Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 83

Devanagari script

अत्र ज्येष्ठेश्वरक्षेत्रे त्वल्लिंगं सर्वसिद्धिदम् । नाशयेदघसंघानि दृष्टं स्पृष्टं समर्चितम्

Transliteration

atra jyeṣṭheśvarakṣetre tvalliṃgaṃ sarvasiddhidam | nāśayedaghasaṃghāni dṛṣṭaṃ spṛṣṭaṃ samarcitam

Translation

இங்கு ஜ்யேஷ்டேஸ்வரத் தலத்தில் உமது லிங்கம் எல்லாச் சித்திகளையும் அளிப்பது. இதை தரிசித்து, தொட்டு, முறையாக அர்ச்சித்தால் பாவக் கூட்டங்கள் அழியும்.

Word by Word

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषणम् (locative adverb)

• ज्येष्ठेश्वरक्षेत्रे: in the field/holy area of Jyeṣṭheśvara
• ज्येष्ठेश्वरक्षेत्रे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ज्येष्ठ-ईश्वर-क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (ज्येष्ठेश्वरस्य क्षेत्रम्)

• त्वत्-लिङ्गम्: your liṅga
• त्वत्-लिङ्गम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्वत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (तव लिङ्गम्)

• सर्वसिद्धिदम्: granting all accomplishments
• सर्वसिद्धिदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व-सिद्धि-द (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (सर्वाः सिद्धयः ददाति इति); विशेषणम् (त्वल्लिङ्गम्)

• नाशयेत्: would destroy
• नाशयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु) + णिच् (causative)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; णिजन्त (causative) ‘would destroy’

• अघसंघानि: heaps of sins
• अघसंघानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अघ-संघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (अघानां संघाः)

• दृष्टम्: (when) seen
• दृष्टम्: Kriyāviśeṣaṇa (Condition/क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दृश् (धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘seen’; (त्वल्लिङ्गम्) विशेषणम्

• स्पृष्टम्: (when) touched
• स्पृष्टम्: Kriyāviśeṣaṇa (Condition/क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्पृश् (धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘touched’; (त्वल्लिङ्गम्) विशेषणम्

• समर्चितम्: (when) duly worshipped
• समर्चितम्: Kriyāviśeṣaṇa (Condition/क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-अर्च् (धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘properly worshipped’; (त्वल्लिङ्गम्) विशेषणम्

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Jyeṣṭheśvara-kṣetra (Jaigīṣavyeśvara-liṅga)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Interlocutor in Kāśīkhaṇḍa frame

Visual Art Cues

Scene: A crowded yet orderly precinct of Jyeṣṭheśvara: devotees queue for darśana, some touch the liṅga base or offer flowers, priests perform arcana; a visual motif of sins dissolving as dark smoke leaving devotees.

Characters & Entities

• Jyeṣṭheśvara-kṣetra
• Jaigīṣavyeśvara Liṅga
• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī’s shrine-contact—seeing, touching, and worship—functions as both purification and empowerment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Jyeṣṭheśvara-kṣetra in Kāśī, associated with the praised Liṅga.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana (seeing), sparśa (touching), and samarcana (proper worship) of the Liṅga.