Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 26

विधि मन्त्रक्रियाहीनां पूजां गृह्णाति केशवः । माहात्म्यं तिष्ठते नित्यं लिखितं यस्य वेश्मनि । न तस्यागःसहस्रैस्तु कृतैर्लिप्यति मानवः

vidhi mantrakriyāhīnāṃ pūjāṃ gṛhṇāti keśavaḥ | māhātmyaṃ tiṣṭhate nityaṃ likhitaṃ yasya veśmani | na tasyāgaḥsahasraistu kṛtairlipyati mānavaḥ

விதி, மந்திரக் கிரியையற்ற பூஜையையும் கேசவன் ஏற்றுக்கொள்கிறான். யாருடைய இல்லத்தில் இந்த மாஹாத்மியம் எழுதப்பட்டு எப்போதும் இருப்பதோ, அவன் ஆயிரம் பாவங்கள் செய்தாலும் மாசுபடான்।

विधि(proper) rule/ritual procedure
विधि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (अत्र) उपपद-सम्बन्धेन ‘विधिं विना’ इत्यर्थे
मन्त्रक्रियाहीनाम्devoid of mantra and ritual acts
मन्त्रक्रियाहीनाम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमन्त्र-क्रिया-हीन (प्रातिपदिक; हीन)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (पूजाम् इति); समासः—तत्पुरुषः (मन्त्रक्रियया हीना)
पूजाम्worship
पूजाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
गृह्णातिaccepts
गृह्णाति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
केशवःKeśava (Viṣṇu)
केशवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
माहात्म्यम्the glory (text)
माहात्म्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तिष्ठतेremains
तिष्ठते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्यम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
लिखितम्written
लिखितम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeVerb
Rootलिख् (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (माहात्म्यम् इति)
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
वेश्मनिin the house
वेश्मनि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवेश्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
अघःसहस्रैःby thousands of sins
अघःसहस्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअघ-सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (अघानां सहस्राणि)
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-निपात (adversative/emphatic particle)
कृतैःdone/committed
कृतैः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; (अघःसहस्रैः इति) विशेषणम्
लिप्यतिis tainted/defiled
लिप्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलिप् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोगः (passive sense: is tainted)
मानवःa man, human
मानवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Dvārakā (via Dvārakā Māhātmya)

Type: kshetra

Listener: Pilgrimage audience (not explicit)

Scene: A humble devotee offers simple flowers and water without elaborate ritual; Keśava’s compassionate presence is felt; behind, a manuscript of the māhātmya radiates light that dissolves dark ‘sin’ motifs.

K
Keśava
D
Dvārakā Māhātmya

FAQs

Bhakti supported by sacred remembrance outweighs ritual deficiency: Keśava’s grace accepts imperfect worship, and the presence of Dvārakā’s māhātmya is extolled as a strong purifier against sin.

Dvārakā, through the sanctifying potency of its māhātmya kept in the home.

Household preservation of a written māhātmya; and an implied reassurance that pūjā, even if lacking full vidhi/mantra-kriyā, is accepted by Keśava when devotion is present.