
The Six Limbs (Ṣaḍaṅga) of the Aghora-Astra (अघोरास्त्राणि षडङ्गानि)
ఈ అధ్యాయం పాశుపత-శాంతి విషయానంతరం అఘోరాస్త్ర షడంగాల సాంకేతిక వివరణతో ప్రారంభమవుతుంది—జపం, హోమం, న్యాసం, కవచం ద్వారా మంత్రాంగాల ప్రయోగం. ఈశ్వరుడు హంసా-ఆధారిత సంక్షిప్త మంత్రసూత్రంతో మృత్యు-రోగ నిగ్రహాన్ని బోధించి, శాంతి-పుష్టి కోసం దూర్వాతో విస్తార హోమాహుతులను విధిస్తాడు. తదుపరి మోహనీ, జృంభణీ, వశీకరణ, అంతర్ధానాది విద్యలను క్రమబద్ధంగా చూపించి, దొంగలు-శత్రువులు-గ్రహపీడల నివారణ, క్షేత్రపాల బలి, ప్రత్యావర్తన/తిరిగి పంపే ప్రయోగాలను వివరిస్తుంది. మంత్రంతో బియ్యం కడగడం, ద్వారజపం, ధూపన విధానాలు, తిలక సంయోగాలు, వివాదజయం, ఆకర్షణ, భాగ్యవృద్ధి, సంతానోపాయాలు వంటి జీవనోపయోగాలు కూడా కలుస్తాయి. చివరికి శైవ సిద్ధాంతం స్పష్టం—ఈశానుడు మరియు పంచబ్రహ్మ (సద్యోజాత, వామదేవ, అఘోర, తత్పురుష, ఈశాన) అంగన్యాసాలు, విశద కవచంతో ఆహ్వానింపబడి, సదాశివకేంద్రిత రక్షాశక్తి భోగమోక్షఫలదాయినిగా ప్రతిపాదించబడుతుంది।
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे पाशुपतशान्तिर्नामैकविंशत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः असाध्यमपीति ख अथ द्वाविंशत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः षडङ्गान्यघोरास्त्राणि ईश्वर उवाच ॐ ह्रूं हंस+इति मन्त्रेण मृत्युरोगादि शास्यति लक्षाहुतिभिर्दूर्वाभिः शान्तिं पुष्टिं प्रसाधयेत्
ఇట్లు అగ్ని మహాపురాణములో ‘పాశుపత-శాంతి’ అనే మూడు వందల ఇరవై ఒకటవ అధ్యాయము. తదుపరి మూడు వందల ఇరవై రెండవ అధ్యాయము—‘అఘోరాస్త్ర యొక్క షడంగాలు’. ఈశ్వరుడు పలికెను—‘ఓం హ్రూం హంస’ అనే మంత్రంతో మృతి, రోగాది నియంత్రింపబడును. దూర్వా గడ్డితో లక్ష ఆహుతులు సమర్పించి శాంతి మరియు పుష్టిని సిద్ధింపవలెను.
Verse 2
अथ वा प्रणवेनैव मायया वा षडानन दिव्यान्तरीक्षभौमानां शान्तिरुत्पातवृक्षके
లేదా, ఓ షడానన! కేవలం ప్రణవం (ఓం) ద్వారానే గాని, లేదా మాయా (రక్షామంత్రం) ద్వారానే గాని, దివ్య, అంతరిక్ష, భౌమ—ఈ మూడు స్థితులలో ఉద్భవించే అపశకునాల శాంతి కలుగును; ఇది ఉత్పాతలక్షణ విధిలో చెప్పబడినది.
