Adhyaya 17: King Prajāpāla’s Visit to Sage Mahātapā’s Hermitage and the Doctrinal Praise of Nārāyaṇa
Prajāpālasya Mahātapāśramapraveśaḥ Nārāyaṇastutiś ca
Ethical-Discourse (Mokṣa-oriented devotion and cosmological hierarchy)
பூமாதேவி வராஹரிடம் கேட்கிறாள்—திரேதாயுகத்தில் வரங்கள் பெற்ற ‘மணிஜ’ எனப்படும் ஆட்களின் தோற்றம் என்ன, பின்னர் அவர்களின் பங்கு என்ன, அவர்களின் செயல்கள் மற்றும் தனித்த பெயர்கள் யாவை என்று. வராஹர் அரச வம்சக் கதையைத் தொடங்குகிறார்—கிருதயுகத்தில் வல்லமைமிக்க அரசன் ஸ்ருதகீர்த்தியின் மகன் சுப்ரபோ மணிஜ; அவன் ‘ப்ரஜாபால’ என்றும் அழைக்கப்படுகிறான். வேட்டையாடச் சென்ற ப்ரஜாபாலன் காட்டில் நுழைந்து, மகாதபா முனிவரின் செழுமையான ஆசிரமத்தை அடைகிறான்; அங்கு முனிவர் கடும் பிரம்மஜபமும் விரத-நியமங்களும் செய்து தவம் புரிகிறார். வன்முறையிலிருந்து தர்மத்துக்கு மனம் மாறிய அரசன், “சம்சாரத் துயரில் மூழ்கிய உயிர்கள் எவ்வாறு கரை சேரும்?” என்று கேட்கிறான். மகாதபா நாராயணனை மையமாகக் கொண்ட பூஜை, தானம், ஹோமம், யாகம், தியானம் ஆகியவற்றை உபதேசிக்கிறார். பின்னர் பல தேவர்கள், தத்துவங்கள் தங்கள் முதன்மையை உரைத்தாலும், இறுதியில் ஒரே தாங்கும் பரம்பொருளைத் துதிப்பதையும், அவனே அவர்களுக்கு பெயர்களையும் மூர்த்த/அமூர்த்த இரு நிலைகளையும் அளிப்பதையும், உடல்/க்ஷேத்ரம் ஒரே ஒருமைப்பாட்டுத் தத்துவத்தால் பேணப்படுவதையும் விளக்கும் ஒருங்கிணைந்த தத்துவத்தை முன்வைக்கிறார்.
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 17
Verse 1
धरण्युवाच । ये ते मणौ तदा देव उत्पन्ना नरपुङ्गवाः । तेषां वरो भगवता दत्तस्त्रेतायुगे किल ॥ १७.१ ॥
தரணி கூறினாள்—ஓ தேவா! அப்போது மணௌவில் பிறந்த அந்த நரசிறந்தோருக்கு, திரேதா யுகத்தில் பகவான் உண்மையாகவே வரம் அளித்தார்.
Verse 2
राजानो भवितारो वै कथं तेषां समुद्भवः । किं च चक्रुर्हि ते कर्म पृथङ् नामानि शंस मे ॥ १७.२ ॥
வரவிருக்கும் அரசர்கள் எவ்வாறு தோன்றினர்? அவர்கள் என்னென்ன செயல்களைச் செய்தனர்? அவர்களது தனித்த பெயர்களையும் எனக்குச் சொல்லுங்கள்.
Verse 3
श्रीवराह उवाच । सुप्रभो मणिजो यस्तु राजा नाम्ना महामनाः । तस्योत्पत्तिं वरारोहे शृणु त्वं भूतधारिणि ॥ १७.३ ॥
ஸ்ரீவராஹர் கூறினார்—மணிஜ வம்சத்தில் ‘சுப்ரப’ எனும் பெருமனத்தையுடைய அரசன் இருந்தான். ஓ அழகிய இடுப்புடையவளே, உயிர்களைத் தாங்குபவளே! அவன் தோற்றத்தை கேள்.
Verse 4
आसीद् राजा महाबाहुरादौ कृतयुगे पुरा । श्रुतकीर्तिरिति ख्यातस्त्रैलोक्ये बलवत्तरः ॥ १७.४ ॥
பண்டைய காலத்தில், க்ருத யுகத்தின் தொடக்கத்தில், ‘ஸ்ருதகீர்த்தி’ எனப் புகழ்பெற்ற, பெருந்தோளுடைய அரசன் இருந்தான்; மூவுலகிலும் மிக வலிமைமிக்கவன் அவனே.
Verse 5
तस्य पुत्रत्वमापेदे सुप्रभो मणिजो धरे । प्रजापालेति वै नाम्ना श्रुतकीर्तिर्महाबलः ॥ १७.५ ॥
ஓ தரையே! ‘சுப்ரப’ என்றும் அழைக்கப்பட்ட மணிஜன் அவனுக்குப் புதல்வனானான்; மேலும் அந்தப் பெருவலிமைமிக்க ஸ்ருதகீர்த்தி ‘ப்ரஜாபால’ என்ற பெயராலும் புகழ்பெற்றான்.
Verse 6
सैकस्मिंश्चिद् दिने प्रायाद् विपिनं श्वापदाकुलम् । तत्रापश्यदृषेर्धन्यं महदाश्रममण्डलम् ॥ १७.६ ॥
ஒரு நாளில் அவன் வனவிலங்குகள் நிறைந்த காட்டிற்குச் சென்றான். அங்கே முனிவரின் புனிதமும் விரிந்ததுமான ஆசிரமப் பரப்பைக் கண்டான்.
