणा च पुण्डरीका च वारुणी

ప్రమ్లోచా, ఊర్వశీ, రంభా, పంచచూడా, తిలోత్తమా, చిత్రలేఖా, లక్ష్మణా, పుండరీకా, వారుణీ—ఇవే (పేర్కొన్న) అప్సరలు।

Verse 39

प्रह्लादो विरोचनो ऽथ बलिर्वाणो ऽथ तत्सुताः एते चान्ये ऽभिषिञ्चन्तु दानवा राक्षसास् तथा

ప్రహ్లాదుడు, విరోచనుడు, బలి, వాణుడు మరియు అతని కుమారులు—ఇవరు మరియు ఇతర దానవులు, అలాగే రాక్షసులు కూడా అభిషేకంతో (ఈ) సంస్కారాన్ని నిర్వహించుగాక।

Verse 40

हेतिश् चैव प्रहेतिश् च विद्युत्स्फुर्जथुरग्रकाः यक्षः सिद्धार्मकः पातु माणिभद्रश् च नन्दनः

హేతి, ప్రహేతి, విద్యుత్, స్ఫుర్జథు, అగ్రక—ఇవరు రక్షించుగాక; యక్షుడు సిద్ధార్మకుడు రక్షించుగాక; అలాగే మాణిభద్రుడు, నందనుడూ (రక్షించుగాక)।

Verse 41

पिङ्गाक्षो द्युतिमांश् चैव पुष्पवन्तो जयावहः शङ्खः पद्मश् च मकरः कच्छपश् च निधिर्जये

విజయము కొరకు పింగాక్షుడు, ద్యుతిమంతుడు, పుష్పవంతుడు, జయావహుడు, శంఖము, పద్మము, మకరము, కచ్ఛపము మరియు నిధులను స్మరించాలి.

Verse 42

पिशाचा ऊर्ध्वकेशाद्या भूता भूम्यादिवासिनः महाकालं पुरस्कृत्य नरसिंहञ्च मातरः

ఊర్ధ్వకేశాది పిశాచములు, భూమ్యాది లోకములలో నివసించు భూతములు, మహాకాలుని పురస్కరించుకొని నరసింహుడు మరియు మాతృకలతో కలిసి వచ్చుగాక.

Verse 43

अभिमुक्तः क्षमासहेति ङ अनाधृष्त इति ग , घ ,ञ च सह कन्ययेति ज गुहः स्कन्दो विशाखस्त्वान्नैगमेयो ऽभिषिञ्चतु डाकिन्यो याश् च योगिन्यः खेचरा भूचराश् च याः

'ఙ' కారము అభిముక్తునితో, 'గ, ఘ, ఞ' కారములు అనాధృష్టునితో, 'జ' కారము సహకన్యతో పఠించాలి. గుహుడు, స్కందుడు, విశాఖుడు, నైగమేయుడు మిమ్ములను అభిషేకించుగాక. ఆకాశమున, భూమిపై సంచరించు డాకినీ యోగినులు రక్షించుగాక.

Verse 44

गरुडश्चारुणः पान्तु सम्पातिप्रमुखाः खगाः अनन्ताद्या महानागाः शेषवासुकितक्षकाः

గరుడుడు మరియు అరుణుడు రక్షించుగాక; సంపాతి మొదలగు పక్షులు రక్షించుగాక. అనంతుడు మొదలగు మహానాగులు, శేషుడు, వాసుకి, తక్షకుడు రక్షించుగాక.

Verse 45

ऐरावतो महापद्मः कम्बलाश्वतरावुभौ शङ्खः कर्कोटकश् चैव धृतराष्ट्रो धनञ्जयः

ఐరావతుడు, महापद्म, కంబళుడు, అశ్వతరుడు, శంఖుడు, కర్కోటకుడు, ధృతరాష్ట్రుడు మరియు ధనంజయుడు - వీరందరూ నాగులు.

