Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 65

Devanagari script

सर्वकार्याणि संत्यज्य मानवैः पुण्यमीप्सुभिः । प्राप्ते भाद्रपदे मासे गंतव्या लोहयिष्टका । अज्ञातगोत्रनाम्ना तु पिंड मंत्रमिमं शृणु

Transliteration

sarvakāryāṇi saṃtyajya mānavaiḥ puṇyamīpsubhiḥ | prāpte bhādrapade māse gaṃtavyā lohayiṣṭakā | ajñātagotranāmnā tu piṃḍa maṃtramimaṃ śṛṇu

Translation

புண்ணியத்தை நாடும் மனிதர்கள் எல்லா பிற கடமைகளையும் விட்டு, பாத்ரபத மாதம் வந்தபோது லோஹயிஷ்டகாவிற்கு செல்ல வேண்டும். மேலும் கோத்திரமும் பெயரும் அறியாதவருக்கான இந்த பிண்டமந்திரத்தை கேளுங்கள்.

Word by Word

• सर्वकार्याणि: all duties/acts
• सर्वकार्याणि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व + कार्य (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचनम्; कर्मधारयः (सर्वाणि कार्याणि)

• संत्यज्य: having renounced
• संत्यज्य: Kriya (Non-finite/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्-त्यज् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: ल्यपन्त-अव्ययम् (gerund): having abandoned

• मानवैः: by men/people
• मानवैः: Kartr-karana (Agent group/कर्ता-समूह)
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्

• पुण्यम्: merit
• पुण्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्

• ईप्सुभिः: desiring
• ईप्सुभिः: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ईप्सु (प्रातिपदिक; desiderative agent noun from आप्/ईप्स्)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्; विशेषणम् (मानवैः) (desirous of)

• प्राप्ते: when (it has) come
• प्राप्ते: Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्र-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; सति-सप्तमी (locative absolute): when (it is) arrived

• भाद्रपदे: in Bhādrapada
• भाद्रपदे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भाद्रपद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; (मास-विशेषण)

• मासे: in the month
• मासे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्

• गन्तव्याः: to be gone/should go
• गन्तव्याः: Kriya (Obligation/क्रिया)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु) + तव्यत् (कृदन्त)
• Form: कर्तव्यता-वाचक कृदन्तः (gerundive/obligatory); स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्; (मानवैः implied)

• लोहयिष्टकाः: to the iron bricks/iron-brick (place)
• लोहयिष्टकाः: Gati (Destination/गति)
• Type: Noun
• Root: लोह + इष्टका (प्रातिपदिके)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्; तत्पुरुषः (लोहस्य इष्टका)

• अज्ञातगोत्रनाम्ना: by the name ‘unknown gotra’
• अज्ञातगोत्रनाम्ना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अज्ञात + गोत्र + नामन् (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचनम्; तत्पुरुषः (अज्ञातं गोत्रं नाम यस्य) — ‘by the name of unknown gotra’

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपातः (indeed/but)

• पिण्ड: piṇḍa (rice-ball offering)
• पिण्ड: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पिण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम् (सम्बोधन-प्राय/कर्मरूपेण)

• मन्त्रम्: mantra
• मन्त्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्

• इमम्: this
• इमम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; विशेषणम् (मन्त्रम्)

• शृणु: hear/listen
• शृणु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic instruction; specific speaker not explicit in this verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Lohayiṣṭakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims depart with minimal belongings in Bhādrapada season (monsoon’s end), approaching Lohayiṣṭakā; a teacher recites a special piṇḍa-mantra to a devotee preparing offerings for unknown-gotra ancestors.

Characters & Entities

• Lohayiṣṭakā
• Bhādrapada

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Prioritizing sacred pilgrimage and ancestral rites at the right time and place is presented as a direct path to puṇya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Lohayiṣṭakā is explicitly named as the destination associated with merit and pitṛ-rites.

What ritualistic prescription is mentioned?

Travel to Lohayiṣṭakā in Bhādrapada and use a specific piṇḍa-mantra for unknown gotra/name.