Previous Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 40

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे चतुर्थे द्वारकामाहात्म्ये कार्तिके चक्रतीर्थस्नानदानश्राद्धादिमाहात्म्यवर्णनंनाम चत्वारिंशत्तमोऽध्यायः

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe caturthe dvārakāmāhātmye kārtike cakratīrthasnānadānaśrāddhādimāhātmyavarṇanaṃnāma catvāriṃśattamo'dhyāyaḥ

இவ்வாறு ஸ்ரீ ஸ்கந்த மகாபுராணத்தின் எண்பத்தொன்றாயிரச் செய்யுள் தொகுப்பான சம்ஹிதையில், ஏழாம் பிரபாசகண்டத்தின் நான்காம் த்வாரகா மாஹாத்ம்யத்தில், ‘கார்த்திகத்தில் சக்ரதீர்த்த ஸ்நானம், தானம், ஸ்ராத்தம் முதலியவற்றின் மாஹாத்ம்ய விளக்கம்’ எனப்படும் நாற்பதாம் அத்தியாயம் நிறைவுற்றது।

इतिthus, so ends
इति:
Vākyasaṃkṣepa (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्तिसूचक (quotative/end marker)
श्रीस्कान्देin the venerable Skanda (Purāṇa)
श्रीस्कान्दे:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्री + स्कान्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ग्रन्थाधिकरणम्; समासः: श्रीमान् स्कान्दः (honorific)
महापुराणेin the Mahāpurāṇa
महापुराणे:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहापुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ग्रन्थविशेषण-स्थान
एकाशीतिसाहस्र्याम्in the eighty-one-thousand (verses)
एकाशीतिसाहस्र्याम्:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएकाशीति + साहस्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; द्विगु-समास (81-thousand) संख्यावाचक-विशेषण
संहितायाम्in the Saṃhitā
संहितायाम्:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंहिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अधिकरण
सप्तमेin the seventh
सप्तमे:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण (qualifies implied “खण्डे/स्थाने”)
प्रभासखण्डेin the Prabhāsa section
प्रभासखण्डे:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रभास + खण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अधिकरण; समासः: प्रभासस्य खण्डः
चतुर्थेin the fourth
चतुर्थे:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण
द्वारकामाहात्म्येin the Dvārakā-māhātmya
द्वारकामाहात्म्ये:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वारका + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अधिकरण; समासः: द्वारकायाः माहात्म्यम्
कार्तिकेin (the topic of) Kārtika
कार्तिके:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्तिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विषय/कालाधिकरण
चक्रतीर्थस्नानदानश्राद्धादिमाहात्म्यवर्णनंनाम(chapter) titled ‘Description of the greatness of bathing, giving, śrāddha etc. at Cakra-tīrtha’
चक्रतीर्थस्नानदानश्राद्धादिमाहात्म्यवर्णनंनाम:
Viṣaya-nirdeśa (Title/topic designation)
TypeNoun
Rootचक्रतीर्थ + स्नान + दान + श्राद्ध + आदि + माहात्म्य + वर्णन + नामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; शीर्षक-रूपेण; बहुपद-समासः (विषय-निर्देश): चक्रतीर्थे स्नान-दान-श्राद्ध-आदि-माहात्म्यस्य वर्णनम्, “नाम” इति शीर्षकसूचक
चत्वारिंशत्तमःfortieth
चत्वारिंशत्तमः:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचत्वारिंशत् + तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण (ordinal: 40th)
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्तृपद/वाक्यविषय

Redactional colophon (textual marker)

Tirtha: Cakratīrtha

Type: ghat

Scene: A manuscript-style closing panel: a scribe’s colophon ribbon naming Skanda Mahāpurāṇa, Prabhāsa-khaṇḍa, Dvārakā Māhātmya, and the Kārtika Cakratīrtha rites; faint background of a ghat and temple silhouette.

S
Skanda Purāṇa
P
Prabhāsa Khaṇḍa
D
Dvārakā Māhātmya
C
Cakratīrtha

FAQs

It functions as a chapter closure, preserving the tradition’s emphasis that Kārtika rites at Cakratīrtha in Dvārakā are highly meritorious.

Cakratīrtha (within the Dvārakā Māhātmya setting).

The title signals the chapter’s focus: bathing (snāna), charity (dāna), śrāddha, and allied observances in Kārtika.