Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 71
सन्नियम्येंद्रियग्रामं नातिनीचोच्छ्रितासनः । मध्यमं चोत्तमं चाथ प्राणायाममुपक्रमेत्
sanniyamyeṃdriyagrāmaṃ nātinīcocchritāsanaḥ | madhyamaṃ cottamaṃ cātha prāṇāyāmamupakramet
இந்திரியக் கூட்டத்தை நன்கு அடக்கி, மிகத் தாழ்வாகவும் மிக உயரமாகவும் அல்லாத ஆசனத்தில் அமர்ந்து, முதலில் மிதமான முறையிலும் பின்னர் உத்தம முறையிலும் பிராணாயாமத்தைத் தொடங்க வேண்டும்।
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Scene: A yogin seated in a balanced posture on a simple mat near a Kāśī ghat, senses withdrawn, beginning measured breath-control; distant silhouettes of temple spires and the Gaṅgā.
FAQs
True prāṇāyāma begins with self-restraint and balanced posture, then proceeds step-by-step toward higher discipline.
The instruction belongs to the Kāśīkhaṇḍa framework, implicitly grounded in Kāśī (Varanasi) as the sanctified setting for liberation-oriented practice.
A yogic prescription: restrain the senses, sit properly (neither too low nor too high), and begin prāṇāyāma in graded stages (moderate to superior).