Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

Devanagari script

इति संक्षेपतः प्रोक्तं माहा त्म्यं पापनाशनम् । क्षेत्रदूत्यास्तृतीयायाः श्रुतमैश्वर्यकारकम्

Transliteration

iti saṃkṣepataḥ proktaṃ māhā tmyaṃ pāpanāśanam | kṣetradūtyāstṛtīyāyāḥ śrutamaiśvaryakārakam

Translation

இவ்வாறு சுருக்கமாகப் பாபநாசகமான மாஹாத்மியம் கூறப்பட்டது. மூன்றாம் க்ஷேத்ரதூதியின் வரலாற்றைச் செவிமடுத்தல் ஐஸ்வர்யமும் அதிகாரப் பேறும் அளிக்கும்.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/इति)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative)

• संक्षेपतः: briefly
• संक्षेपतः: Sambandha (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: संक्षेप (प्रातिपदिक) + तस् (तसिल्)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (in brief)

• प्रोक्तम्: has been stated
• प्रोक्तम्: Kriya (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: प्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (said/declared)

• माहात्म्यम्: the greatness (account)
• माहात्म्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• पापनाशनम्: destroyer of sins
• पापनाशनम्: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाप + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (पापस्य नाशनम्)

• क्षेत्रदूत्याः: of the Kṣetra-dūtī
• क्षेत्रदूत्याः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र + दूती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (क्षेत्रस्य दूती)

• तृतीयायाः: of the third (chapter/section)
• तृतीयायाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तृतीय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; विशेषण (क्षेत्रदूत्याः)

• श्रुतम्: hearing/recitation (of it)
• श्रुतम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘श्रुतम्’ = hearing/that which is heard

• ऐश्वर्यकारकम्: producing prosperity/power
• ऐश्वर्यकारकम्: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ऐश्वर्य + कारक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (ऐश्वर्यस्य कारकम्)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Third Kṣetra-dūtī (identified in this chapter’s frame with Catvarā-devī-māhātmya)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A sage or narrator concludes the account, seated in an assembly; listeners sit attentively; behind them, a symbolic map-like vignette of Prabhāsa and the Devī’s shrine; the words ‘pāpa-nāśana’ and ‘aiśvarya-kāraka’ are visually suggested through light and abundance motifs.

Characters & Entities

• Kṣetra-dūtī
• Tṛtīyā (Third Devī/shrine)
• Māhātmya (glory narrative)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Listening to sacred narratives (māhātmya-śravaṇa) is itself a dharmic act that purifies and uplifts worldly and spiritual life.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Third Kṣetra-dūtī/Catvarā-devī shrine within Prabhāsa-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śravaṇa (hearing) of the māhātmya is recommended as a merit-producing practice.