Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तृतीयं पुष्करं महत् । तस्यैव पूर्वदिग्भागे किञ्चिदीशानगोचरे । कनीयः संस्मृतं कुंडं पुष्करंनाम नामतः
īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi tṛtīyaṃ puṣkaraṃ mahat | tasyaiva pūrvadigbhāge kiñcidīśānagocare | kanīyaḥ saṃsmṛtaṃ kuṃḍaṃ puṣkaraṃnāma nāmataḥ
ஈஸ்வரன் கூறினார்—ஓ மகாதேவி, அதன் பின் மூன்றாவது மகத்தான புஷ்கரத்திற்குச் செல்ல வேண்டும். அதன் கிழக்குப் பகுதியில், சிறிது ஈசானம் (வடகிழக்கு) நோக்கில், ‘புஷ்கர’ என்ற பெயரால் நினைக்கப்படும் ஒரு சிறிய குண்டம் உள்ளது।
Īśvara (Śiva)
Tirtha: Tṛtīya Mahat Puṣkara; (smaller) Puṣkara-kuṇḍa
Type: kund
Listener: Mahādevī (Pārvatī)
Scene: Śiva, as guide, points out a sacred landscape map-like: the ‘third great Puṣkara’ and, to its east-northeast, a smaller Puṣkara-named pond; pilgrims walk with staffs, with trees and water bodies arranged like a mandala.
FAQs
Pilgrimage is taught as a guided sacred geography—knowing and approaching specific tīrthas is itself part of dharma and merit.
Puṣkara-kuṇḍa (a sacred pond) within Prabhāsa-kṣetra.
The instruction is primarily directional—‘one should go’ to the tīrtha—setting up later rites like snāna and dāna.