Verse 7
तस्मिन् महातपा नाम ऋषिः परधार्मिकः । तपस्तेपे निराहारो जपन् ब्रह्म सनातनम् ॥ १७.७ ॥
அங்கே ‘மஹாதபா’ எனும் பரம தர்மநிஷ்ட முனிவர், உணவின்றித் தவம் செய்து, சனாதன பிரம்மத்தை ஜபித்தார்.
Verse 8
तत्रासौ पार्थिवः श्रीमान् प्रवेशाय मतिं तदा । चकार चाविशद् राजा प्रजापालो महातपाः ॥ १७.८ ॥
அங்கே அந்தப் புகழ்மிக்க அரசன் உள்ளே நுழைய எண்ணினான்; குடிகளைப் பாதுகாக்கும், மஹாதபஸ்வியான அரசன் நுழைந்தான்.
Verse 9
तस्मिन् वराश्रमपदे वनवृक्षजात्या धराप्रसूतोजितमार्गजुष्टाः । लतागृहाः इन्दुरविप्रकाशिनो नायासितज्ञाः कुलभृङ्गराजाः ॥ १७.९ ॥
அந்தச் சிறந்த ஆசிரமப் பகுதியில், பூமியில் பிறந்த மரங்கள் நிறைந்த பாதைகளில் உலாவும் குலமிக்க வண்டரசர்கள், கொடிகளால் அமைந்த இல்லங்களில் வாழ்ந்தனர்; நிலா-சூரிய ஒளிபோல் பிரகாசித்து, உழைப்பை அறியாதவர்கள் ஆனார்கள்.
Verse 10
सुरक्तपद्मोदरकोमलाग्र-नखाङ्गुलीभिः प्रसृतैः सुराणाम् । वराङ्गनाभिः पदपङ्क्तिमुच्चै-र्विहाय भूमिं त्वपि वृत्रशत्रोः ॥ १७.१० ॥
ஆழ்சிவப்பு தாமரையின் உள்ளமை மென்மையைப் போன்ற நுனிநகங்களுடன் விரல்கள், பாதவிரல்கள் விரிந்த அந்த தேவமங்கையர், வ்ருத்ரசத்ருவின் உலகிலும் கூட, பூமியில் உயர்ந்த பாதச்சுவடுகளின் வரிசையை விட்டுச் சென்றனர்.
Verse 11
क्वचित् समीपे तमतीव हृष्टैर् नानाद्विजैः षट्छृरणैश्च मत्तैः । वासद्भिरुच्चैर्विविधप्रमाणाः शाखाः सुपुष्पाः समयोगयुक्ताः ॥ १७.११ ॥
எங்கோ அருகில் மிக மகிழ்ந்த பல பறவைகளும், ஆறு கொம்புகள் உடைய மத்த உயிர்களும் உயரத்தில் தங்கியிருந்தன. அங்கே பல அளவுகளுடைய மலர்மிகு கிளைகள் இனிய ஒற்றுமையுடன் ஒன்றோடொன்று இணைந்திருந்தன.
Verse 12
कदम्बनीपार्जुनशिलाशाल-लतागृहस्थैर्मधुरस्वरेण । जुष्टं विहङ्गैः सुजनप्रयोगा निराकुला कार्यधृतिर्यथास्थैः ॥ १७.१२ ॥
கதம்பம், நீபம், அர்ஜுனம் ஆகிய மரங்களும், பாறைச் சாலவனங்களும், கொடிகள் படர்ந்த குடில்களும் நிறைந்த அந்த இடம் இனிய குரலுடைய பறவைகளால் விரும்பப்பட்டது. அங்கே நல்லோரின் ஒழுக்கத்தால் செயல்-திட்மை இயல்பாகவே கலக்கமின்றி நிலைத்திருந்தது.
Verse 13
मखाग्निधूमैरुदिताग्निहोमै- स्ततः समन्तात् गृहमेदिभिर्द्विजैः । सिंहैरिवाधर्म्मकरी विदारितः स तीक्ष्णदंष्ट्रैर्वरमत्तकेसरैः ॥ १७.१३ ॥
யாகஅக்னியின் புகையும் எரியும் அக்னிஹோத்திரங்களும் சூழ, நாலாபுறமும் இல்லறம் கொண்ட இருபிறப்பாளர்களால் வளைந்திருந்த அந்த அதர்மக் காரன், கூரிய பற்களும் மத்தமான சிறந்த கேசரமும் உடைய சிங்கங்களால் இரையாகப் பிளந்தெறியப்பட்டான்.
Verse 14
एवं स राजा विविधानुपायान् वराश्रमे प्रेक्षमाणो विवेश । तस्मिन् प्रविष्टे तु स तीव्रतेजा महातपाः पुण्यकृतां प्रधानः । दृष्टो यथा भानुरनन्तभानुः कौश्यासने ब्रह्मविदां प्रधानः ॥ १७.१४ ॥
இவ்வாறு அரசன் பல வழிகளை நோக்கிக்கொண்டு சிறந்த ஆசிரமத்தில் நுழைந்தான். நுழைந்தவுடன், பேரொளி கொண்ட மகாதபஸ்வியை—புண்ணிய செய்பவர்களில் முதன்மை—அளவற்ற பிரகாசமுடைய சூரியனைப் போல, குசாசனத்தில் அமர்ந்த, பிரம்மவித்யை அறிந்தோரில் தலைசிறந்தவராகக் கண்டான்.
