HomeUpanishadsYogatattvaVerse 48
Previous Verse
Next Verse

Verse 48

Yogatattva

प्रातःस्नानोपवासादिकायक्लेशांश्च वर्जयेत् ।

अभ्यासकाले प्रथमं शस्तं क्षीराज्यभोजनम् ॥

गोधूममुद्गशाल्यन्नं योगवृद्धिकरं विदुः ।

ततः परं यथेष्टं तु शक्तः स्याद्वायुधारणे ॥

प्रातः-स्नान । उपवास-आदि । काय-क्लेशान् । च । वर्जयेत् ।

अभ्यास-काले । प्रथमम् । शस्तम् । क्षीर-आज्य-भोजनम् ।

गोधूम । मुद्ग । शालि-अन्नम् । योग-वृद्धि-करम् । विदुः ।

ततः । परम् । यथा-इष्टम् । तु । शक्तः । स्यात् । वायु-धारणे ।

prātaḥsnānopavāsādikāyakleśāṃśca varjayet |

abhyāsakāle prathamaṃ śastaṃ kṣīrājyabhojanam ||

godhūmamudgaśālyannaṃ yogavṛddhikaraṃ viduḥ |

tataḥ paraṃ yatheṣṭaṃ tu śaktaḥ syādvāyudhāraṇe ||

காலை நீராடல், உபவாசம் போன்ற உடல்-க்லேசங்களை விலக்க வேண்டும். பயிற்சி காலத்தில் முதலில் பால் மற்றும் நெய் உணவு சிறந்தது. கோதுமை, பாசிப்பயறு, அரிசி ஆகிய அன்னம் யோக வளர்ச்சிக்குரியது என்று அறியப்படுகிறது. அதன் பின் விருப்பம்போல்; அப்போது பிராணன் தாரணையில் வல்லவன் ஆகிறான்.

One should avoid bodily mortifications such as bathing early in the morning and fasting. At the time of practice, at first, the recommended food is milk and ghee. Wheat, mung-bean, and rice are known to promote the increase of yoga. Thereafter, as one wishes; one becomes capable in the retention of the vital wind (prāṇa).

Sādhana-mārga: moderation (yukta) and preparation of the body-mind instrumentKrishna YajurvedaChandas: Anuṣṭubh (śloka)