Verse 3
ॐ नमो भगवति गन्ङे कालि महाकालि मांसशोणितभोजने रक्तकृष्णमुखि वशमानय मानुषान् स्वाहा ॐ लक्षं जप्त्वा दशांशेन हुत्वा स्यात् सर्वकर्मकृत् वशं नयति शक्रादीन्मानुषेष्वेषु क कथा
“ఓం. భగవతి గంగా, కాళి, మహాకాళికి నమస్కారం—మాంసము మరియు రక్తము భుజించునది, రక్త-కృష్ణ ముఖముగలది—‘మనుష్యులను వశపరచి తీసుకురా’—స్వాహా. ఓం. ఈ మంత్రాన్ని లక్షసార్లు జపించి, దాని దశాంశాన్ని హోమముగా అర్పిస్తే సాధకుడు సమస్త కర్మములను చేయగల సమర్థుడగును; ఇంద్రాది దేవతలనుకూడా వశపరచగలడు—అయితే మనుష్యుల సంగతి ఏమి చెప్పాలి?”
Verse 4
अन्तर्धानकरी विद्या मोहनी जृम्भनी तथा वशन्नयति शत्रूणां शत्रुबुद्धिप्रमोहिनी
అంతర్ధానము కలిగించు విద్య, మోహిని విద్య, అలాగే జృంభణీ (స్తంభన/జడత్వం కలిగించు) విద్య; ఇంకా శత్రువులను వశపరచి, వారి బుద్ధిని మోహింపజేయు విద్య కూడా ఉంది.
Verse 5
कामधेनुरियं विद्या सप्तधा परिकीर्तिता मन्त्रराजं प्रवक्ष्यामि शत्रुचौरादिमोहनम्
ఈ విద్య కామధేనువలె సర్వకామప్రదమై, ఏడు విధాలుగా ప్రకటించబడింది. ఇప్పుడు శత్రు, చోరాది మోహింపజేసే రాజమంత్రాన్ని నేను ఉపదేశిస్తాను.
Verse 6
महाभयेषु सर्वेषु स्मर्तव्यं हरपूजितं लक्षं जप्त्वा तिलैर् होमः सिद्ध्येदुद्धरकं शृणु
అన్ని మహాభయాలలో హరుడు (శివుడు) పూజించే ఆ మంత్ర/క్రియను స్మరించాలి. లక్ష జపం చేసి నువ్వులతో హోమం చేస్తే సిద్ధి కలుగుతుంది; ఇప్పుడు ఉద్ధారకాన్ని విను.
Verse 7
ॐ हले शूले एहि ब्रह्मसत्येन विष्णुसत्येन रुद्रसत्येन रक्ष मां वाचेश्वराय स्वाहा दुर्गात्तारयते यस्मात्तेन दुर्गा शिवा मता ॐ चण्डकपालिनि दन्तान् किटि क्षिटि गुह्ये फट् ह्रीं अनेन मन्त्रराजेन क्षालयित्वा तु तण्डुलान्
ॐ। హలము, శూలము ధరించిన దేవీ, రా. బ్రహ్మసత్యం చేత, విష్ణుసత్యం చేత, రుద్రసత్యం చేత నన్ను రక్షించు; వాచేశ్వరాయ స్వాహా. దుర్గతుల నుండి దాటించునది కనుక ఆమె దుర్గా, శుభకరమైన శివా అని భావించబడింది. ॐ। చండకపాలిని—దంతములకు ‘కిటి క్షిటి’; గుహ్యస్థానంలో ‘ఫట్’; ‘హ్రీం’। ఈ రాజమంత్రంతో బియ్యపు గింజలను కడిగి కర్మలో వినియోగించాలి.
Verse 8
त्रिंशद्वारानि जप्तानि तच्चौरेषु प्रदापयेत् दन्तैश्चूर्णानि शुक्लानि पतितानि हि शुद्धये
ముప్పై ద్వారాల వద్ద జపించి దానిని దొంగలపై ప్రయోగించాలి. అలాగే శుద్ధి కోసం, అపవిత్రతలో పడినప్పుడు దంతాల నుండి ఏర్పడిన తెల్ల పొడిని ఉపయోగించాలి.