Verse 15
दृष्ट्वा स राजा विजयी मृगाणां मतिं विसस्मार मुनेः प्रसङ्गात् । चकार धर्मं प्रति मानसं सोऽनुत्तमं प्राप्य नृपो मुनिं सः ॥ १७.१५ ॥
அந்த வெற்றியுடைய அரசன் அந்த முனிவரைப் பார்த்தவுடன், முனிவின் சங்கத்தால் மான்களைப் பற்றிய தன் எண்ணத்தை மறந்தான். ஒப்பற்ற அந்த முனிவரை அடைந்தபின், அரசன் தன் மனத்தை தர்மத்தின் பக்கம் செலுத்தினான்.
Verse 16
स मुनिस्तं नृपं दृष्ट्वा प्रजापालमकल्मषम् । अभ्यागतक्रियां चक्रे आसनस्वागतादिभिः ॥ १७.१६ ॥
அந்த முனிவர், மக்களைப் பாதுகாக்கும் களங்கமற்ற அரசனைப் பார்த்து, ஆசனம் அளித்தலும் வரவேற்புச் சொற்களும் முதலியவற்றால் விருந்தோம்பல் முறையைச் செய்தார்।
Verse 17
ततः कृतासनो राजा प्रणम्य ऋषिपुङ्गवम् । पप्रच्छ वसुधे प्रश्नमिमं परमदुर्लभम् ॥ १७.१७ ॥
பின்னர் அரசன் ஆசனம் ஏற்று, முனிவர்களில் சிறந்தவரை வணங்கி, ஓ வசுதே, இந்த மிக அரிய கேள்வியை கேட்டான்।
Verse 18
भगवन् दुःखसंसारमग्नैः पुम्भिस्तितीर्षुभिः । यत्कार्यं तन्ममाचक्ष्व प्रणते शंसितव्रत ॥ १७.१८ ॥
பகவனே! துயரமயமான சம்சாரத்தில் மூழ்கி அதைக் கடக்க விரும்பும் மனிதர்கள் என்ன செய்ய வேண்டும்? நான் வணங்குகிறேன்; புகழப்பட்ட விரதம் உடையவரே, அதை எனக்குச் சொல்லுங்கள்।
Verse 19
महातपा उवाच । संसारार्णवमज्जमानमनुजैः पोतः स्थिरोऽतिध्रुवः कार्यः पूजनदानहोमविविधैर्यज्ञैः समं ध्यानैः । कीलैः कीलितमोक्षभिः सुरभटैरूर्ध्वं महारज्जुभिः प्राणाद्यैरधुना कुरुष्व नृपते पोतं त्रिलोकेश्वरम् ॥ १७.१९ ॥
மகாதபா கூறினார்—சம்சாரக் கடலில் மூழ்கும் மனிதர்களுக்காக உறுதியான, மிக நிலையான ஒரு படகை அமைக்க வேண்டும்; அது பூஜை, தானம், ஹோமம், பலவகை யாகங்கள் மற்றும் தியானங்களுடன் கூடியதாக இருக்க வேண்டும். மோட்சம் எனும் ஆணிகளால் அதை உறுதிப்படுத்து; பிராணன் முதலிய சாதனங்களாகிய மகா கயிறுகளால் மேலே உயர்த்து; அரசே, இப்போது அந்தப் படகையே மூன்று உலகங்களையும் கடத்தும் தலைமைச் சாதனமாக ஆக்குக।
Verse 20
नारायणं नरकहरं सुरेशं भक्त्या नमस्कुर्वति यो नृपीष । स वीतशोकः परमं विशोकं प्राप्नोति विष्णोः पदमव्ययं तत् ॥ १७.२० ॥
அரசர்களின் தலைவனே! பக்தியுடன் நரகத்தை அகற்றும் தேவர்களின் ஈசன் நாராயணனை வணங்குபவன், துயரமின்றி, விஷ்ணுவின் அழியாத பதமான பரம துயரற்ற நிலையைக் அடைகிறான்।
Verse 21
नृप उवाच । भगवन् सर्वधर्मज्ञ कथं विष्णुः सनातनः । पूज्यते मोक्षमिच्छद्भिः पुरुषैर्वद तत्त्वतः ॥ १७.२१ ॥
அரசன் கூறினான்—ஓ பகவான், எல்லா தர்மங்களையும் அறிந்தவரே! மோட்சம் விரும்பும் மனிதர்கள் சனாதன விஷ்ணுவை எவ்வாறு வழிபட வேண்டும்? தத்துவமாக விளக்குங்கள்।
Verse 22
महातपा उवाच । शृणु राजन् महाप्राज्ञ यथा विष्णुः प्रसीदति । पुरुषाणां तथा स्त्रीणां सर्वयोगीश्वरॊ हरिः ॥ १७.२२ ॥
மகாதபா கூறினார்—மிகுந்த ஞானமுள்ள அரசே, கேள்; விஷ்ணு எவ்வாறு பிரசன்னமாவார் என்பதை; ஆண்களுக்கும் பெண்களுக்கும் எல்லா யோகங்களின் ஈசனான ஹரி அருள்புரிவான்।
Verse 23
सर्वे देवाः सपितरो ब्रह्माद्याश्चाण्डमध्यगाः । विष्णोः सकाशादुत्पन्ना इतीयं वैदिकी श्रुतिः ॥ १७.२३ ॥
அனைத்து தேவர்கள், பித்ருக்கள், மேலும் அண்டத்தின் உள்ளே இருப்போர் ஆகிய பிரம்மா முதலியோர்—இவர்கள் அனைவரும் விஷ்ணுவின் சன்னிதியிலிருந்து தோன்றினர் என்று வைதிக ஸ்ருதி அறிவிக்கிறது।
Verse 24
अग्निस्तथाश्विनौ गौरी गजवक्त्रभुजङ्गमाः । कार्तिकेयस्तथादित्यो मातरो दुर्गया सह ॥ १७.२४ ॥
அக்னி, அஸ்வின்கள், கௌரி, கஜவக்த்ரன் (கணேசன்) தொடர்புடைய நாககணங்கள், கார்த்திகேயன், ஆதித்யன், மேலும் துர்கையுடன் மாத்ருகணங்கள்।
Verse 25
दिशो धनपतिर् विष्णुर् यमो रुद्रः शशी तथा । पितरश्चेति संभूताः प्राधान्येन जगत्पतेः ॥ १७.२५ ॥
திசைகளின் அதிஷ்டாதேவர்கள், தனபதி (குபேரன்), விஷ்ணு, யமன், ருத்ரன், சந்திரன், மேலும் பித்ருக்கள்—இவர்கள் அனைவரும் ஜகத்பதியின் முதன்மை வெளிப்பாடுகளாகத் தோன்றினர்।
Verse 26
हिरण्यगर्भस्य तनौ सर्वं एव समुद्भवाः । पृथक्पृथक् ततो गर्वं वहमानाः समन्ततः ॥ १७.२६ ॥
ஹிரண்யகர்பனின் உடலிலிருந்தே நிச்சயமாக எல்லா உயிர்களும் தோன்றின. பின்னர் அவர்கள் தத்தம் தனித்த வடிவங்களில் எல்லாத் திசைகளிலும் அகந்தையைச் சுமந்தனர்.
