Adhyaya 21
Vidyesvara SamhitaAdhyaya 2156 Verses

Pārthiva-Śiva-liṅga Saṃkhyā-vidhāna (Enumeration and Procedure of Earthen Liṅga Worship)

21-வது அத்தியாயம் பார்த்திவ சிவலிங்க வழிபாட்டின் எண்ணிக்கை மற்றும் முறையை விளக்குகிறது. பல்வேறு விருப்பங்களுக்கு ஏற்ப வழிபட வேண்டிய லிங்கங்களின் எண்ணிக்கையைப் பற்றி ரிஷிகள் சூதரிடம் கேட்கிறார்கள். பார்த்திவ லிங்கம் இல்லாமல் செய்யப்படும் வழிபாடு வீணானது என்று சூதர் கூறுகிறார். கல்வி, செல்வம், குழந்தைப்பேறு, நிலம் மற்றும் நட்பு போன்ற பல்வேறு நோக்கங்களுக்காக குறிப்பிட்ட எண்ணிக்கையிலான லிங்க வழிபாடு மற்றும் ஆவாஹனம், பிரதிஷ்டை, பூஜை முறைகள் இதில் விவரிக்கப்பட்டுள்ளன.

Shlokas

Verse 1

ऋषय ऊचुः । सूत सूत महाभाग व्यासशिष्य नमोस्तु ते । सम्यगुक्तं त्वया तात पार्थिवार्चाविधानकम्

ரிஷிகள் கூறினர்— ஓ சூதா, ஓ மகாபாக்ய சூதா! வ்யாசரின் சீடனே, உமக்கு நமஸ்காரம். அன்புத் தாதா, பார்த்திவார்ச்சா (மண் லிங்கப் பூஜை) விதியை நீர் சரியாக உரைத்தீர்।

Verse 2

कामनाभेदमाश्रित्य संख्यां ब्रूहि विधानतः । शिवपार्थिवलिंगानां कृपया दीनवत्सल

பக்தர்களின் பல்வேறு வேண்டுதல்களை கருத்தில் கொண்டு, கருணையுடன் விதிப்படி கூறுங்கள்— சிவனின் பார்த்திவ (மண்) லிங்கங்களின் நிர்ணயிக்கப்பட்ட எண்ணிக்கை எத்தனை? துன்புற்றோர்க்கு அருள்புரிவோனே!

Verse 3

सूत उवाच । शृणुध्वमृषयः सर्वे पार्थिवार्चाविधानकम् । यस्यानुष्ठानमात्रेण कृतकृत्यो भवेन्नरः

சூதர் கூறினார்— எல்லா ரிஷிகளே, பார்த்திவார்ச்சா (மண் லிங்கப் பூஜை) விதியை கேளுங்கள். இதைச் செய்தல் மட்டுமால் மனிதன் கൃതக்ருத்யனாக (வாழ்வின் பயன் நிறைவேறியவனாக) ஆகிறான்।

Verse 4

अकृत्वा पार्थिवं लिंगं योन्यदेवं प्रपूजयेत् । वृथा भवति सा पूजा दमदानादिकं वृथा

பார்த்திவ (மண்ணால் செய்த) லிங்கத்தை முதலில் அமைத்து வழிபடாமல் வேறு தெய்வத்தைப் பூஜித்தால், அந்தப் பூஜை வீணாகும்; தமம், தானம் முதலிய ஒழுக்கங்களும் வீணாகும்.

Verse 5

संख्या पार्थिवलिंगानां यथाकामं निगद्यते । संख्या सद्यो मुनिश्रेष्ठ निश्चयेन फलप्रदा

பார்த்திவ (மண்ணால் செய்யப்பட்ட) லிங்கங்களின் எண்ணிக்கை ஒருவரின் ஆற்றல், விருப்பம் போல் கூறப்படுகிறது. ஆனால் முனிவரே, நிர்ணயித்த எண்ணிக்கையை நிறைவேற்றியவுடன் அது நிச்சயமாக உடனடி பலன் தரும்।

Verse 6

प्रथमावाहनं तत्र प्रतिष्ठा पूजनं पृथक् । लिंगाकारं समं तत्र सर्वं ज्ञेयं पृथक्पृथक्

