Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 20›Shloka 79
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 79

Devanagari script

एवमुक्तस्तु सौमित्रिर्गत्वा तत्र द्विजोत्तमाः । तीर्थे स्नानाच्च संपन्नो विशुद्धः शक्रसेविते । रामोऽपि तत्र गत्वाशु मार्कंडेयवराश्रमे

Transliteration

evamuktastu saumitrirgatvā tatra dvijottamāḥ | tīrthe snānācca saṃpanno viśuddhaḥ śakrasevite | rāmo'pi tatra gatvāśu mārkaṃḍeyavarāśrame

Translation

ஓ இருபிறப்பில் சிறந்தவர்களே, இவ்வாறு கூறப்பட்டதும் சௌமித்ரி அங்கே சென்றான். சக்ரன் வழிபட்ட அந்தத் தீர்த்தத்தில் நீராடி அவன் தூய்மையடைந்தான். ராமனும் விரைந்து அங்கே சென்று மார்கண்டேயரின் சிறந்த ஆசிரமத்தை அடைந்தான்.

Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्ययम् (thus)
उक्तःhaving been told
उक्तः:
Karta (Subject with predicate/कर्ता)
TypeAdjective
Root√वच् (धातु) → उक्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्तः (past passive participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘सौमित्रिः’ इत्यस्य विशेषणम् (having been told/addressed)
तुthen/indeed
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपातः (conjunctive particle)
सौमित्रिःSaumitri (Lakṣmaṇa)
सौमित्रिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसौमित्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Root√गम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (gerund): having gone
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (there)
द्विजोत्तमाःO best of the twice-born (Brahmins)
द्विजोत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः (उत्तमाः द्विजाः); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सम्बोधनार्थे/प्रथमार्थे पाठभेद-संभवः
तीर्थेat the sacred place
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
स्नानात्from/through bathing
स्नानात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative), एकवचनम्
चand
च:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपातः (conjunction: and)
सम्पन्नःbecame endowed/attained (a state)
सम्पन्नः:
Karta (Predicate adjective/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्√पद् (धातु) → सम्पन्न (कृदन्त)
Formभूतकृदन्तः, पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘सौमित्रिः’ इत्यस्य विशेषणम् (became accomplished/attained)
विशुद्धःpurified
विशुद्धः:
Karta (Predicate adjective/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootविशुद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
शक्रसेवितेfrequented/served by Śakra
शक्रसेविते:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशक्र (प्रातिपदिक) + सेवित (कृदन्त; √सेव्)
Formतत्पुरुष-समासः (शक्रेण सेविते); नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘तीर्थे’ इत्यस्य विशेषणम्
रामःRāma
रामः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपातः (also)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (there)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Root√गम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (having gone)
आशुquickly
आशु:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formकाल/रीति-वाचक-अव्ययम् (adverb: quickly)
मार्कण्डेयवराश्रमेin the excellent hermitage of Mārkaṇḍeya
मार्कण्डेयवराश्रमे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमार्कण्डेय (प्रातिपदिक) + वर (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (मार्कण्डेयस्य वर-आश्रमः/श्रेष्ठ-आश्रमः); पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
Speaker

Unspecified (narrative voice within Nāgarakhaṇḍa, Tīrthamāhātmya)

Tirtha Mahatmya

Type: tirtha

Visual Art Cues

Scene: Lakṣmaṇa (Saumitri) completes a sacred bath at the ford; nearby stands a tranquil hermitage with Mārkaṇḍeya seated under a tree. In a second narrative beat, Rāma arrives swiftly, bow in hand, reverent and composed.

Characters & Entities
L
Lakṣmaṇa (Saumitri)
Ś
Śakra (Indra)
R
Rāma
M
Mārkaṇḍeya

FAQs

Purification is attained through faithful observance at a sanctified tīrtha, and the company of sages (ṛṣi-āśrama) strengthens dharma.

The Indra-frequented tīrtha (śakra-sevita) and the revered āśrama of Ṛṣi Mārkaṇḍeya are highlighted as spiritually efficacious locations.

Tīrtha-snāna (holy bathing) is explicitly performed and presented as the means of becoming viśuddha (purified).

←Previous Verse
Next Verse→