Verse 27
अहं योग्यस्त्वहं याज्य इति तेषां स्वनो महान् । श्रूयते देवसमितौ सागरक्षुब्धसन्निभः ॥ १७.२७ ॥
“நான் தகுதியானவன்; நானே யாஜ்யன்” என்று அவர்களின் பெரும் ஆரவாரம் தேவர்சபையில் கேட்கப்பட்டது; அது கலங்கிய கடலின் முழக்கத்தை ஒத்தது.
Verse 28
तेषां विवादमानानां वह्निरुत्थाय पार्थिव । उवाच मां यजस्वेति ध्यायध्वं मामिति ब्रुवन् ॥ १७.२८ ॥
அவர்கள் வாதாடிக் கொண்டிருக்கையில், அரசே, அக்னி எழுந்து கூறியது—“என்னை யஜனம் செய்க; என்னைத் தியானியுங்கள்” என்று அவர்களை நோக்கி உரைத்தது.
Verse 29
प्राजापत्यमिदं नूनं शरीरं मद्विनाकृतम् । विनाशमुपपद्येत यतो नाहं महानहम् ॥ १७.२९ ॥
இந்த உடல் நிச்சயமாகப் பிரஜாபதியின் படைப்பு; இது என்னை இன்றி உருவாக்கப்பட்டிருந்தால் அழிவை அடைந்திருக்கும்—ஏனெனில் அப்போது நான் ‘மகான் அஹம்’ (தாங்கும் தத்துவம்) அல்லேன்.
Verse 30
एवमुक्त्वा शरीरं तु त्यक्त्वा वह्निर्विनिर्ययौ । निर्गतेऽपि ततस्तस्मिंस्तच्छरीरं न शीऱ्यते ॥ १७.३० ॥
இவ்வாறு கூறி அக்னி அந்த உடலை விட்டு வெளியே சென்றது. அது அங்கிருந்து நீங்கியபோதும் அந்த உடல் அழியவில்லை.
Verse 31
ततोऽश्विनौ मूर्तिमन्तौ प्राणापानौ शरीरगौ । आवां प्रधानावित्येवमूचतुर्याज्यसत्तमौ ॥ १७.३१ ॥
அப்போது மூர்த்திமான அச்வினர்கள்—உடலில் உறையும் பிராணன், அபானன் எனும் உயிர்வாயுக்களாக—யாஜ்யசத்தமனை நோக்கி: “நாங்கள் இருவரே முதன்மை” என்று கூறினர்.
Verse 32
एवमुक्त्वा शरीरं तु विहाय क्वचिदास्थितौ । तयोऽपि क्षयं कृत्वा क्षेत्री तत्पुरमास्थितः ॥ १७.३२ ॥
இவ்வாறு கூறி அவர்கள் உடலை விட்டு ஒரு இடத்தில் தங்கினர். அவர்களையும் அழிவுறச் செய்து, க்ஷேத்ரி (திருத்தலத்தின் அதிபதி) அந்த நகரில் வாசம் செய்தான்.
Verse 33
ततो वागब्रवीद् गौरी प्राधान्यं मयि संस्थितम् । सा अप्येवमुक्त्वा क्षेत्रात् तु निष्चक्राम बहिः शुभा ॥ १७.३३ ॥
பின்னர் கௌரி கூறினாள்: “முதன்மை என்னிடமே நிலைபெற்றுள்ளது.” என்று சொல்லி, அந்த மங்களமூர்த்தி க்ஷேத்ரத்திலிருந்து வெளியே சென்றாள்.
Verse 34
तया विनापि तत्क्षेत्रं वागूनं व्यवतिष्ठत । ततो गणपतिर् वाक्यमाकाशाख्योऽब्रवीत् तदा ॥ १७.३४ ॥
அவள் இல்லாமலும்கூட அந்தத் திருத்தலம் ‘வாகூன’ என்ற பெயரால் நிலைபெற்றிருந்தது. அப்போது கணபதி சொற்களை உரைத்தான்; ‘ஆகாசாக்ய’ எனப் பெயருடையவனும் அந்நேரம் உரைத்தான்.