அங்கே முதலில் ஆவாஹனம்; பின்னர் பிரதிஷ்டை, பூஜனம்—இவை ஒவ்வொன்றும் தனித்தனி விதியாகச் செய்யப்பட வேண்டும். அந்த வழிபாட்டில் லிங்க வடிவம் ஒரேமாதிரியாகவும் முழுமையாகவும் கருதப்பட வேண்டும்; ஆனால் அனைத்து அங்கச் செயல்களும் தனித்தனியாக அறிந்து முறையாக நடத்தப்பட வேண்டும்।

Verse 7

विद्यार्थी पुरुषः प्रीत्या सहस्रमितपार्थिवम् । पूजयेच्छिवलिंगं हि निश्चयात्तत्फलप्रदम्

கல்வியில் பக்தியுள்ளவன் மனமகிழ்ச்சியுடன் ஆயிரம் அளவுடைய மண்ணால் செய்த சிவலிங்கத்தை வழிபடட்டும்; அது நிச்சயமாக வேண்டிய பலன் தரும்.

Verse 8

नरः पार्थिवलिंगानां धनार्थी च तदर्द्धकम् । पुत्रार्थी सार्द्धसाहस्रं वस्त्रार्थी शतपंचक्रम्

செழிப்பு நாடுபவன் மண்ணால் செய்த சிவலிங்கங்களை ஆயிரம் செய்யட்டும்; செல்வம் நாடுபவன் அதன் பாதி, மகன் வேண்டுபவன் ஆயிரத்து ஐந்நூறு, ஆடை வேண்டுபவன் ஐந்நூறு செய்யட்டும்.

Verse 9

मोक्षार्थी कोटिगुणितं भूकामश्च सहस्रकम् । दयार्थी च त्रिसाहस्रं तीर्थार्थी द्विसहस्रकम्

மோட்சம் நாடுபவன் கோடி மடங்கு புண்ணியம் பெறுவான்; போகம் நாடுபவன் ஆயிரம் மடங்கு, கருணை நாடுபவன் மூவாயிரம், தீர்த்தப் பலன் நாடுபவன் இரண்டாயிரம் மடங்கு பெறுவான்.

Verse 10

सुहृत्कामी त्रिसाहस्रं वश्यार्थी शतमष्टकम् । मारणार्थी सप्तशतं मोहनार्थी शताष्टकम्

நண்பரின் நலன் நாடுவோர் மூவாயிரம் ஜபம் செய்ய வேண்டும்; வசீகரம் நாடுவோர் நூற்றெட்டு. மாரணத்திற்கேழுநூறு; மோகனத்திற்கும் நூற்றெட்டு.

Verse 11

उच्चाटनपरश्चैव सहस्रं च यथोक्ततः । स्तंभनार्थी सहस्रं तु द्वेषणार्थी तदर्द्धकम्

உச்சாடனத்திற்குச் சொல்லப்பட்டபடி ஆயிரம் ஜபம் செய்ய வேண்டும்; ஸ்தம்பனத்திற்கும் ஆயிரம், த்வேஷணத்திற்கோ அதன் பாதி எனக் கூறப்பட்டுள்ளது.

Verse 12

निगडान्मुक्तिकामस्तु सहस्रं सर्द्धमुत्तमम् । महाराजभये पंचशतं ज्ञेयं विचक्षणैः

கட்டுகளிலிருந்து விடுதலை விரும்புபவன் சிறந்த அளவாக ஆயிரத்து ஐந்நூறு முறை ஜபிக்க வேண்டும். ஆனால் மகாராஜாவின் அச்சம் (அரசுத் தண்டனைப் பயம்) ஏற்பட்டால், ஞானிகள் ஐந்நூறு ஜபமே போதுமென அறிய வேண்டும்.

Verse 13

चौरादिसंकटे ज्ञेयं पार्थिवानां शतद्वयम् । डाकिन्यादिभये पंचशतमुक्तं जपार्थिवम्

திருடர்கள் முதலிய அபாயங்களில் பார்திவ (மண்) லிங்கங்கள் இருநூறு என அறிய வேண்டும். டாகினி முதலிய அச்சங்களில் ஐந்நூறு பார்திவ-லிங்க ஜபம் செய்ய வேண்டும் என்று போதிக்கப்பட்டுள்ளது.

