Adhyaya 11

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये रामायणे युद्धकाण्डवर्णनं नाम दशमो ऽध्यायः अथ एकादशो ऽध्यायः श्रीरामावतारवर्णनं नारद उवाच राज्यस्थं राघवं जग्मुर् अगस्त्याद्याः सुपूजिताः धन्यस्त्वं विजयी यस्माद् इन्द्रजिद्विनिपातितः

ఇట్లు ఆదిమహాపురాణమైన అగ్నిపురాణంలోని రామాయణ భాగంలో ‘యుద్ధకాండ వర్ణనం’ అనే పదవ అధ్యాయం ముగిసింది। ఇప్పుడు ‘శ్రీరామావతార వర్ణనం’ అనే ఏకాదశ అధ్యాయం ప్రారంభం। నారదుడు పలికెను—రాజ్యంలో స్థిరమైన రాఘవుని వద్దకు అగస్త్యాది ఋషులు, సత్కారంతో పూజింపబడి, వచ్చారు। నీవు ధన్యుడవు, ఓ విజేతా; ఎందుకంటే ఇంద్రజిత్ సంహరించబడెను।

Verse 2

ब्रह्मात्मजः पुलस्त्योभूत् विश्रवास्तस्य नैकषी पुष्पोत्कटाभूत् प्रथमा तत्पुत्रोभूद्धनेश्वरः

బ్రహ్ముని మానసపుత్రుడు పులస్త్యుడు; అతనికి విశ్రవుడు అనే కుమారుడు కలిగెను। విశ్రవుని భార్య నైకాశీ; అతని ప్రథమ భార్య/సంగిని పుష్పోత్కటా. ఆమె నుండి ధనేశ్వరుడు (కుబేరుడు) జన్మించాడు।

Verse 3

नैकष्यां रावणो जज्ञे विंशद्बाहुर्दशाननः स्वर्गमार्गेण वै गत इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः तपसा ब्रह्मदत्तेन वरेण जितदैवतः

నైకషాలో రావణుడు జన్మించాడు—ఇరవై భుజాలు, పది ముఖాలు కలవాడు. (చిహ్నిత ప్రతిపాఠంలో ‘అతడు స్వర్గమార్గమున వెళ్లెను’ అని కూడా ఉంది.) తపస్సు ద్వారా బ్రహ్మదత్త వరబలంతో దేవతలను జయించినవాడయ్యాడు.

Verse 4

कुम्भकर्णः सनिद्रो ऽभूद् धर्मिष्ठो ऽभूद्विभीषणः स्वसा शूर्पणखा तेषां रावणान्मेघनादकः

కుంభకర్ణుడు ఎల్లప్పుడూ నిద్రావశుడై ఉండెను; విభీషణుడు ధర్మనిష్ఠుడై ఉండెను; వారి సోదరి శూర్పణఖ; మరియు రావణుని నుండి మేఘనాదుడు జన్మించాడు.

Verse 5

इन्द्रं जित्वेन्द्रजिच्चाभूद् रावणादधिको बली हतस्त्वया लक्ष्मणेन देवादेः क्षेममिच्छता

ఇంద్రుని జయించి అతడు ‘ఇంద్రజిత్’ అని ప్రసిద్ధుడయ్యాడు, రావణునికన్నా అధిక బలవంతుడు. అయితే దేవాద్యుడైన ఇంద్రుని క్షేమసురక్ష కోరిన నీవు లక్ష్మణుడు అతనిని సంహరించితివి.

Verse 6

इत्युक्त्वा ते गता विप्रा अगस्त्याद्या नमस्कृताः देवप्रार्थितरामोक्तः शत्रुघ्नो लवणार्दनः

ఇట్లు చెప్పి అగస్త్యాది బ్రాహ్మణ ఋషులు యథావిధి నమస్కారము స్వీకరించి వెళ్లిపోయిరి. ఆపై దేవతల ప్రార్థన మేరకు రామాజ్ఞతో లవణసంహారకుడు శత్రుఘ్నుడు బయలుదేరెను.

Verse 7

अभूत् पूर्मथुरा काचित् रामोक्तो भरतो ऽवधीत् कोटित्रयञ्च शैलूष- पुत्राणां निशितैः शरैः

పూర్వకాలంలో ‘మథురా’ అనే ఒక పురి ఉండెను. రామాజ్ఞతో భరతుడు పదునైన బాణములతో శైలూషుని కుమారుల మూడు కోట్లు (ముప్పై మిలియన్లు)ను సంహరించెను.

Verse 8

शैलूषं दुष्टगन्धर्वं सिन्धुतीरनिवासिनम् तक्षञ्च पुष्करं पुत्रं स्थापयित्वाथ देशयोः

సింధు తీరంలో నివసించే దుష్ట గంధర్వుడైన శైలూషుని, అలాగే తక్షుడు మరియు పుష్కరుడు అనే కుమారులను వారి వారి దేశాలలో స్థాపించి, అతడు ముందుకు సాగెను.

Verse 9

भरतोगात्सशत्रुघ्नो राघवं पूजयन् स्थितः रामो दुष्टान्निहत्याजौ शिष्टान् सम्पाल्य मानवः

భరతుడు శత్రుఘ్నునితో కలిసి ముందుకు వెళ్లి, రాఘవుడైన రాముని పూజిస్తూ స్థిరంగా నిలిచెను. ధర్మనిష్ఠుడైన రాముడు యుద్ధంలో దుష్టులను సంహరించి, శిష్టులను సంరక్షించెను.

Verse 10

पुत्रौ कुशलवौ जातौ वाल्मीकेराश्रमे वरौ लोकापवादात्त्यक्तायां ज्ञातौ सुचरितश्रवात्

వాల్మీకి ఆశ్రమంలో కుశుడు, లవుడు అనే ఇద్దరు ఉత్తమ కుమారులు జన్మించారు. లోకాపవాదం వల్ల త్యజింపబడిన (సీత) విషయంలో, ఆమె సుచరిత్రం వినబడిన తరువాత వారు తరువాత గుర్తింపబడ్డారు.

Verse 11

राज्येभिषिच्य ब्रह्माहम् अस्मीति ध्यानतत्परः दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च

రాజ్యాభిషేకం పొందిన తరువాత ‘నేను బ్రహ్మనే’ అనే భావనపై ధ్యాననిష్ఠగా ఉండవలెను; పది వేల సంవత్సరాలు మరియు (మరల) పది వందల సంవత్సరాలు.

Verse 12

राज्यं कृत्वा क्रतून् कृत्वा स्वर्गं देवार्चितो ययौ सपौरः सानुजः सीता- पुत्रो जनपदान्वितः

రాజ్యాన్ని పాలించి, యజ్ఞాది క్రతువులను నిర్వహించి, దేవతలచే ఆరాధింపబడిన అతడు స్వర్గానికి వెళ్లెను—పౌరులతో కూడి, అనుజులతో కూడి, సీతా కుమారులతో కూడి, తన జనపద ప్రజలతో కూడి.

Verse 13

अग्निर् उवाच वाल्मीकिर् नारदाच्छ्रुत्वा रामायणमकारयत् सविस्तरं यदेतच्च शृणुयात्स दिवं व्रजेत्

అగ్ని పలికెను—నారదుని నుండి విని వాల్మీకి రామాయణాన్ని విశదంగా రచించాడు. దీనిని శ్రద్ధతో వినువాడు స్వర్గలోకాన్ని పొందును.