Verse 35
न मया रहितं किञ्चिच्छरीरं स्थायि दूरतः । कालान्तरेत्येवमुक्त्वा सोऽपि निष्क्रम्य देहतः ॥ १७.३५ ॥
அவன் கூறினான்: “என்னை இன்றி எந்த உடலும் தூரத்தில் இருந்து நீண்ட காலம் நிலைத்திருக்காது.” ‘காலப்போக்கில்’ என்று சொல்லி அவனும் உடலை விட்டு நீங்கினான்.
Verse 36
पृथग्भूतस्तथाप्येतच्चरीरं नाप्यनीनशत् । विनाकाशाख्यतत्त्वेन तथापि न विशीर्यते ॥ १७.३६ ॥
இந்த உடல் தனித்தனிப் பகுதிகளாகப் பிரிந்திருந்தாலும் அழிவதில்லை; ‘ஆகாச’ எனப்படும் தத்துவம் இல்லாவிட்டாலும் அது சிதறிப் போகவில்லை।
Verse 37
सुषिरैस्तु विहीनं तु दृष्ट्वा क्षेत्रं व्यवस्थितम् । शरीरधातवः सर्वे ते ब्रूयुर्वाक्यमेव हि ॥ १७.३७ ॥
ஆனால் அவர்கள் ‘க்ஷேத்ரம்’ எனப்படும் உடலைச் சரியான நிலையில் இருந்தும், அதன் துளைகள்/வாயில்கள் இன்றிக் காணும்போது, உடல் தாதுக்கள் அனைத்தும் சாட்சியமளிப்பதுபோல் ஒரே வாக்கியமே கூறும்।
Verse 38
अस्माभिर्व्यतिरिक्तस्य न शरीरस्य धारणम् । भवतीत्येवमुक्त्वा ते जहुः सर्वे शरीरिणः ॥ १७.३८ ॥
“எங்களிலிருந்து பிரிந்த ஒன்றால் உடலைத் தாங்குதல் நிகழாது” என்று கூறி, அந்த உடலுடையோர் அனைவரும் உடலை விட்டு நீங்கினர்।
Verse 39
तैर्व्यपेतमपि क्षेत्रं पुरुषेण प्रपाल्यते । तं दृष्ट्वा त्वब्रवीत् स्कन्दः सोऽहङ्कारः प्रकीर्तितः ॥ १७.३९ ॥
அவர்கள் கைவிட்டபோதிலும் அந்த ‘க்ஷேத்ரம்’ ஒரு புருஷனால் பராமரிக்கப்படுகிறது. அவனைப் பார்த்து ஸ்கந்தன் கூறினான்—“இதுவே ‘அஹங்காரம்’ என்று சொல்லப்படுகிறது.”
Verse 40
मया विना शरीरस्य सम्भूतिरपि नेष्यते । एवमुक्त्वा शरीरात् तु सोऽभ्यपेतः पृथक् स्थितः ॥ १७.४० ॥
“என்னை இன்றிச் உடலின் தோற்றமும் ஏற்கப்படாது” என்று கூறி, அவன் உடலிலிருந்து விலகி தனியே நிலைத்தான்।
Verse 41
तेनाक्षतेन तत्क्षेत्रं विना मुक्तवदास्थितम् । तं दृष्ट्वा कुपितो भानुः स आदित्यः प्रकीर्तितः ॥ १७.४१ ॥
அந்த அக்ஷதம் (முறியாத அரிசி) இல்லாமல் அந்தப் புனிதக் க்ஷேத்திரம் மோக்ஷம் இழந்ததுபோல் நிலைத்தது. அதை கண்ட பானு (சூரியன்) கோபித்தான்; ஆகவே அவன் ‘ஆதித்யன்’ எனப் புகழப்படுகிறான்.
Verse 42
मया विना कथं क्षेत्रमिमं क्षणमपीष्यते । एवमुक्त्वा प्रयातः स तच्छरीरं न शीऱ्यते ॥ १७.४२ ॥
“என்னை இன்றி இந்தக் க்ஷேத்திரம் ஒரு கணமும் எவ்வாறு நிலைக்கும்?” என்று கூறி அவன் சென்றான்; ஆயினும் அந்த உடல் அழியவில்லை.
Verse 43
ततः कामादिरुत्थाय गणो मातृविसंज्ञितः । न मया व्यतिरिक्तस्य शरीरस्य व्यवस्थितिः । एवमुक्त्वा स यातस्तु शरीरं तन्न शीryते ॥ १७.४३ ॥
பின்னர் காமம் முதலியவற்றால் தொடங்கும் ‘மாத்ரு’ என அழைக்கப்படும் கணம் எழுந்து—“என்னைத் தவிர உடலுக்கு நிலைபெறுதல் இல்லை” என்று கூறி சென்றது; ஆயினும் அந்த உடல் அழியவில்லை.
Verse 44
ततो माया अब्रवीत् कोपात् सा च दुर्गा प्रकीर्तिता । न मया अस्य विना भूतिरित्युक्त्वा अन्तर्दधे पुनः ॥ १७.४४ ॥
பின்னர் மாயை கோபத்துடன் கூறினாள்—அவளே துர்கை எனவும் புகழப்படுகிறாள். “என்னை இன்றி அவனுக்கு வளம் இல்லை” என்று சொல்லி மீண்டும் மறைந்தாள்.
Verse 45
ततो दिशः समुत्तस्थुरूचुश्छेदं वचो महत् । नास्माभी रहितं कार्यं भवतीति न संशयः । चतस्त्र आगताः काष्ठा अपयाताः क्षणात् तदा ॥ १७.४५ ॥
பின்னர் திசைகள் எழுந்து ஒரு பெரிய தீர்மான வாக்கை கூறின—“எங்களை இன்றி எந்தக் காரியமும் நிறைவேறாது; இதில் ஐயமில்லை.” அப்போது வந்த நான்கு திசைகளும் கணத்தில் விலகின.