Verse 14

दारिद्र ये पंचसाहस्रमयुतं सर्वकामदम् । अथ नित्यविधिं वक्ष्ये शृणुध्वं मुनिसत्तमाः

வறுமை நேரில் ஐம்பதாயிரம் (ஜபம்/அர்ப்பணம்) செய்வது எல்லா விருப்பங்களையும் அளிப்பதாகும். இப்போது நான் நித்திய விதியை உரைப்பேன்; முனிவர்களில் சிறந்தவர்களே, கேளுங்கள்.

Verse 15

एकं पापहरं प्रोक्तं द्विलिंगं चार्थसिद्धिदम् । त्रिलिंगं सर्वकामानां कारणं परमीरितम्

ஒரே லிங்கம் பாவநாசி எனக் கூறப்பட்டது; இரு லிங்கம் பொருள்-சித்தி அளிக்கும்; மூன்று லிங்கம் எல்லா விருப்பங்களின் நிறைவேற்றத்திற்குப் பரம காரணம் எனப் போற்றப்பட்டது.

Verse 16

उत्तरोत्तरमेवं स्यात्पूर्वोक्तगणनाविधि । मतांतरमथो वक्ष्ये संख्यायां मुनिभेदतः

இவ்வாறே அடுத்தடுத்த இடங்களிலும் முன் கூறிய கணக்கிடும் முறையே அமையட்டும். எண்ணிக்கையில் முனிவர்களிடையே வேறுபாடு இருப்பதால், இப்போது மற்றொரு கருத்தை நான் உரைக்கிறேன்.

Verse 17

लिंगानामयुतं कृत्वा पार्थिवानां सुबुद्धिमान् । निर्भयो हि भवेन्नूनं महाराजभयं हरेत्

நல்லறிவு கொண்ட பக்தன் மண்ணால் செய்யப்பட்ட பಾರ್ಥிவ சிவலிங்கங்களை பத்தாயிரம் உருவாக்கினால், அவன் நிச்சயமாக அச்சமற்றவனாகிறான்; மகாராஜாவின் பயமும் அகலும்.

Verse 18

कारागृहादिमुक्त्यर्थमयुतं कारयेद्बुधः । डाकिन्यादिभये सप्तसहस्रं कारयेत्तथा

சிறை முதலிய துன்பங்களிலிருந்து விடுதலை பெற அறிவுடையவன் பத்தாயிரம் ஜபம் செய்ய வேண்டும். டாகினி முதலிய தீய அச்சங்கள் வந்தால் ஏழாயிரம் ஜபமும் செய்ய வேண்டும்.

Verse 19

सहस्राणि पंचपंचाशदपुत्रः प्रकारयेत् । लिंगानामयुतेनैव कन्यकासंततिं लभेत्

மகன் இல்லாதவன் முறையாக ஐம்பத்தைந்து ஆயிரம் (சிவ)லிங்கங்களை உருவாக்கச் செய்ய வேண்டும். மேலும் பத்தாயிரம் லிங்கங்களால் (வழிபாட்டால்) மட்டும் மகளிர் சந்ததி கிடைக்கும்.

Verse 20

लिंगानामयुतेनैव विष्ण्वादैश्वर्यमाप्नुयात् । लिंगानां प्रयुतेनैव ह्यतुलां श्रियमाप्नुयात्

பத்தாயிரம் சிவலிங்கங்களை மட்டும் நிறுவி/பூஜித்தால் விஷ்ணு முதலியோருக்கு ஒப்பான ஐஸ்வரியம் பெறலாம்; ஒரு இலட்சம் லிங்கங்களை நிறுவி/பூஜித்தால் ஒப்பற்ற ஸ்ரீ-செல்வமும் ஒளியும் பெறலாம்।

Verse 21

इति श्रीशिवमहापुराणे प्रथमायां विद्येश्वरसंहितायां साध्यसाधनखण्डे पार्थिवपूजनवर्णनं नामैकविंशोऽध्यायः

இவ்வாறு ஸ்ரீசிவமஹாபுராணத்தின் முதல் வித்யேஸ்வரஸம்ஹிதையின் சாத்யசாதனகண்டத்தில் ‘பார்த்திவ (மண்) பூஜை விளக்கம்’ எனும் இருபத்தொன்றாம் அதிகாரம் நிறைவுற்றது।

Verse 22

अर्चा पार्थिवलिंगानां कोटियज्ञफलप्रदा । भुक्तिदा मुक्तिदा नित्यं ततः कामर्थिनां नृणाम्

பார்த்திவ லிங்கங்களின் அர்ச்சனை கோடி யாகங்களின் பலனை அளிக்கும். அது எப்போதும் போகத்தையும் முக்தியையும் தரும்; ஆகவே விரும்பிய பயனை நாடும் மக்களுக்கு என்றும் நன்மை தருவது.

