Adhyaya 86: Description of Śākadvīpa and Kuśadvīpa (Cosmographic Geography)
Śākadvīpa–Kuśadvīpa-varṇana
Ancient-Geography
வராஹ–பிருதிவி உரையாடலில் முன் கூறிய உலக அமைப்புக்குப் பின், தீவுக் கண்டங்களின் போதனையான விளக்கம் தொடங்குகிறது. முதலில் சாகத்வீபம் ஜம்பூத்வீபத்துடன் ஒப்பான அளவுறவாகவும், அதைச் சூழ்ந்த லவணோதக சமுத்திரத்துடனும் கூறப்படுகிறது; பின்னர் குசத்வீபம் சாகத்வீபத்துடன் ஒப்பான அளவாகவும், அதைச் சூழ்ந்த க்ஷீரோத சமுத்திரமும், அடுத்ததாக ததிமண்டோத சமுத்திரக் குறிப்பும் வருகிறது. குலபர்வதங்கள் இரட்டை பெயர்களுடன், நதிகளும் பல இடங்களில் இரட்டை பெயர்களுடன் வரிசையாகப் பட்டியலிடப்படுகின்றன. அங்கு நீண்ட ஆயுள், பஞ்சம்–மூப்பு–நோய் அற்ற மக்கள், ஒழுங்கான சூழல் எனக் கூறி நிலவுலக ஒழுங்கு நிலைத்ததாக விளக்கப்படுகிறது. இது பெரும்பாலும் பிரபஞ்சப் புவியியலின் வரைபடச் சுருக்கம்; சடங்கு நாட்காட்டி அல்ல.
Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 86
Verse 1
அத்தியாயம் 86—இதன் பின் ஶாகத்வீபத்தை அறிந்துகொள்ளுங்கள்.
Verse 2
இப்போது மூன்றாவது குஶத்வீபத்தை கேளுங்கள்.
Verse 3
ஜம்பூத்வீபத்தின் விரிவின் இரட்டிப்பு அளவில் லவணோதக (உப்புக் கடல்) உள்ளது; அது முழு ஜம்பூத்வீபத்தையும் இரட்டிப்பு விரிவில் சூழ்ந்துள்ளது.
Verse 4
குசத்வீபத்தை க்ஷீரோதம் (பால் கடல்) சூழ்ந்துள்ளது; அதன் விரிவு சாகத்வீபத்தின் விரிவை விட இருமடங்கு.
Verse 5
அங்கே புண்ணியமான ஜனபதங்கள் உள்ளன; அங்குள்ளோர் நீண்ட காலத்திற்குப் பின் தான் மரணமடைகிறார்கள்; அந்த நாடு பஞ்சம், முதுமை, நோய் இவற்றிலிருந்து விடுபட்டது.
Verse 6
அங்கேயும் ஏழு குலபர்வதங்கள் உள்ளன.
Verse 7
அந்த ஏழு குலபர்வதங்களும் அங்கேயே நிலைத்துள்ளன; அதன் இருபுறமும் லவணக் கடலும் க்ஷீரோததி (பால் கடல்)யும் அமைந்துள்ளன.
Verse 8
सर्वे च द्विनामानः
மேலும் இவை அனைத்தும் த்விநாமம் (இரு பெயர்களுடையவை) எனக் கூறப்பட்டுள்ளன.
Verse 9
तत्र च प्रागायतः शैलेन्द्र उदयो नाम पर्वतः
அங்கே கிழக்குத் திசை நோக்கி விரிந்த ‘உதய’ எனும் மலைகளின் அரசன் மலை உள்ளது।
Verse 10
तद् यथा — कुमुदविद्रुमेति च शोच्यते
அதாவது, அது ‘குமுத-வித்ரும’ என்றும் கூறப்படுகிறது।
Verse 11
तस्यापरेण जलधारो नाम गिरिः
அதன் மறுபுறம்/மேற்கே ‘ஜலதார’ எனும் மலை உள்ளது।
Verse 12
उन्नतो हेमपर्वतः सैव
அதே மலை உயர்ந்தது; அதுவே ‘ஹேமபர்வதம்’ என்றும் அழைக்கப்படுகிறது।
Verse 13
सैव चन्द्रेति कीर्तितः
அதே ‘சந்திர’ எனவும் புகழ்ந்து கூறப்படுகிறது।
Verse 14
बलाहको द्युतिमान् सैव
அதே (மலை) ஒளிமிக்க ‘பலாஹக’ என்றும் அழைக்கப்படுகிறது.