Verse 46
ततो धनपतिर् वायुर् मय्यपेते क्व सम्भवः । शरीरस्येति सोऽप्येवम् उक्त्वा मूर्धानगोऽभवत् ॥ १७.४६ ॥
அப்போது தனபதி (குபேரன்) கூறினான்— “நான் விலகியபின் உடலின் இருப்பு எங்கிருந்து உண்டாகும்?” என்று சொல்லி அவனும் தலைப்பகுதிக்கே மேலே ஒடுங்கினான்.
Verse 47
ततो विष्णुर्मनो ब्रूयान्नायं देहो मया विना । क्षणमप्युत्सहेत् स्थातुमित्युक्त्वाऽन्तर्दधे पुनः ॥ १७.४७ ॥
அப்போது விஷ்ணு (மனத்தில்) கூறினார்— “என்னை இன்றி இந்த உடல் ஒரு கணமும் நிலைக்க இயலாது.” என்று சொல்லி அவர் மீண்டும் மறைந்தார்.
Verse 48
ततो धर्मोऽब्रवीत् सर्वमिदं पालितवानहम् । इदानीमप्युपगते कथमेतद्भविष्यति ॥ १७.४८ ॥
அப்போது தர்மன் கூறினான்— “இவை அனைத்தையும் நான் காத்தேன். இப்போது இந்த நிலை வந்தபோது இது எவ்வாறு நிகழும்?”
Verse 49
एवमुक्त्वा गतो धर्मस्तच्छरीरं न शीऱ्यते । ततो ब्रवीन्महादेवः अव्यक्तो भूतनायकः ॥ १७.४९ ॥
இவ்வாறு சொல்லி தர்மன் சென்றான்; ஆனாலும் அந்த உடல் சிதையவில்லை. பின்னர் அவ்யக்தனும் பூதநாயகனுமான மகாதேவன் பேசினான்.
Verse 50
महत्त्संज्ञो मया हीनं शरीरं नो भवेद्यथा । एवमुक्त्वा गतः शम्भुस्तच्छरीरं न शीऱ्यते ॥ १७.५० ॥
“‘மகத்’ எனப் புகழ்பெற்ற இந்த உடல் என்னை இன்றி வெறுமையடையக் கூடாது” என்று சொல்லி சம்பு சென்றான்; ஆனாலும் அந்த உடல் அழியவில்லை.
Verse 51
तं दृष्ट्वा पितरश्चोचुस्तन्मात्रा यावदस्मभिः । प्रगतैरेभिरेतच्च शरीरं शीऱ्यते ध्रुवम् । एवमुक्त्वा तु ते देहं त्यक्त्वाऽन्तर्धानमागताः ॥ १७.५१ ॥
அவரைப் பார்த்து பித்ருக்கள் கூறினர்: "எங்களால் இந்த ஆதரவு வழங்கப்படும் வரை மட்டுமே இந்த உடல் இருக்கும்; நாங்கள் சென்றவுடன் இது நிச்சயமாக அழிந்துவிடும்." இவ்வாறு கூறி அவர்கள் உடலைத் துறந்து மறைந்தனர்.
Verse 52
अग्निः प्राणोऽपानश्च आकाशं सर्वधातवः । क्षेत्रं तद्वदहंकारो भानुः कामादयो मया । काष्ठा वायुर्विष्णुर्धर्म शम्भुस्तथेन्द्रियार्थकाः ॥ १७.५२ ॥
"நெருப்பு, பிராணன் மற்றும் அபானன், ஆகாயம் மற்றும் அனைத்து தாதுக்கள்; க்ஷேத்திரம், அகங்காரம், சூரியன் மற்றும் காமம் முதலியவை—இவை அனைத்தும் என்னால் ஆனவை; திசைகள், காற்று, விஷ்ணு, தர்மம், சம்பு மற்றும் புலன்களின் நுகர்பொருட்கள்."
Verse 53
एतैर्मुक्तं तु तत्क्षेत्रं तत् तथैव व्यवस्थितम् । सोमेन पाल्यमानं तु पुरुषेणेन्दुरूपिणा ॥ १७.५३ ॥
இந்த வழிகளால், அந்த புனிதத் தலம் துயரங்களிலிருந்து விடுபட்டு முன்பைப் போலவே நிலைபெற்றது; மேலும் இது சோமனால் பாதுகாக்கப்படுகிறது—சந்திரனின் உருவம் கொண்ட அந்த புருஷனால்.
Verse 54
एवं व्यवस्थिते सोमे षोडशात्मन्यथाक्षरे । प्राग्वत् तत्र गुणोपेतं क्षेत्रमुत्थाय बभ्रम ॥ १७.५४ ॥
சோமன் இவ்வாறு பதினாறு கலைகளைக் கொண்ட அழியாத தத்துவத்தின்படி முறையாக நிலைநிறுத்தப்பட்டபோது, முன்பைப் போலவே, குணங்கள் நிறைந்த அந்த புனிதத் தலம் எழுந்து அங்கு நடமாடியது.
Verse 55
प्रागवस्थं शरीरं तु दृष्ट्वा सर्वज्ञपालितम् । ताः क्षेत्रदेवताः सर्वा वैलक्षं भावमाश्रिताः ॥ १७.५५ ॥
ஆனால் உடலை அதன் பழைய நிலையில், எல்லாம் அறிந்தவனின் பராமரிப்பில் பாதுகாக்கப்பட்டிருப்பதைக் கண்டு, அந்த புனிதத் தலத்தின் காவல் தெய்வங்கள் அனைவரும் மிகுந்த ஆச்சரியமும் கலக்கமும் அடைந்தனர்.