Verse 23

विना लिंगार्चनं यस्य कालो गच्छति नित्यशः । महाहानिर्भवेत्तस्य दुर्वृत्तस्य दुरात्मनः

யாருடைய காலம் தினந்தோறும் சிவலிங்க அர்ச்சனை இன்றி செல்கின்றதோ, அந்த தீயொழுக்கம் கொண்ட துராத்மாவுக்கு பெரும் ஆன்மிக இழப்பு உண்டாகும்।

Verse 24

एकतः सर्वदानानि व्रतानि विविधानि च । तीर्थानि नियमा यज्ञा लिंगार्चा चैकतः स्मृता

ஒருபுறம் எல்லா தானங்களும், பலவகை விரதங்களும், தீர்த்தங்களும், நியமங்களும், யாகங்களும் உள்ளன; மறுபுறம் மட்டும் சிவலிங்க ஆராதனை ஒன்றே நினைவுகூரப்படுகிறது (அது அனைத்தையும் மிஞ்சிய பலன் தரும்).

Verse 25

कलौ लिंगार्चनं श्रेष्ठं तथा लोके प्रदृश्यते । तथा नास्तीति शास्त्राणामेष सिद्धान्तनिश्चयः

கலியுகத்தில் சிவலிங்க ஆராதனையே சிறந்த சாதனை—இது உலகில் வெளிப்படையாகக் காணப்படுகிறது. இதற்கு மாறானது ஏற்கப்படாது; சாஸ்திரங்களின் உறுதியான தீர்மானம் இதுவே.

Verse 26

भुक्तिमुक्तिप्रदं लिंगं विविधापन्निवारणम् । पूजयित्वा नरो नित्यं शिवसायुज्यमाप्नुयात्

இந்த லிங்கம் இன்பமும் முக்தியும் அளிப்பது; பலவகைத் துன்பங்களை நீக்குவது. இதனை தினமும் வழிபடும் மனிதன் சிவ-சாயுஜ்யத்தை அடைகிறான்.

Verse 27

शिवानाममयं लिंगं नित्यं पूज्यं महर्षिभिः । यतश्च सर्वलिंगेषु तस्मात्पूज्यं विधानतः

சிவநாமமயமான இந்த லிங்கம் மகரிஷிகளால் எப்போதும் வழிபடத்தக்கது. இது எல்லா லிங்கங்களிலும் நிறைந்திருப்பதால், விதிப்படி இதனை வழிபட வேண்டும்.

Verse 28

उत्तमं मध्यमं नीचं त्रिविधं लिंगमीरितम् । मानतो मुनिशार्दूलास्तच्छृणुध्वं वदाम्यहम्

அளவுக் கோலின் படி லிங்கம் உத்தமம், மத்திமம், நீசம் என மூன்று வகையாகக் கூறப்பட்டுள்ளது. ஓ முனிசார்தூலர்களே, கேளுங்கள்; நான் விளக்குகிறேன்.

Verse 29

चतुरंगुलमुच्छ्रायं रम्यं वेदिकया युतम् । उत्तमं लिंगमाख्यातं मुनिभिः शास्त्रकोविदैः

நான்கு அங்குல உயரமுடைய, அழகியதும் வேதிகை (பீடம்) உடையதுமான சிவலிங்கம், சாஸ்திர நிபுண முனிவர்களால் உத்தம (ஆதர்ச) லிங்கம் என அறிவிக்கப்பட்டது.

Verse 30

तदर्द्धं मध्यमं प्रोक्तं तदर्द्धमघमं स्मृतम् । इत्थं त्रिविधमाख्यातमुत्तरोत्तरतः परम्

அதன் பாதி ‘மத்தியமம்’ எனக் கூறப்படுகிறது; அதன் பாதி மீண்டும் ‘அகமம்’ (குற்றமுடையது/பாவகரம்) என நினைவுகூரப்படுகிறது. இவ்வாறு இது மூன்று வகை; பின்வரும் வகை முன்பதைவிடத் தாழ்ந்தது.