Verse 46

कुमुदैर् आवणौ पद्मः पुष्पदन्तो ऽथ वामनः सुप्रतीको ऽञ्जनो नागाः पान्तु त्वां सर्वतः सदा

కుముదుడు, ఆవణుడు సహా పద్మ, పుష్పదంత, వామన, సుప్రతీక, అంజన అనే నాగులు నిన్ను అన్ని దిక్కుల నుండీ ఎల్లప్పుడూ రక్షించుగాక।

Verse 47

पैतामहस् तथा हंसो वृषभः शङ्करस्य च दुर्गासिंहश् च पान्तु त्वां यमस्य महिषस् तथा

పితామహుడు (బ్రహ్మ) యొక్క హంస, శంకరుడు (శివ) యొక్క వృషభం, దుర్గాదేవి యొక్క సింహం, అలాగే యముని మహిషం—ఇవి నిన్ను రక్షించుగాక।

Verse 48

उच्चैःश्रवाश्चाश्वपतिस् तथा धन्वन्तरिः सदा कौस्तुभः शङ्कराजश् च वज्रं शूलञ्च चक्रकं

ఉచ్చైఃశ్రవా అనే అశ్వపతి, ధన్వంతరి; సదా కౌస్తుభమణి; శంకరాజ; అలాగే వజ్రం, శూలం, చక్రం—ఇవీ (పవిత్రంగా) పేర్కొనబడినవి।

Verse 49

नन्दको ऽस्त्राणि रक्षन्तु धर्मश् च व्यवसायकः चित्रगुप्तश् च दण्डश् च पिङ्गलो मृत्युकालकौ

నందక ఖడ్గం ఆయుధాల విషయంలో రక్షించుగాక; ధర్ముడు—సదాచారాధారుడు—నా సంకల్పం, ప్రయత్నాన్ని కాపాడుగాక. చిత్రగుప్తుడు, దండుడు; అలాగే పింగలుడు, మృత్యు-కాలమూ నన్ను రక్షించుగాక।

Verse 50

बालखिल्यादिमुनयो व्यासवाल्मीकिमुख्यकाः पृथुर्दिलीपो भरतो दुष्यन्तः शक्रजिद्वली

బాలఖిల్యాది మునులు—వారిలో వ్యాసుడు, వాల్మీకి ప్రధానులు—మరియు పృథు, దిలీప, భరత, దుష్యంత, శక్రజిత, బలి అనే రాజులు—ఇవన్నీ కీర్తింపబడిన ఆదర్శులు।

Verse 51

मल्लः ककुत्स्थश्चानेन युवनाश्वो जयद्रथः मान्धाता मुचुकुन्दश् च पान्तु त्वाञ्च पुरूरवाः

మల్లుడు, కకుత్స్థుడు, ఆనెనుడు, యువనాశ్వుడు, జయద్రథుడు, మాంధాత, ముచుకుందుడు—మరియు పురూరవుడు—నిన్ను రక్షించుగాక.

Verse 52

वास्तुदेवाः पञ्चविंशत्तत्त्वानि विजयाय ते रुक्मभौमः शिलाभौमः पतालो नीलमूर्तिकः

ఇవి వాస్తుదేవతలు—ఇరవై ఐదు తత్త్వాలు—నీ విజయార్థం ఆహ్వానింపబడినవి: రుక్మభౌమ, శిలాభౌమ, పాతాళ, నీలమూర్తిక.

Verse 53

शत्रुजिद्वलो इति क , ख च नीलमृत्तिक इति ख , घ , छ , ज , ञ , ट च नीलमूर्धज इति ङ पीतरक्तः क्षितिश् चैव श्वेतभौमो रसातलं भूल्लोको ऽथ भुवर्मुख्या जम्वूद्वीपादयः श्रिये

“శత్రుజిద్వల” అని క, ఖ పాఠాలు చెబుతాయి; “నీలమృత్తిక” అని ఖ, ఘ, ఛ, జ, ఞ, ట పాఠాలు; మరియు “నీలమూర్ధజ” అని ఙ పాఠం. క్షితి పీత-రక్త వర్ణమై ఉంది; రసాతలం శ్వేతమై భౌమ స్వభావమైంది. తదుపరి భూలోకం, ఆపై లోకాలలో ప్రధానమైన భువర్—జంబూద్వీపాది సహితంగా—శ్రేయస్సు/సమృద్ధి కోసం (వర్ణించబడింది).

Verse 54

उत्तराः कुरवः पान्तु रम्या हिरण्यकस् तथा भद्राश्वः केतुमालश् च वर्षश् चैव वलाहकः

ఉత్తర-కురవులు నన్ను కాపాడుగాక; అలాగే రమ్య, హిరణ్యక; మరియు భద్రాశ్వ, కేతుమాల, వలాహక అనే వర్షమూ.