Verse 15
तस्य च जलमिन्द्रो गृहीत्वा वर्षति
அதன் நீரை இந்திரன் எடுத்துக்கொண்டு மழையைப் பொழியச் செய்கிறான்.
Verse 16
तथा द्रोणः सैव पुष्पवान्
அதேபோல் அதே (மலை) ‘த்ரோண’ என்றும், ‘புஷ்பவான்’ (மலர்ச் செழிப்பு உடையது) என்றும் கூறப்படுகிறது.
Verse 17
तस्य पारे रैवतको नाम गिरिः
அதன் அப்பால் ‘ரைவதக’ என்னும் மலை உள்ளது.
Verse 18
कङ्कश्च पर्वतः सैव कुशेशयः॥
‘கங்க’ எனும் மலைவும் உள்ளது; அதே மலை ‘குஷேஷய’ என்றும் புகழ்பெற்றது॥
Verse 19
सैव नारदो वर्ण्यते तस्मिंश्च नारदपर्वतादुत्पन्नो तस्य चापरेण श्यामो नाम गिरिः॥
அதே மலை ‘நாரதா’ என வர்ணிக்கப்படுகிறது; அங்கே நாரதபர்வதத்திலிருந்து தோன்றி, அதன் அப்புறத்தில் ‘ஷ்யாம’ எனும் மலை உள்ளது.
Verse 20
तथा षष्ठो महिषनामाः स एव हरिरित्युच्यते॥
அதேபோல் ஆறாவது ‘மஹிஷ’ எனப் பெயர்பெற்றது; அதுவே ‘ஹரி’ என்றும் அழைக்கப்படுகிறது.
Verse 21
तस्मिंश्च प्रजाः श्यामत्वमापन्नाः सैव दुन्दुभिर्वर्ण्यते॥
அங்கே மக்கள் கருமை நிறத்தை அடைந்துள்ளனர்; அதுவே ‘துந்துபி’ என வர்ணிக்கப்படுகிறது.
Verse 22
तत्राग्निर्वसति॥
அங்கே அக்னி வாசம் செய்கிறார்.
Verse 23
तस्मिन्सिद्धा इति कीर्तिताः प्रजानेकविधाः क्रीडन्तस्तस्यापरे रजतो नाम गिरिः सैव शाकोच्यते॥
அங்கே மக்கள் ‘சித்தர்கள்’ எனப் புகழப்படுகின்றனர்—பலவகையினர், விளையாடிக் கொண்டிருப்போர்; மேலும் அதன் அப்புறத்தில் ‘ரஜத’ எனும் மலை உள்ளது, அதுவே ‘ஷாக’ என்றும் கூறப்படுகிறது.
Verse 24
सप्तमस्तु ककुद्मान्नाम सैव मन्दरः कीर्त्यते॥
ஏழாவது மலை ‘ககுத்மான்’ எனப் பெயர்பெற்றது; அதே மலை ‘மந்தர’ எனவும் புகழப்படுகிறது.
Verse 25
तस्यापरेणाम्बिकेयः स च विभ्राजसो भण्यते॥
அதற்கு அப்பால் ‘அம்பிகேய’ உள்ளது; அதுவே ‘விப்ராஜஸ’ என்றும் கூறப்படுகிறது.