Verse 31

अनेकलिंगं यो नित्यं भक्तिश्रद्धासमन्वितः । पूजयेत्स लभेत्कामान्मनसा मानसेप्सितान्

பக்தியும் श्रद्धையும் உடையவனாய் தினமும் பல லிங்கங்களை வழிபடுகிறவன், மனத்தில் எண்ணிய விருப்பங்களுக்கேற்ற பலன்களை அடைவான்.

Verse 32

न लिंगाराधनादन्यत्पुण्यं वेदचतुष्टये । विद्यते सर्वशास्त्राणामेष एव विनिश्चयः

நான்கு வேதங்களின் சாரத்தை நாடுவோர்க்கு லிங்காராதனைக்கு மேல் புண்ணியம் இல்லை; இதுவே எல்லா சாஸ்திரங்களின் உறுதியான தீர்மானம்.

Verse 33

सर्वमेतत्परित्यज्य कर्मजालमशेषतः । भक्त्या परमया विद्वां ल्लिंगमेकं प्रपूजयेत्

இந்த முழுக் கர்மகாண்டச் சிக்கலையும் முற்றிலும் விட்டு, ஞானி பரம பக்தியுடன் ஒரே சிவலிங்கத்தையே வழிபட வேண்டும்।

Verse 34

लिंगेर्चितेर्चितं सर्वं जगत्स्थावरजंगमम् । संसारांबुधिमग्नानां नान्यत्तारणसाधनम्

சிவலிங்கம் வழிபடப்பட்டால் அசைவதும் அசையாததும் ஆகிய முழு உலகமும் வழிபட்டதுபோல் ஆகும். சம்சாரக் கடலில் மூழ்கியவர்களுக்கு சிவலிங்க ஆராதனை தவிர வேறு கரைசேர்க்கும் சாதனம் இல்லை.

Verse 35

अज्ञानतिमिरांधानां विषयासक्तचेतसाम् । प्लवो नान्योस्ति जगति लिंगाराधनमंतरा

அறியாமையின் இருளால் குருடராய், விஷயங்களில் பற்றுக் கொண்ட மனத்தவர்க்கு இவ்வுலகில் சிவலிங்க ஆராதனை தவிர வேறு படகு இல்லை.

Verse 36

हरिब्रह्मादयो देवा मुनयो यक्षराक्षसाः । गंधर्वाश्चरणास्सिद्धा दैतेया दानवास्तथा

ஹரி, பிரம்மா முதலிய தேவர்கள்; முனிவர்கள்; யக்ஷர், ராக்ஷசர்; கந்தர்வர்; சாரணர்; சித்தர்; மேலும் தைத்யர், தானவர் ஆகியோரும்.

Verse 37

नागाः शेषप्रभृतयो गरुडाद्याःखगास्तथा । सप्रजापतयश्चान्ये मनवः किन्नरा नराः

சேஷன் முதலிய நாகர்கள்; கருடன் முதலிய பறவைகள்; பிரஜாபதிகள் மற்றும் பிற படைப்பாளர்கள்; மனுக்கள்; கின்னரர்; மனிதர்களும்.

Verse 38

पूजयित्वा महाभक्त्या लिंगं सर्वार्थसिद्धिदम् । प्राप्ताः कामानभीष्टांश्च तांस्तान्सर्वान्हृदि स्थितान्

மகாபக்தியுடன் அனைத்துப் பொருள்களுக்கும் சித்தி அளிக்கும் சிவலிங்கத்தைப் பூஜித்து, அவர்கள் உள்ளத்தில் விரும்பிய எல்லா அபீஷ்டப் பலன்களையும் பெற்றனர்।

Verse 39

ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रो वा प्रतिलोमजः । पूजयेत्सततं लिंगं तत्तन्मंत्रेण सादरम्

பிராமணன், க்ஷத்திரியன், வைசியன், சூத்திரன் அல்லது பிரதிலோமப் பிறப்பினனாக இருந்தாலும்—தத்தம் விதிப்படி உரிய மந்திரத்துடன் மரியாதையாய் எப்போதும் சிவலிங்கத்தை வழிபட வேண்டும்.

Verse 40

किं बहूक्तेन मुनयः स्त्रीणामपि तथान्यतः । अधिकारोस्ति सर्वेषां शिवलिंगार्चने द्विजाः

முனிவர்களே, மேலும் என்ன சொல்ல வேண்டும்? பெண்களுக்கும், அதுபோல மற்ற அனைவருக்கும்—இருபிறப்பினரே—சிவலிங்க ஆர்ச்சனை செய்ய உரிமை உண்டு.