Verse 55

हरिवर्षः किम्पुरुष इन्द्रद्वीपः कशेरुमान् ताम्रवर्णो गभस्तिमान् नागद्वीपश् च सौम्यकः

హరివర్ష, కింపురుష, ఇంద్రద్వీప, కశేరుమాన్, తామ్రవర్ణ, గభస్తిమాన్, నాగద్వీప, సౌమ్యక—ఇవి (ప్రాంతాలు/ద్వీపాల) నామాలు.

Verse 56

गन्धर्वो वरुणो यश् च नवमः पान्तु राज्यदाः हिमवान् हेमकूटश् च निषधो नील एव च

గంధర్వుడు, వరుణుడు, యశస్సు—నవముడు, రాజ్యదాతలు—రాజును రక్షించుగాక. హిమవాన్, హేమకూట, నిషధ, నీల పర్వతములు కూడా రక్షించుగాక.

Verse 57

श्वेतश् च शृङवान् मेरुर्माल्यवान् गन्धमादनः महेन्द्रो मलयः सह्यः शक्तिमानृक्षवान् गिरिः

అలాగే శ్వేత, శృంగవాన్; మేరువు; మాల్యవాన్; గంధమాదన; మహేంద్ర; మలయ; సహ్య; శక్తిమాన్; మరియు ఋక్షవాన్ పర్వతము (కూడా రక్షించుగాక).

Verse 58

विन्ध्यश् च पारिपात्रश् च गिरयः शान्तिदास्तु ते ऋग्वेदाद्याः षडङ्गानि इतिहासपुराणकं

వింధ్య, పారిపాత్ర పర్వతములు నీకు శాంతిని ప్రసాదించుగాక. ఋగ్వేదాది వేదములు, షడ్వేదాంగములు, ఇతిహాస-పురాణ పరంపర కూడా శాంతిని దయచేయుగాక.

Verse 59

आयुर्वेदश् च गन्धर्वधनुर्वेदोपवेदकाः शिक्षा कल्पो व्याकरणं निरुक्तं ज्योतिषाङ्गतिः

ఉపవేదములు—ఆయుర్వేదం, గంధర్వవేదం, ధనుర్వేదం. వేదాంగములు—శిక్షా, కల్పం, వ్యాకరణం, నిరుక్తం, జ్యోతిషం—ఇవి వేదానికి ఉపాంగములు.

Verse 60

छन्दोगानि च वेदाश् च मीमांसा न्यायविस्तरः धर्मशास्त्रं पुराणञ्च विद्या ह्य् एताश् चतुर्दश

ఛందస్సులు మరియు వేదములు; మీమాంసా మరియు న్యాయశాస్త్ర విస్తారము; ధర్మశాస్త్రం మరియు పురాణం—ఇవే నిజంగా పద్నాలుగు విద్యలు.

Verse 61

साङ्ख्यं योगः पाशुपतं वेदा वै पञ्चरात्रकं कृतान्तपञ्चकं ह्य् एतद् गायत्री च शिवा तथा

సాంఖ్యము, యోగము, పాశుపత (శైవ) సిద్ధాంతము, వేదములు, పాంచరాత్ర (వైష్ణవ ఆగమము), కృతాంత-పంచకము—అలాగే గాయత్రీ మరియు శైవశాసనమును కూడా।

Verse 62

दुर्गा विद्या च गान्धारी पान्तु त्वां शान्तिदाश् च ते लवणेक्षुसुरासर्पिदधिदुग्धजलाब्धयः

దుర్గా, విద్యా, గాంధారీ నిన్ను రక్షించుగాక; అలాగే లవణ, ఇక్షురసం, సురా, ఘృతం, దధి, దుగ్ధం, జలం—ఈ సముద్రాలు నీకు శాంతిని ప్రసాదించుగాక।

Verse 63

चत्वारः सागराः पान्तु तीर्थानि विविधानि च हैरण्यकस्तथेति घ , ङ , ज च हिरण्मयश्तथेति छ पुष्करश् च प्रयागश् च प्रभासो नैमिषः परः

