HomeUpanishadsAkshiVerse 6
Previous Verse
Next Verse

Verse 6

Akshi

विरागमुपयात्यन्तर्वासनास्वनुवासरम् । क्रियासूदाररूपासु क्रमते मोदतेऽन्वहम् ॥ ग्राम्यासु जडचेष्टासु सततं विचिकित्सते । नोदाहरति मर्माणि पुण्यकर्माणि सेवते ॥ अनन्योद्वेगकारीणि मृदुकर्माणि सेवते । पापाद्बिभेति सततं न च भोगमपेक्षते ॥ स्नेहप्रणयगर्भाणि पेशलान्युचितानि च । देशकालोपपन्नानि वचनान्यभिभाषते ॥

विरागम् उपयाति । अन्तः-वासना-आस्व् अनु-वासरम् । क्रिया-सूदार-रूपासु क्रमते । मोदते अन्वहम् ॥ ग्राम्यासु जड-चेष्टासु सततम् विचिकित्सते । न उदाहरति मर्माणि । पुण्य-कर्माणि सेवते ॥ अनन्य-उद्वेग-कारीणि मृदु-कर्माणि सेवते । पापात् बिभेति सततम् । न च भोगम् अपेक्षते ॥ स्नेह-प्रणय-गर्भाणि पेशलानि उचितानि च । देश-काल-उपपन्नानि वचनानि अभिभाषते ॥

virāgam upayāty antarvāsanāsv anuvāsaram | kriyāsūdārarūpāsu kramate modate 'nvaham || grāmyāsu jaḍaceṣṭāsu satataṃ vicikitsate | nodāharati marmāṇi puṇyakarmāṇi sevate || ananyodvegakārīṇi mṛdukarmaṇi sevate | pāpād bibheti satataṃ na ca bhogam apekṣate || sneha-praṇaya-garbhāṇi peśalāny ucitāni ca | deśa-kālopapannāni vacanāny abhibhāṣate ||

அவன் உள்ளார்ந்த வாசனைகளின் மீது நாள்தோறும் வைராக்யம் அடைகிறான்; தூய்மையும் ஒழுங்கும் கொண்ட செயல்களில் நடந்து தினமும் மகிழ்கிறான். உலகியலானவும் ஜடமானவும் செயல்களிலும் எப்போதும் விவேகமாக இருக்கிறான்; மర్మத்தைத் தாக்கும் சொற்களைச் சொல்லான்; புண்ணியச் செயல்களைப் பயில்கிறான். பிறருக்கு கலக்கம் உண்டாக்காத மென்மையான செயல்களைச் செய்கிறான்; பாவத்தை எப்போதும் அஞ்சுகிறான்; போகத்தை நாடான். அன்பும் நேசமும் நிறைந்த, இனிய, பொருத்தமான, இடம்-காலத்திற்கு ஏற்ற சொற்களைப் பேசுகிறான்.

He attains dispassion day by day with respect to the latent tendencies within. He proceeds among actions that are pure and well-ordered, and rejoices daily. In worldly and inert activities he remains continually discerning; he does not utter words that strike at vital points; he practices meritorious deeds. He performs gentle actions that do not cause agitation to others; he continually fears wrongdoing and does not seek enjoyment. He speaks words containing affection and goodwill—pleasant, appropriate, and suited to place and time.

Antaḥkaraṇa-śuddhi (purification of mind) through vairāgya and dhārmic conductMahavakya: Preparatory—supports fitness for ‘ahaṃ brahmāsmi’/‘tat tvam asi’ realization by reducing vāsanā-driven identification.AtharvaChandas: Anuṣṭubh/śloka