Verse 3
Nirvana
अथ निर्वाणोपनिषदं व्याख्यास्यामः । परमहंसः सोऽहम् । परिव्राजकाः पश्चिमलिङ्गाः । मन्मथः क्षेत्रपालः । गगनसिद्धान्तः अमृतकल्लोलनदी । अक्षयं निरञ्जनम् । निःसंशय ऋषिः । निर्वाणो देवता । निष्कुलप्रवृत्तिः । निष्केवलज्ञानम् ॥१-११॥
अथ । निर्वाण-उपनिषदम् । व्याख्यास्यामः । परमहंसः । सः-अहम् । परिव्राजकाः । पश्चिम-लिङ्गाः । मन्मथः । क्षेत्र-पालः । गगन-सिद्धान्तः । अमृत-कल्लोल-नदी । अक्षयम् । निरञ्जनम् । निः-संशयः । ऋषिः । निर्वाणः । देवता । निष्कुल-प्रवृत्तिः । निष्केवल-ज्ञानम् ॥
atha nirvāṇopaniṣadaṃ vyākhyāsyāmaḥ | paramahaṃsaḥ so’ham | parivrājakāḥ paścimaliṅgāḥ | manmathaḥ kṣetrapālaḥ | gaganasiddhāntaḥ amṛtakallolanadī | akṣayaṃ nirañjanam | niḥsaṃśaya ṛṣiḥ | nirvāṇo devatā | niṣkulapravṛttiḥ | niṣkevalajñānam ||1-11||
இப்போது நிர்வாணோபநிஷத்தை விளக்குகிறோம். இதன் பொருள் பரமஹம்ஸன்—“ஸோऽஹம்” (நானே அவன்). இதன் அதிகாரிகள் பரிவ்ராஜக சந்நியாசிகள்; வெளிச்சின்னம் ‘பச்சிமலிங்கம்’. மன்மதன் க்ஷேத்ரபாலன். சித்தாந்தம் ஆகாயமென; நதி அமிர்தக் கல்லோலங்களால் நிறைந்தது. இது அக்ஷயம், நிரஞ்சனம். ரிஷி நிஃஸம்சயன். தேவதை நிர்வாணம். இதன் செயற்பாடு நிஷ்குல—குலபந்தனத்துக்கு அப்பால்; ஞானம் நிஷ்கேவலம், அத்வைத, பரமஞானம்.
Now we shall expound the Nirvāṇa Upaniṣad. (Its) subject is the Paramahaṃsa—‘I am He’. (Its) renunciants are the wandering mendicants; (its) external mark is the western sign. Manmatha is the guardian of the field. The doctrine is the sky; the river is the nectar with its waves. (It is) imperishable, stainless. Niḥsaṃśaya is the seer. Nirvāṇa is the deity. (Its) activity is without lineage. (Its) knowledge is non-dual, absolute knowledge.