నాలుగు సముద్రాలు నన్ను రక్షించుగాక; వివిధ తీర్థాలు కూడా. అలాగే హైరాణ్యక (ఘ, ఙ, జ అక్షరాలతో) మరియు హిరణ్మయ (ఛ అక్షరంతో); పుష్కర, ప్రయాగ, ప్రభాస, పరమ నైమిషమూ రక్షించుగాక।

Verse 64

गयाशीर्षो ब्रह्मशिरस्तीर्थमुत्त्रमानसं कालोदको नन्दिकुण्डस्तीर्थं पञ्चनदस् तथा

గయాశీర్ష, బ్రహ్మశిరస్, ఉత్తరమానస అనే తీర్థం, కాలోదక, నందికుండ తీర్థం, అలాగే పంచనద—ఇవి పూజ్య తీర్థస్థానాలు।

Verse 65

भृगुतीर्थं प्रभासञ्च तथा चामरकण्टकं जम्बुमार्गश् च विमलः कपिलस्य तथाश्रमः

భృగు-తీర్థం, ప్రభాసం, అమరకంటకం; అలాగే జంబూమార్గం, విమల (తీర్థం) మరియు కపిలముని ఆశ్రమం కూడా।

Verse 66

गङ्गाद्वारकुशावर्तौ विन्ध्यको नीलपर्वतः वराहपर्वतश् चैव तीर्थङ्कणखलं तथा

గంగాద్వారము, కుశావర్తము, వింధ్య పర్వతము, నీల పర్వతము, వరాహ పర్వతము; అలాగే కణఖలమనే పవిత్ర తీర్థము—ఇవి పుణ్య తీర్థస్థలములుగా ప్రకటించబడినవి.

Verse 67

कालञ्जरश् च केदारो रुद्रकोटिस्तथैव च वाराणसी महातीर्थं वदर्याश्रम एव च

కాలంజరము, కేదారము, రుద్రకోటియు; వారాణసీ మహాతీర్థము మరియు బదరీ ఆశ్రమము—ఇవి అన్నీ శ్రేష్ఠ తీర్థస్థలములుగా స్మరించబడినవి.

Verse 68

द्वारका श्रीगिरिस्तीर्थं तीर्थञ्च पुरुषोत्तमः शालग्रामोथ वाराहः सिन्धुसागरसङ्गमः

ద్వారక, శ్రీగిరి తీర్థము, పురుషోత్తమమనే తీర్థము; అలాగే శాలగ్రామము, వరాహము, మరియు సింధు-సాగర సంగమము—ఇవి ప్రసిద్ధ తీర్థములు.

Verse 69

फल्गुतीर्थं विन्दुसरः करवीराश्रमस् तथा नद्यो गङ्गासरस्वत्यः शतदुर्गण्डकी तथा

ఫల్గు తీర్థము, విందు-సరస్సు (పవిత్ర సరస్సు), కరవీర ఆశ్రమము; అలాగే గంగా, సరస్వతి నదులు, మరియు శతదుర్గా, గండకీ నదులు—ఇవి పుణ్య నదీ-తీర్థములు.

Verse 70

अच्छोदा च विपाशा च वितस्ता देविका नदी कावेरी वरुणा चैव निश् चरा गोमती नदी

అచ్చోదా, విపాశా, విటస్తా, దేవికా నది; కావేరి, వరుణా; నిశ్చరా మరియు గోమతి నది—ఇవి అన్నీ పవిత్ర నదులుగా కీర్తించబడినవి.

Verse 71

पारा चर्मण्वती रूपा मन्दाकिनी महानदी तापी पयोष्णी वेणा च गौरी वैतरणी तथा

పారా, చర్మణ్వతీ, రూపా, మందాకినీ, మహానదీ, తాపీ, పయోష్ణీ, వేణా, గౌరీ మరియు వైతరణీ—ఇవి పవిత్ర నదులు.

Verse 72

गोदावरी भीमरथी तुङ्गभद्रा प्रणी तथा चन्द्रभागा शिवा गौरी अभिषिञ्चन्तु पान्तु वः

గోదావరీ, భీమరథీ, తుంగభద్రా, ప్రణీ మరియు చంద్రభాగా—శివా, గౌరీతో కలిసి—మీకు అభిషేకం చేసి మిమ్మల్ని రక్షించుగాక.