Verse 26
इत्येते पर्वताः कुशद्वीपे व्यवस्थिताः एतेषां वर्षभेदो भवति द्विनामसंज्ञः॥
இவ்வாறு இம்மலைகள் குசத்வீபத்தில் அமைந்துள்ளன; இவற்றில் வர்ஷப் பிரிவு இருநாமப் பெயரால் (இரட்டை பெயரால்) குறிக்கப்படுகிறது.
Verse 27
स एव केसरित्युच्यते॥
அதே ‘கேசரி’ என்று அழைக்கப்படுகிறது.
Verse 28
कुमुदस्य श्वेतमुद्भिदं तदेव कीर्त्यते
குமுதத்தின் வெண்மையான உத்பிதம் (வெள்ளை முளை/உபக்கிளை) எது எனில், அதுவே அவ்வாறே சிறப்பாகக் குறிப்பிடப்படுகிறது.
Verse 29
ततश्च वायुः प्रवर्तते
அதன்பின் காற்று இயங்கத் தொடங்குகிறது।
Verse 30
उन्नतस्य लोहितं वेणुमण्डलं तदेव भवति
உயர்ந்த அம்சத்திற்கு செம்மையான ‘வேணுமண்டலம்’ என்பதே அதுவாகக் குறிக்கப்படுகிறது।
Verse 31
गिरिणामान्येव वर्षाणि तद्यथा
இவையே மலைப்பெயர்களைக் கொண்ட வர்ஷப் பகுதிகள்; அதாவது—
Verse 32
बलाहकस्य जीमूतं तदेव रथाकार इति
பலாஹகத்தின் ஜீமூதம் (மேகக்கூட்டம்) என்பதே ‘ரதாகார’ என அழைக்கப்படுகிறது।
Verse 33
उदयसुकुमारो जलधारक्षेमकमहाद्रुमेति प्रधानानि द्वितीयपर्वतनामभिरपि वक्तव्यानि
‘உதயசுகுமார’, ‘ஜலதார’, ‘க்ஷேமக’, ‘மஹாத்ரும’ ஆகியவை முதன்மையானவை; இவை இரண்டாம் நிலை மலைப்பெயர்களாலும் கூறப்பட வேண்டும்।
Verse 34
द्रोणस्य हरितं तदेव बलाधनं भवति
த்ரோணனுடைய பசுமை (லட்சணம்) அதுவே துல்லியமாக ‘பலாதனம்’ என்று அழைக்கப்படுகிறது।
Verse 35
तस्य च मध्ये शाकवृक्षस्तत्र च सप्तमहानद्यो द्विनाम्न्यः
அதன் நடுவில் ஒரு சாகவிருட்சம் உள்ளது; அங்கே இரு பெயர்களைக் கொண்ட ஏழு மகாநதிகளும் உள்ளன।
Verse 36
कङ्कस्यापि ककुद्मान् नाम
கங்கனுக்கும் ‘ககுத்மான்’ என்ற பெயர் உண்டு।
Verse 37
तद्यथा सुकुमारी कुमारी नन्दा वेणिका धेनुः इक्षुमती गभस्ति इत्येता नद्यः
அதாவது—சுகுமாரீ, குமாரீ, நந்தா, வேணிகா, தேனு, இக்ஷுமதீ, கபஸ்தி—இவையே அந்த நதிகள்।
Verse 38
वृत्तिमत्तदेव मानसं महिषस्य प्रभाकरम् ।
அதே பகுதி ‘மானசம்’ என அழைக்கப்படுகிறது—மஹிஷனுடைய ‘பிரபாகர’ம் போல ஒளிமிக்கது।
Verse 39
ककुद्मतः कपिलं तदेव सङ्ख्यातं नाम ।
ககுத்மதிலிருந்து கபிலன் தோன்றுகிறான்; அந்த நிலமே ‘ஸங்க்யாத’ என்ற பெயரால் புகழ்பெற்றது।
Verse 40
इत्येतानि वर्षाणि ।
இவ்வாறு இவ்வர்ஷங்கள் (நிலப் பிரிவுகள்) கூறப்பட்டன।
Verse 41
तत्र द्विनाम्न्यो नद्यः ।
அங்கே நதிகள் இரு பெயர்களால் அழைக்கப்படுகின்றன।
Verse 42
प्रतपा प्रवेशा सैवोच्यते ।
பிரதபா—‘பிரவேசா’ என்றும் அழைக்கப்படும்—அதே நதியே எனக் கூறப்படுகிறது।
