Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 85
तत्र मर्त्यैः क्रिया सर्वाः क्रियते न मखोद्भवाः । यस्मात्स यज्ञपुरुषो न सुप्तो भागमश्नुते
tatra martyaiḥ kriyā sarvāḥ kriyate na makhodbhavāḥ | yasmātsa yajñapuruṣo na supto bhāgamaśnute
அக்காலத்தில் மனிதர்கள் நித்திய-நைமித்திக கர்மங்களை எல்லாம் செய்யலாம்; ஆனால் மகம் (மகாயாகம்) சார்ந்த யாகங்கள் நடத்தப்படாது; ஏனெனில் யஜ்ஞபுருஷனான பகவான் நித்திரையில் இருக்கையில் தமது பங்கைக் கொள்ளார்।
Sūta (narrative voice)
Scene: A ritual hall stands quiet: fire altars unlit, priests holding ladles at rest; meanwhile householders continue simple daily worship. Above, Viṣṇu as Yajñapuruṣa reclines, indicating the pause in grand sacrifices.
FAQs
Ritual efficacy depends on divine participation; dharma recognizes seasons when certain sacrificial acts are suspended.
Though a general rule is stated, it is taught within the Hāṭakeśvara-kṣetra-centered māhātmya of the Nāgarakhaṇḍa.
During the Lord’s śayana season, major sacrificial rites (makha-type yajñas) are to be avoided, while other customary rites may continue.