Verse 56
तमेवं तुष्टुवुः सर्वास्तं देवं परमेश्वरम् । स्वस्थानमीयिषुः सर्वास्तदा नृपतिसत्तम ॥ १७.५६ ॥
அப்போது அனைவரும் அந்த தேவன், பரமேஸ்வரனைப் போற்றினர்; பின்னர், அரசர்களில் சிறந்தவனே, அனைவரும் தத்தம் இருப்பிடங்களுக்கு சென்றனர்।
Verse 57
त्वमग्निस्त्वं तथा प्राणस्त्वमपानः सरस्वती । त्वमाकाशं धनाध्यक्षस्त्वं शरीरस्य धातवः ॥ १७.५७ ॥
நீயே அக்னி, நீயே பிராணன்; நீயே அபானன் மற்றும் சரஸ்வதி. நீயே ஆகாசம், செல்வத்தின் அதிபதி; நீயே உடலின் தாதுக்கள்.
Verse 58
अहङ्कारो भवान् देव त्वमादित्योऽष्टको गणः । त्वं माया पृथिवी दुर्गा त्वं दिशस्त्वं मरुत्पतिः ॥ १७.५८ ॥
தேவனே, நீயே அகங்காரத் தத்துவம்; நீயே ஆதித்யன், அஷ்டகன், கணங்கள். நீயே மாயை, ப்ருதிவி, துர்கை; நீயே திசைகள், நீயே மருத்களின் தலைவன்.
Verse 59
त्वं विष्णुस्त्वं तथा धर्मस्त्वं जिष्णुस्त्वं पराजितः । अक्षरार्थस्वरूपेण परमेश्वरसंज्ञितः ॥ १७.५९ ॥
நீயே விஷ்ணு, நீயே தர்மம்; நீயே ஜிஷ்ணு, நீயே அஜேயன். அக்ஷரத்தின் அழியாத அர்த்த-சுவரூபமாக நீ ‘பரமேஸ்வரன்’ என அழைக்கப்படுகிறாய்.
Verse 60
अस्माभिरपयातैस्तु कथमेतद्भविष्यति । एवमत्र शरीरं तु त्यक्तमस्माभिरेव च ॥ १७.६० ॥
ஆனால் நாங்கள் விலகினால் இது எவ்வாறு நிகழும்? மேலும் இங்கே இந்த உடலும் நாங்களாலேயே கைவிடப்பட்டது.
Verse 61
तत् परं भवता देव तदवस्थं प्रपाल्यते । स्थानभङ्गो न नः कार्यः स्वयं सृष्ट्वा प्रजापते ॥ १७.६१ ॥
ஆகையால், தேவா, அந்த பரம நிலையைக் நீங்கள் காத்தருள வேண்டும். பிரஜாபதே, நீங்களே எங்களைப் படைத்ததால், எங்கள் நிலைபெற்ற இடத்தைச் சிதைப்பது எங்களுக்கு உரியதல்ல.
Verse 62
एवं स्तुतस्ततो देवस्तेषां तोषं परं ययौ । उवाच चैतान् क्रीडार्थं भवन्तोत्पादिता मया ॥ १७.६२ ॥
இவ்வாறு போற்றப்பட்ட தேவன் அவர்களிடம் பரம திருப்தியை அடைந்தான். பின்னர் அவர் கூறினார்—“தெய்வீக லீலையின் பொருட்டு உங்களை நான் உண்டாக்கினேன்.”
Verse 63
कृतकृत्यस्य मे किं नु भवद्भिर्विप्रयोजनम् । तथापि दद्मि वो रूपे द्वे द्वे प्रत्येकशोऽधुना ॥ १७.६३ ॥
“என் நோக்கம் நிறைவேறியபின், உங்களிடமிருந்து எனக்கு என்னப் பிரிவு இருக்கிறது? ஆயினும் இப்போது உங்களில் ஒவ்வொருவருக்கும் இரண்டிரண்டு வடிவங்களை அளிக்கிறேன்.”
Verse 64
भूतकार्येष्वमूर्तेन देवलोके तु मूर्तिना । तिष्ठध्वमपि कालान्ते लयं त्वाविशत द्रुतम् ॥ १७.६४ ॥
பூதச் செயல்களின் துறையில் அமூர்த்தமாகவும், தேவருலகில் மூர்த்தமாகவும் நிலைத்திருங்கள். காலத்தின் முடிவில் உங்களுள் விரைவாக லயம் (பிரளயம்) புகுந்தது.
Verse 65
शरीराणि पुनर्नैवं कर्त्तव्योऽहमिति क्वचित् । मूर्त्तीनां च तथा तुभ्यं दद्मि नामानि वोऽधुना ॥ १७.६५ ॥
“மீண்டும் எங்கும் ‘நானே செய்பவன்’ என்ற எண்ணத்துடன் இவ்வாறு உடல்களை உருவாக்கக் கூடாது. மேலும் இப்போது உங்களுக்கு அந்த மூர்த்தி-வடிவங்களின் பெயர்களையும் அளிக்கிறேன்.”
Verse 66
अग्नेर्वैश्वानरो नाम प्राणापानौ तथाश्विनौ । भविष्यति तथा गौरी हिमशैलसुता तथा ॥ १७.६६ ॥
அக்னியின் பெயர் ‘வைஶ்வானரன்’; மேலும் பிராணன், அபானன் ஆகியோர் அஶ்வினிகளாகக் கருதப்படுகின்றனர். அதுபோல கௌரியும்—ஹிமாலயப் புதல்வியும்—உண்டாகுவாள்.