Verse 43
द्वितीया शिवा यशोदा सा च भवति ।
இரண்டாவது ‘சிவா’; அது ‘யசோதா’ என்றும் அழைக்கப்படுகிறது।
Verse 44
तृतीया पित्रा नाम सैव कृष्णा भण्यते ।
மூன்றாவது ‘பித்ரா’ எனப் பெயர்பெற்றது; அதே நதி ‘கிருஷ்ணா’ என்றும் அழைக்கப்படுகிறது।
Verse 45
चतुर्थी ह्रादिनी नाम सैव चन्द्रा निगद्यते ।
நான்காவது ‘ஹ்ராதினீ’ எனப் பெயருடையது; அதே நதி ‘சந்திரா’ என அறிவிக்கப்படுகிறது।
Verse 46
विद्युता च पञ्चमी शुक्ला सैव ।
ஐந்தாவது ‘வித்யுதா’ எனப் பெயர்பெற்றது; அதே நதி ‘சுக்லா’ என்றும் கூறப்படுகிறது।
Verse 47
वर्णा षष्ठी सैव विभावरी ।
ஆறாவது ‘வர்ணா’ எனப் பெயருடையது; அதே நதி ‘விபாவரீ’ என்றும் அழைக்கப்படுகிறது।
Verse 48
महती सप्तमी सा एव धृतिः ।
ஏழாவது ‘மஹதீ’ எனப் பெயர்பெற்றது; அதுவே உறுதியாக ‘த்ருதி’ எனக் கூறப்படுகிறது।
Verse 49
एताः प्रधानाः शेषाः क्षुद्रनद्यः ।
இவையே முதன்மை நதிகள்; மீதியவை சிறு சிறு ஓடைகள்.
Verse 50
इत्येष कुशद्वीपस्य संनिवेशः ।
இவ்வாறு குசத்வீபத்தின் அமைப்பு (வின்யாசம்) கூறப்பட்டது.
Verse 51
शाकद्वीपो द्विगुणः संनिविष्टश्च कथितः ।
சாகத்வீபம் இருமடங்கு அளவில் அமைந்ததாகச் சொல்லப்படுகிறது.
Verse 52
तस्य च मध्ये महाकुशस्तम्भः ।
அதன் நடுவில் மகாகுசஸ்தம்பம் நிலைத்துள்ளது.
Verse 53
एष च कुशद्वीपो दधिमण्डोदेनावृतः क्षीरोदद्विगुणेन ।
இந்த குசத்வீபம் ததிமண்டோதக் கடலால் சூழப்பட்டுள்ளது; அது க்ஷீரோதக் கடலின் இருமடங்கு அளவு.
Inside Adhyaya 86
How it unfolds
- Where it opens
In the Varāha–Pṛthivī dialogue, the discourse transitions from earlier cosmographic framing to a more schematic, instructional mapping of the dvīpa-system, beginning with Śākadvīpa and proceeding to Kuśadvīpa, emphasizing proportional dimensions and encircling oceans as cosmic boundaries.
- Central event
Varāha enumerates the spatial relations (dviguṇa-vistāra) of Śākadvīpa relative to Jambūdvīpa and Kuśadvīpa relative to Śākadvīpa, then catalogs each dvīpa’s organizing features: the surrounding oceans (lavaṇodaka, kṣīroda, and dadhimaṇḍoda), the kulaparvatas (often with dvināma/paired names), the principal rivers (including dual-named streams in Kuśadvīpa), and the central arboreal/pillar-like feature (Śākavṛkṣa; Mahākuśastamba).