Verse 41

द्विजानां वैदिकेनापि मार्गेणाराधनं वरम् । अन्येषामपि जंतूनां वैदिकेन न संमतम्

இருபிறப்போர்க்கு வேத மார்க்கத்தால் சிவபூஜை செய்வதே மிகச் சிறந்தது. ஆனால் பிற உயிர்களுக்கு வேத முறையால் வழிபடுதல் ஏற்றதுமல்ல, சம்மதமுமல்ல.

Verse 42

वैदिकानां द्विजानां च पूजा वैदिकमार्गतः । कर्तव्यानान्यमार्गेण इत्याह भगवाञ्छिवः

பகவான் சிவன் உரைத்தார்—வேத மரபினருக்கும், குறிப்பாக இருபிறப்போருக்கும், பூஜை வேத மார்க்கத்தின்படியே செய்யப்பட வேண்டும்; வேறு முறையால் அல்ல.

Verse 43

दधीचिगौतमादीनां शापेनादग्धचेतसाम् । द्विजानां जायते श्रद्धानैव वैदिककर्मणि

ததீசி, கௌதமர் முதலியோரின் சாபத்தால் மனம் சுட்டெரிந்த இருபிறப்போர்க்கு வேதக் கர்மங்களிலும் விதிகளிலும் நம்பிக்கை எவ்விதமும் எழாது.

Verse 44

यो वैदिकमनादृत्य कर्म स्मार्तमथापि वा । अन्यत्समाचरेन्मर्त्यो न संकल्पफलं लभेत्

வேதக் கடமைகளையும்—ஸ்மார்த்த விதிகளையும் கூட—மதிக்காமல் வேறு நடைமுறைகளைச் செய்பவன், தன் சங்கல்பத்தின் பலனை அடையமாட்டான்।

Verse 45

इत्थं कृत्वार्चनं शंभोर्नैवेद्यांतं विधानतः । पूजयेदष्टमूर्तीश्च तत्रैव त्रिजगन्मयीः

இவ்வாறு விதிப்படி சம்புவின் அர்ச்சனையை நைவேத்யம் வரை செய்து, அங்கேயே மூவுலகையும் நிறைந்த சிவனின் அஷ்டமூர்த்திகளையும் வழிபட வேண்டும்।

Verse 46

क्षितिरापोनलो वायुराकाशः सूर्य्यसोमकौ । यजमान इति त्वष्टौ मूर्तयः परिकीर्तिताः

பூமி, நீர், அগ্নி, காற்று, ஆகாயம்; சூரியன், சோமன்; மேலும் யஜமானன் (வழிபடுபவன்)—இவையே எட்டு மூர்த்திகள் எனப் பிரகடனப்படுத்தப்பட்டுள்ளன।

Verse 47

शर्वो भवश्च रुद्र श्च उग्रोभीम इतीश्वरः । महादेवः पशुपतिरेतान्मूर्तिभिरर्चयेत्

சர்வன், பவன், ருத்ரன், உக்ரன், பீமன் என்ற வடிவங்களிலும், மகாதேவன், பசுபதி என்ற வடிவங்களிலும்—இவ்வித தெய்வத் திருமேனிகளால் ஈசுவரனை வழிபட வேண்டும்।

Verse 48

पूजयेत्परिवारं च ततः शंभोः सुभक्तितः । ईशानादिक्रमात्तत्र चंदनाक्षतपत्रकैः

பின்னர் தூய பக்தியுடன் ஸ்ரீசம்புவின் பரிவாரத் தெய்வங்களை வழிபட வேண்டும். அங்கே ஈசானன் முதலான வரிசையில் சந்தனம், அக்ஷதை, புனித இலைகளை அர்ப்பணிக்க வேண்டும்।

Verse 49

ईशानं नंदिनं चंडं महाकालं च भृंगिणम् । वृषं स्कंदं कपर्दीशं सोमं शुक्रं च तत्क्रमात्

அதே வரிசையில் ஈசானன், நந்தி, சண்டன், மகாகாலன், ப்ருங்கி; பின்னர் வ்ருஷ, ஸ்கந்தன், கபர்தீசன், சோமன், சுக்ரன்—இவர்களை நினைந்து வழிபட வேண்டும்.