Verse 67
पृथिव्यादिगणस्त्वेष गजवक्त्रो भविष्यति । शरीरधातवश्चेमे नानाभूतानि एव तु । अहंकारस्तथा स्कन्दः कार्त्तिकेयो भविष्यति ॥ १७.६७ ॥
பூமி முதலிய இந்தக் கணம் ‘கஜவக்த்ரன்’ (கணேசன்) ஆகும். இவ்வுடல் தாதுக்கள் நிச்சயமாகப் பலவகை உயிர்களாகவும் பூதங்களாகவும் ஆகும். அஹங்காரம் ‘ஸ்கந்தன்’—கார்த்திகேயன்—ஆகும்.
Verse 68
भानुश्चादित्यरूपोऽसौ मूर्त्तामूर्त्त च चक्षुषी । कामाद्योऽयं गणो भूयो मातृरूपो भविष्यति ॥ १७.६८ ॥
பானு ஆதித்ய ரூபமே; அவர் மூர்த்தமும் அமூர்த்தமும் ஆகிய இருவகையாய் இருந்து, (உலகின்) இரு கண்கள்போல் விளங்குகிறார். காமம் முதலிய இந்தக் குழு மீண்டும் மாத்ருக்களின் ரூபமாகும்.
Verse 69
शरीरमाया दुर्गैषा कारणान्ते भविष्यति । दश कन्या भविष्यन्ति काष्ठास्त्वेतास्तु वारुणाः ॥ १७.६९ ॥
இந்தக் கடினமான உடல்-மாயை காரணச் செயல்முறையின் முடிவில் தோன்றும். பத்து கன்னியர் உண்டாவர்; இவர்களே வருணனுக்குரிய ‘காஷ்டைகள்’ (காலப் பிரிவுகள்).
Verse 70
अयं वायुर्धनेशस्तु कारणान्ते भविष्यति । अयं मनो विष्णुनामा भविष्यति न संशयः ॥ १७.७० ॥
இந்த வாயு காரணச் சுழற்சியின் முடிவில் ‘தனேசன்’ ஆகும். இந்த மனம் ‘விஷ்ணு’ என்ற நாமத்துடன் ஆகும்—இதில் ஐயமில்லை.
Verse 71
धर्मोऽपि यमनामा च भविष्यति न संशयः । महत्तत्त्वं च भगवान् महादेवो भविष्यति ॥ १७.७१ ॥
தர்மமும் ‘யம’ என்ற நாமத்தால் அறியப்படும்—இதில் ஐயமில்லை. மேலும் மகத்தத்துவம் பகவான் மகாதேவராக வெளிப்படும்.
Verse 72
इन्द्रियार्थाश्च पितरो भविष्यन्ति न संशयः । अयं सोमः स्वयं भूत्वा यामित्रं सर्वदामराः ॥ १७.७२ ॥
இந்திரியப் பொருள்கள் பித்ருக்களாக ஆகும்—இதில் ஐயமில்லை. இந்த சோமன் தானே வெளிப்பட்டு யமனின் நண்பனாகி, எப்போதும் அமரர்களுடன் இருப்பான்.
Verse 73
एवं वेदान्तपुरुषः प्रोक्तो नारायणात्मकः । स्वस्थाने देवताः सर्वा देवस्तु विरराम ह ॥ १७.७३ ॥
இவ்வாறு வேதாந்த-புருஷன் நாராயண-ஸ்வரூபன் என உரைக்கப்பட்டது. எல்லா தேவர்களும் தத்தம் இடங்களுக்கு சென்றனர்; தேவர் அப்போது மௌனமானார்.
Verse 74
एवं प्रभावो देवोऽसौ वेदवेद्यो जनार्दनः । कथितो नृपते तुभ्यं किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ॥ १७.७४ ॥
இவ்வாறு வேதங்களால் அறியத்தக்க, மகிமைமிக்க தேவன் ஜனார்தனன் உனக்கு, அரசே, விளக்கப்பட்டான். இன்னும் என்ன கேட்க விரும்புகிறாய்?
Frequently Asked Questions
The text frames liberation-oriented ethics as a disciplined program of worship and contemplative practice: pūjana (reverential worship), dāna (giving), homa and yajña (ritual offerings), and dhyāna (meditation) directed toward Nārāyaṇa. It also models a moral turn from hunting to dharma when the king encounters an āśrama and a tapasvin, presenting devotion and restraint as practical means to ‘cross’ saṃsāra.
The narrative provides broad yuga markers—Kṛtayuga for the genealogy and a reference to Tretāyuga regarding boons—but it does not specify tithi, nakṣatra, lunar phases, or seasonal calendars for rituals. Ritual activity is described generically (homa, yajña, smoke, ascetic japa) without calendrical prescription.
Environmental balance appears indirectly through the āśrama ecology and the concept of sustaining a ‘kṣetra’ (field/body) by an overarching principle. The forest-hermitage is depicted as an ordered habitat where ritual discipline and non-violent orientation replace predatory hunting, implying that ethical self-regulation supports stable landscapes and communities. The cosmological section emphasizes coordinated functions under a unifying sustainer, a conceptual parallel to maintaining terrestrial order through integrated roles.
A royal lineage is introduced: Śrutakīrti (a king in Kṛtayuga) and his son Suprabho Maṇija, also named Prajāpāla. The principal sage figure is Ṛṣi Mahātapā. The chapter also references a wide range of deities and personified principles (e.g., Agni, Aśvinau, Gaurī, Gaṇapati, Skanda/Kārttikeya, Āditya, Durgā, Yama, Rudra/Śambhu, Soma, Viṣṇu/Nārāyaṇa) as part of a doctrinal catalogue rather than as historical persons.