Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 24

Devanagari script

एवं ते सर्वमाख्यातं पृष्टं यद्यत्त्वयानघ । तीर्थस्य तु फलं तस्य स्नानदानेषु भारत

Transliteration

evaṃ te sarvamākhyātaṃ pṛṣṭaṃ yadyattvayānagha | tīrthasya tu phalaṃ tasya snānadāneṣu bhārata

Translation

பாவமற்றவனே! நீ கேட்ட அனைத்தையும் நான் விளக்கியேன். இப்போது, பாரதா, அந்தத் தீர்த்தத்தின் நீராடல் மற்றும் தானத்தின் பலனை கேள்.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Manner adverb (प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (thus/in this manner)

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; अत्र चतुर्थी (सम्प्रदान) ‘to you’ इति ग्रहणम्

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘everything’

• आख्यातम्: has been explained
• आख्यातम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + ख्या (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (भूतकर्मणि), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘has been told/explained’

• पृष्टम्: (that which was) asked
• पृष्टम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पृच्छ् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘asked’ (qualifying ‘सर्वम्’)

• यत्: whatever/which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक ‘which/whatever’

• यत्: whatever
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति-प्रयोगः ‘yad-yat’ = whatever (each and every)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; ‘by you’

• अनघ: O sinless one
• अनघ: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: अनघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; ‘sinless one’

• तीर्थस्य: of the tīrtha
• तीर्थस्य: Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; ‘of the tīrtha’

• तु: indeed
• तु: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (but/indeed)

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तस्य: of that
• तस्य: Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; ‘of it/that’

• स्नानदानेषु: in bathing and giving (charity)
• स्नानदानेषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्नान + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (‘स्नानं च दानं च’)

• भारत: O Bhārata
• भारत: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भारत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Mārkaṇḍeya (to Yudhiṣṭhira)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (contextual)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Bhārata (interlocutor)

Visual Art Cues

Scene: Narrator-sage concluding an explanation to a Bharata-descendant listener, gesturing toward a river-ghāṭ where pilgrims bathe and distribute alms—transitioning from discourse to practice.

Characters & Entities

• Bhārata (Yudhiṣṭhira)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-māhātmya is not only praise but instruction: snāna (purification) and dāna (generosity) are the key dharmic acts.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The ongoing Revā Khaṇḍa tīrtha being discussed; the verse introduces its results specifically for snāna and dāna.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (sacred bathing) and dāna (charitable giving) at the tīrtha.