Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 10
Devanagari script
प्राणरूपेण यो देवो हयरूपः कधं भवेत् । सर्वेषामपि तंत्राणामेकरूपः प्रकीर्तितः
Transliteration
prāṇarūpeṇa yo devo hayarūpaḥ kadhaṃ bhavet | sarveṣāmapi taṃtrāṇāmekarūpaḥ prakīrtitaḥ
Translation
பிராணஸ்வரூபமான அந்த தேவன் எவ்வாறு அச்வரூபனாக முடியும்? எல்லா தந்திரங்களிலும் அவர் ஒரே தத்துவ-ரூபமாகப் புகழப்படுகிறார்.
Word by Word
प्राणरूपेणin the form of vital-breath
प्राणरूपेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; तृतीया-सम्बन्धे (in the form of prāṇa); षष्ठी-तत्पुरुषः (प्राणस्य रूपम्)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
देवःgod
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
हयरूपःhaving the form of a horse
हयरूपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहय (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हयस्य रूपम्)
कथम्how
कथम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
भवेत्could be/become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारार्थक-अव्यय (particle: also)
तन्त्राणाम्of the tantras/systems
तन्त्राणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतन्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
एकरूपःsingle-formed/one in form
एकरूपः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (एकं रूपं यस्य)
प्रकीर्तितःis proclaimed
प्रकीर्तितः:
Kriya (Predicative/विधेय)
TypeVerb
Rootप्र + कीर्त् (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि-विशेषण (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicative)
Speaker
Skanda (continuing)
Visual Art Cues
Scene: A symbolic depiction of prāṇa as subtle light within beings, contrasted with the vivid icon of Hayagrīva; the sage explains unity behind many tantras.
Characters & Entities
H
Hari (implied)P
PrāṇaFAQs
The verse highlights the paradox of divine transcendence and divine embodiment—one reality appearing in many forms.
No tīrtha is mentioned; the focus is doctrinal—on form and essence.
None; it references authoritative teachings (tantras) rather than prescribing a rite.