- Climax resolution
The description culminates in an idealized ecological-human order: the dvīpas are portrayed as stable, well-regulated environments where inhabitants enjoy longevity and are free from famine (durbhikṣa), aging (jarā), and disease (vyādhi), implying that cosmic proportionality and bounded hydroscapes sustain well-being.
Geographical context
Cosmographic regions and features: Śākadvīpa; Kuśadvīpa; Jambūdvīpa (as reference); oceans—Lavaṇodadhi/Lavaṇodaka (salt ocean), Kṣīroda/Kṣīrodadhi (milk ocean), Dadhimaṇḍoda (curd-like ocean). Śākadvīpa kulaparvatas/toponyms: Udaya (Śailendra), Jaladhāra, Raivataka, Śyāma, Rajata (Śāka), Ambikeya (Vibhrājasa/Kesarī). Śākadvīpa central tree: Śākavṛkṣa. Śākadvīpa rivers: Sukumārī, Kumārī, Nandā, Veṇikā, Dhenu, Ikṣumatī, Gabhasti. Kuśadvīpa kulaparvatas (dvināma): Kumuda/Vidruma; Unnata/Hema; Balāhaka/Dyutimān; Droṇa/Puṣpavān; Kaṅka/Kuśeśaya; Mahiṣa/Hari; Kakudmān/Mandara. Kuśadvīpa rivers (dvināma): Pratapā/Praveśā; Śivā/Yaśodā; Pitrā/Kṛṣṇā; Hrādinī/Candrā; Vidyutā/Śuklā; Varṇā/Vibhāvarī; Mahatī/Dhṛti. Kuśadvīpa central feature: Mahākuśastamba.
Ritual instructions
- BenefitThis adhyāya is primarily cosmographic instruction (dvīpa–saṃniveśa) rather than a ritual manual; its ‘benefit’ is contemplative orientation—understanding cosmic order, proportionality, and the ecological logic of bounded oceans, mountains, and rivers.
The narrative frame
- VarāhaPṛthivī · Didactic, schematic, and catalogic (map-like enumeration rather than dramatic narration).
The emotional journey
- Dominant RasaAdbhuta (wonder)
- Emotional ProgressionCuriosity about cosmic layout → orderly enumeration of dvīpas, oceans, mountains, and rivers → settling into a sense of stability and abundance through the depiction of famine- and disease-free regions.
Planning a pilgrimage
- Visit FeasibilityNot directly visitable as terrestrial pilgrimage sites in the conventional sense; Śākadvīpa and Kuśadvīpa function as Purāṇic cosmographic regions. Engagement is best approached through study, recitation, and comparative Purāṇic cosmology rather than physical travel.
Frequently Asked Questions
The chapter primarily instructs through cosmographic ordering: it presents a model of terrestrial stability in which oceans, mountains, rivers, and central trees form a regulated system. The idealized description of regions free from famine (durbhikṣa), aging (jarā), and disease (vyādhi) implies that well-ordered environments correspond to well-being, offering an indirect ecological-ethical frame rather than explicit moral rules.
No explicit chronological markers (tithi, māsa, ṛtu, or lunar/seasonal timings) are stated in the supplied passage. The content is descriptive geography (dvīpa–saṁniveśa) rather than a ritual or calendrical prescription.
Environmental balance is conveyed via spatial proportionality (dviguṇa relations between dvīpas), bounded hydroscapes (salt, milk, and curd-like oceans), and systematic hydrography (named rivers) anchored by mountain ranges and central arboreal features (Śākavṛkṣa; Mahākuśastamba). The text’s emphasis on regions without scarcity or disease frames a stable terrestrial design as conducive to sustainable life.
The passage does not cite human dynasties or royal genealogies. It references cosmographic and eponymic names (e.g., Nārada as a mountain-name association; Indra in relation to rainfall), functioning as mythic-cultural identifiers within the geographic schema rather than as historical lineages.
Ask anything about Adhyaya 86 of the Varaha Purana
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.