Verse 9
अपिलजटाभारभास्वर विद्रावण त्रैलोक्यडामर दर भ्रम आकट्ट तोटय मोटय दह पच एवं सिद्धिरुद्रो ज्ञापयति यदि ग्रहोपगतः स्वर्गलोकं देवलोकं वा आरामविहाराचलं तथापि तमावर्तयिष्यामि वलिं गृह्ण ददामि ते स्वहेति क्षेत्रपालबलिं दत्वा ग्रहो न्यासाध्रदं व्रजेत् शत्रवो नाशमायान्ति रणे वैरगणक्षयः
“జటాభారంతో ప్రకాశించే వాడా, తరిమివేయువాడా! త్రైలోక్య డామరా! భయం, భ్రమ—ఆకట్ట! తోటయ! మోటయ! దహ! పచ!”—ఇలా ఈ మంత్రసిద్ధిని రుద్రుడు ప్రకటిస్తాడు: గ్రహం స్వర్గలోకానికి, దేవలోకానికి, లేదా ఉద్యాన-విహారస్థానానికి గాని పర్వతానికి గాని వెళ్లినా, నేను అతనిని తిరిగి రప్పిస్తాను. “బలిని స్వీకరించు; నీకు ఇస్తున్నాను—స్వాహా!” క్షేత్రపాలునికి బలి ఇచ్చిన తరువాత, న్యాసం చేసిన స్థలాన్ని విడిచి గ్రహం వెళ్లిపోతుంది. శత్రువులు నాశమవుతారు; యుద్ధంలో వైరి గణం క్షయమవుతుంది.
Verse 10
हंसबीजन्तु विन्यस्य विषन्तु त्रिविधं हरेत् अगुरुञ्चन्दनं कुष्ठं कुङ्कुमं नागकेशरम्
హంసబీజాన్ని స్థాపించి మూడు విధాల విషాన్ని నివారించాలి; అగరు, చందనం, కుష్ఠం, కుంకుమ, నాగకేశరం వాడాలి.
Verse 11
नखं वै देवदारुञ्च समं कृत्वाथ दूपकः माक्षिकेन समायुक्तो देहवस्त्रादिधूपनात्
నఖం మరియు దేవదారువును సమభాగాలుగా చేసి ధూపం సిద్ధం చేయాలి; దానిని తేనెటీగల మైనంతో కలిపి శరీరం, వస్త్రాలు మొదలైనవాటికి ధూపనం చేస్తే రక్షక ధూపంగా పనిచేస్తుంది.
Verse 12
विवादे मोहने स्त्रीणां भण्डने कलहे शुभः कन्याया वरणे भाग्येमायामन्त्रेण मन्त्रितः
మాయా-మంత్రంతో మంత్రితమైతే ఇది వివాదాలలో, స్త్రీలను ఆకర్షించడంలో, భండన-కలహాలలో, కన్యావరణం (వివాహం) లో, భాగ్యవిషయాలలో శుభకరంగా ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది.
Verse 13
ह्रीं रोचनानागपुष्पाणि कुङ्कुमञ्च महःशिला ललाटे तिलकं कृत्वा यं पश्येत्स वशी भवेत्
“హ్రీం” అని ఉచ్చరిస్తూ రోచనా, నాగపుష్పం, కుంకుమం, మహశిలాతో నుదుటిపై తిలకం పెట్టుకుంటే—ఎవరిని చూస్తారో అతడు వశుడవుతాడు.
Verse 14
शतावर्यास्तु चूर्णन्तु दुग्धपीतञ्च पुत्रकृत् नागकेशरचूर्णन्तु घृतपक्वन्तु पुत्रकृत्
శతావరి చూర్ణాన్ని పాలతో సేవిస్తే పుత్రప్రాప్తికి సహాయకమని చెప్పబడింది. అలాగే నాగకేశర చూర్ణాన్ని నెయ్యిలో పాకం చేసి సేవిస్తే కూడా పుత్రప్రాప్తి కలుగుతుందని పేర్కొనబడింది.