Verse 50

अग्रतो वीरभद्रं च पृष्ठे कीर्तिमुखं तथा । तत एकादशान्रुद्रा न्पूजयेद्विधिना ततः

முன்புறத்தில் வீரபத்ரனைவும், பின்னால் கீர்த்திமுகத்தையும் நிறுவி; அதன் பின் விதிப்படி ஏகாதச ருத்ரர்களை வழிபட வேண்டும்.

Verse 51

ततः पंचाक्षरं जप्त्वा शतरुद्रि यमेव च । स्तुतीर्नानाविधाः कृत्वा पंचांगपठनं तथा

அதன்பின் பஞ்சாட்சர மந்திரத்தை ஜபித்து, சதருத்ரீயத்தையும் பாராயணம் செய்து, பலவகை ஸ்துதிகளை அர்ப்பணித்து, அதுபோல பஞ்சாங்கம் (ஐந்துவகை பிரார்த்தனை) பாராயணம் செய்ய வேண்டும்.

Verse 52

ततः प्रदक्षिणां कृत्वा नत्वा लिंगं विसर्जयेत् । इति प्रोक्तमशेषं च शिवपूजनमादरात्

பின்னர் பிரதட்சிணம் செய்து, லிங்கத்திற்கு வணங்கி, சிவலிங்கத்திடமிருந்து விதிப்படி விடைபெற வேண்டும். இவ்வாறு பக்தியுடன்செய்ய வேண்டிய சிவபூஜை முழுமையாக உரைக்கப்பட்டது.

Verse 53

रात्रावुदण्मुखः कुर्याद्देवकार्यं सदैव हि । शिवार्चनं सदाप्येवं शुचिः कुर्यादुदण्मुखः

இரவில் எப்போதும் வடக்கு நோக்கி தேவகாரியங்களைச் செய்ய வேண்டும். அதுபோலத் தூய்மையுடன் எப்போதும் வடக்கு நோக்கி சிவார்ச்சனையும் செய்ய வேண்டும்.

Verse 54

न प्राचीमग्रतः शंभोर्नोदीचीं शक्तिसंहितान् । न प्रतीचीं यतः पृष्ठमतो ग्राह्यं समाश्रयेत्

சம்புவின் முன்பாகக் கிழக்கை ‘முன்’ எனக் கொள்ளக் கூடாது; வடக்கை சக்தி-சபைகளின் இடமாகவும் கொள்ளக் கூடாது. மேற்கே அவரின் பின்புறம்; ஆகவே வழிபாட்டில் ஏற்ற முறையான திசை ஒழுங்கையே பின்பற்ற வேண்டும்.

Verse 55

विना भस्मत्रिपुंड्रेण विना रुद्रा क्षमालया । बिल्वपत्रं विना नैव पूजयेच्छंकरं बुधः

திரிபுண்ட்ர பஸ்மம் இன்றி, ருத்ராட்ச மாலை இன்றி, பில்வ இலை இன்றி ஞானி பக்தன் சங்கரனை வழிபடக் கூடாது—இது சைவ விதியின் தீர்மானம்.

Verse 56

भस्माप्राप्तौ मुनिश्रेष्ठाः प्रवृत्ते शिवपूजने । तस्मान्मृदापि कर्तव्यं ललाटे च त्रिपुंड्रकम्

முனிவரே, பஸ்மம் கிடைக்காமல் சிவபூஜை தொடங்கியிருந்தால், நெற்றியில் தூய மண்ணாலும் திரிபுண்ட்ர குறியை இட வேண்டும்.

Frequently Asked Questions

Rather than a mythic episode, the chapter advances a theological-ritual argument: without constructing the pārthiva-liṅga, worship and even associated virtues (e.g., dama, dāna) are deemed ineffective (vṛthā), establishing the earthen liṅga as a necessary ritual substrate for valid Śiva-pūjā.

The liṅga functions as a condensed symbol of Śiva’s presence that becomes ritually ‘addressable’ through form. The separation of āvāhana, pratiṣṭhā, and pūjana implies that presence is invoked, stabilized, and then honored—suggesting a layered ontology of sacred presence enacted through sequential operations.

The focus is not on a named iconographic form (e.g., Bhairava or Umā-maheśvara) but on Śiva’s worshipable presence as Śiva-liṅga—specifically the pārthiva-liṅga—treated as the operative manifestation through which diverse aims, including mokṣa, are pursued.