Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 28

Devanagari script

रोमहीने समे स्निग्धे यज्जंघे क्रमवर्तुले । सा राजपत्नी भवति विशिरेसुमनोहरे

Transliteration

romahīne same snigdhe yajjaṃghe kramavartule | sā rājapatnī bhavati viśiresumanohare

Translation

ஒரு பெண்ணின் ஜங்கைகள் ரோமமில்லாமல், சமமாக, மென்மையாக, படிப்படியாக வட்டமாய் அமைந்து பார்ப்பதற்கு மிக மனோகரமாக இருந்தால்—அவள் அரசனின் மனைவியாகிறாள்.

Word by Word

• रोमहीने: in (a state) hairless
• रोमहीने: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: रोम-हीन (प्रातिपदिक; रोम + हीन)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्; विशेषणम् (locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)

• समे: even, level
• समे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• स्निग्धे: smooth, glossy
• स्निग्धे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: स्निग्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• यत्-जङ्घे: in such shanks/legs
• यत्-जङ्घे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: यत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + जङ्घा (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—कर्मधारयः (यत् = यथोक्त/यादृश)

• क्रमवर्तुले: gradually rounded
• क्रमवर्तुले: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: क्रम-वर्तुल (प्रातिपदिक; क्रम + वर्तुल)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्

• राजपत्नी: a king’s wife/queen
• राजपत्नी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राज-पत्नी (प्रातिपदिक; राजन् + पत्नी)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• भवति: becomes
• भवति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• विशिरे: in (a state) well-formed/pleasing (lit. not loose)
• विशिरे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: विशिर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• सुमनोहरे: very charming
• सुमनोहरे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सु-मनः-हर (प्रातिपदिक; सु + मनस् + हर)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

Speaker

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context: Skanda to Agastya)

Visual Art Cues

Scene: A didactic scene: a sage instructs listeners on auspicious feminine marks; focus on graceful lower legs—smooth, even, gently rounded—symbolizing saubhāgya and royal marriage.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Auspicious bodily harmony is portrayed as a sign of favorable destiny; the text celebrates ‘śubha-lakṣaṇa’ as reflecting karmic merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The instruction is housed in Kāśī-khaṇḍa (the sacred narrative world of Kāśī), not tied here to a named tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.