Verse 15
पालाशवीजपानेन लमेत पुत्रकन्तथा ॐ उत्तिष्ठ चामुण्डे जम्भय मोहय अमुकं वशमानय स्वाहा निघ्नान्त्वति ख , छ च षड्विंशा सिद्धविद्या सा नदीतीरमृदा स्त्रियम्
పలాశ విత్తనాల కషాయం త్రాగించితే పుత్రకుడు (బాలుడు) కూడా వశమై మృదువుగా మారుతాడు. జపించవలెను—“ఓం ఉత్తిష్ఠ చాముండే, జంభయ, మోహయ, అముకం వశమానయ, స్వాహా.” అనంతరం “నిఘ్నాంతు” అనే పదాన్ని “ఖ” “ఛ” అక్షరాలతో కలిసి ఉచ్చరించితే ఇది ఇరవై ఆరవ సిద్ధవిద్య. నదీ తీర మట్టితో, స్త్రీ సంబంధ కర్మలో దీనిని ప్రయోగించాలి.
Verse 16
कृत्वोन्मत्तरसेनैव नामालिख्यार्कपत्रके मूत्रोत्सर्गन्ततः कृत्वा जपेत्तामानयेत्स्त्रियम्
ఉన్మత్తరసం (మోహక సారం) సిద్ధం చేసి అర్క (ఆక) ఆకుపై స్త్రీ పేరు వ్రాయాలి. తరువాత దానిపై మూత్రవిసర్జన చేసి నిర్దిష్ట మంత్రాన్ని జపించాలి; అలా చేస్తే స్త్రీని తనవద్దకు ఆకర్షించి తెచ్చుకొనగలడు.
Verse 17
ॐ क्षुंसः वषट् महामृत्युञ्जयो मन्त्रो जप्याद्धोमाच्च पुष्टिकृत् ॐ हंसः ह्रूं हूं स ह्रः सौंः मृतसञ्जीवनी विद्यां अष्टार्णा जयकृद्रणे
మహామృత్యుంజయ మంత్రం—“ఓం క్షుంసః వషట్”—జపించాలి, హోమం కూడా చేయాలి; ఇది పుష్టి, బలాన్ని కలిగిస్తుంది. అలాగే “ఓం హంసః హ్రూం హూం స హ్రః సౌంః” ఇది అష్టాక్షర మృతసంజీవనీ విద్య; యుద్ధంలో జయాన్ని ఇస్తుంది.
Verse 18
मन्त्रा ईशानमुख्याश् च धर्मकामादिदायकाः ईशानः सर्वविद्यानामीश्वरःसर्वभूतानां
ఈ మంత్రాలు—వాటిలో ఈశాన మంత్రాలు ప్రధానమైనవి—ధర్మం, కామం మొదలైన ఫలాలను ప్రసాదిస్తాయి. ఈశానుడు సమస్త విద్యలకు ఈశ్వరుడు, సమస్త భూతాలకు అధిపతి.
Verse 19
ब्रह्मणश्चाधिपतिर्ब्रह्म शिवो मे ऽस्तु सदाशिवः ॐ तत्पुरुषाय विद्महे महादेवाय धीमहि तन्नो रुद्रः प्रचोदयात् ॐ अघोरेभ्यो ऽथ घोरेभ्यो धोरहरेभ्यस्तु सर्वतः
బ్రహ్ముడైనవాడూ, బ్రహ్మునికే అధిపతియైనవాడూ అయిన సదాశివుడు శివరూపంగా నాకు శుభం కలుగజేయుగాక. ॐ: తత్పురుషుని తెలుసుకొందుము; మహాదేవుని ధ్యానించుదుము; ఆ రుద్రుడు మమ్మల్ని ప్రేరేపించుగాక. ॐ: అఘోర రూపాలకు, ఘోర రూపాలకు, మరియు ఘోరతను హరించువారికి—సర్వదిక్కుల నుండీ నమస్కారం.
Verse 20
सर्वेभ्यो नमस्ते रुद्ररूपेभ्यः ॐ वामदेवाय नमो ज्येष्ठाय नमः रुद्राय नमः कालाय नमः कलविकरणाय नमो बलविकरणाय नमो बलप्रमथनाय नमः सर्वभूतदमनाय नमो मनोन्मानाय नमः ॐ सद्योजातं प्रवक्ष्यामि सद्योजाताय वै नमः भवे भवे ऽनादिभवे भजस्व मां भवोद्भव
రుద్రరూపములైన నీ సమస్త స్వరూపములకు నమస్కారం. ॐ వామదేవాయ నమః, జ్యేష్ఠాయ నమః, రుద్రాయ నమః, కాలాయ నమః, కలావికరణాయ నమః, బలవికరణాయ నమః, బలప్రమథనాయ నమః, సర్వభూతదమనాయ నమః, మనోన్మానాయ నమః। ॐ ఇప్పుడు ‘సద్యోజాత’ మంత్రాన్ని ప్రకటిస్తున్నాను—సద్యోజాతాయ నమః। హే అనాదిభవ, ప్రతి భవంలో నన్ను అనుగ్రహించు, హే భవోద్భవ।
Verse 21
पञ्चब्रह्माङ्गषट्कञ्च वक्ष्ये ऽहं भुक्तिमुक्तिदं ॐ नमः परमात्मने पराय कामदाय परमेश्वराय योगाय योगसम्भवाय सर्वकराय कुरु सत्य भव भवोद्भव वामदेव सर्वकार्यकर पापप्रशमन सदाशिव प्रसन्न नमो ऽस्तु ते स्वाहा पञ्चब्रह्माङ्गफट्कारमिति ञ हृदयं सर्वार्थदन्तु सप्तत्यक्षरसंयुतं हा शिखा ॐ शिवात्मक महातेजः सर्वज्ञ प्रभुरावर्तय महाघोर कवच पिङ्गल नमः महाकवच शिवाज्ञया हृदयं बन्ध घूर्णय चूर्णय सूक्ष्मवज्रधर वज्रपाश धनुर्वज्राशनिवज्रशरीर मम शरीरमनुप्रविश्य सर्वदुष्टान् स्तम्भय हूं अक्षराणान्तु कवचं शतं पञ्चाक्षराधिकम्
భోగమోక్షప్రదమైన పంచబ్రహ్మ యొక్క షడంగ మంత్రాన్ని నేను ప్రకటిస్తున్నాను: ‘ॐ పరమాత్మనే నమః, పరాయ నమః, కామదాయ నమః, పరమేశ్వరాయ నమః; యోగాయ నమః, యోగసంభవాయ నమః; సర్వకరాయ నమః। సత్యం కురు; భవ; హే భవోద్భవ; హే వామదేవ, సర్వకార్యకర; పాపప్రశమన; హే సదాశివ, ప్రసన్నుడవు—నమోఽస్తు తే; స్వాహా।’ దీనినే పంచబ్రహ్మాంగ-ఫట్కారమని అంటారు। ‘ఞ’ హృదయం—సర్వార్థదం, డెబ్బై అక్షరసంయుతం; ‘హా’ శిఖా। ‘ॐ శివాత్మక మహాతేజస్సు సర్వజ్ఞ ప్రభూ, ఆవర్తయ; మహాఘోర—కవచం; పింగళ—నమః।’ శివాజ్ఞతో: ‘హృదయాన్ని బంధించు; తిప్పు, చూర్ణం చేయి; హే సూక్ష్మవజ్రధర, వజ్రపాశ, ధనుర్వజ్ర, అశనివజ్రశరీర! నా శరీరంలో ప్రవేశించి సమస్త దుష్టులను స్థంభింపజేయి—హూం।’ ఈ కవచం వంద అక్షరాలు, ఇంకా ఐదు అక్షరాలు అధికం।
It repeatedly uses a standard tantric workflow: lakṣa-japa (100,000 repetitions) followed by daśāṃśa-homa (one-tenth oblations), then nyāsa/kavaca for embodiment and protection, and bali offerings (notably to Kṣetrapāla) for boundary-control and removal of afflictive forces.
The practical rites culminate in Īśāna and the Pañcabrahman framework, where Sadāśiva and the five faces (Sadyojāta, Vāmadeva, Aghora, Tatpuruṣa, Īśāna) become the doctrinal ground for aṅga-nyāsa and kavaca—recasting protection and power as expressions of Śiva’s sovereignty rather than isolated technique.