
இந்த அத்தியாயத்தில் உபமன்யு, அசையும் அசையாத அனைத்துலகமும் தேவதேவ சிவனின் ‘விக்ரகம்’ என உபதேசிக்கிறார்; ஆனால் பாசப் பந்தத்தின் கனத்தால் கட்டுண்ட உயிர்கள் அதை உணராது. ஒரே தத்துவம் பலவாறு சொல்லப்படுகிறது; அவிகல்ப பரமநிலையை அறியாத முனிவர்களிடமும் வாக்கிய வேறுபாடு தோன்றும்—எனும் ஒன்றுமை–பன்மைச் சிக்கல் விளக்கப்படுகிறது. அபர பிரம்மம் என்பது பூதத் தத்துவங்கள், இந்திரியங்கள், அந்தக்கரணம், விஷயக் கூட்டம்; பர பிரம்மம் என்பது சிதாத்மகமான தூய சைதன்யம். ‘பிரம்ம’ என்ற சொல்லின் (ப்ருஹத்த்வ/ப்ருஹணத்வ) வ்யுத்பத்தியைச் சொல்லி, இரண்டும் பிரம்மாதிபதி பரமேஸ்வரன் சிவனின் ரூபங்களே எனக் கூறப்படுகிறது. பின்னர் உலகம் வித்யா–அவித்யா அமைப்பாக விளக்கப்படுகிறது—வித்யா சத்தியத்தோடு ஒத்த விழிப்புணர்வு ஞானம், அவித்யா அசேதன மித்யாகிரஹம்; ப்ராந்தி மற்றும் யதார்த்த-சம்வித்தி வேறுபாட்டின் முடிவில், சத்–அசத் இரண்டிற்கும் ஈசனான சிவனே இவ்விரட்டைகளுக்கும் அவற்றின் ஞான-பலன்களுக்கும் அதிபதி எனத் தீர்மானிக்கிறது।
Verse 1
उपमन्युरुवाच । विग्रहं देवदेवस्य विश्वमेतच्चराचरम् । तदेवं न विजानंति पशवः पाशगौरवात्
உபமன்யு கூறினார்—அசையும் அசையாத இவ்வுலகம் முழுவதும் தேவர்களின் தேவனாகிய பரமசிவனின் வெளிப்பட்ட திருவுருவமே. ஆனால் பாசங்களின் பாரமும் ஆதிக்கமும் காரணமாக கட்டுண்ட உயிர்கள் இதனை உணரார்.
Verse 2
तमेकमेव बहुधा वदंति यदुनंदन । अजानन्तः परं भावमविकल्पं महर्षयः
யதுநந்தனே, மகரிஷிகள் அந்த ஒருவனையே பலவிதமாகச் சொல்கின்றனர்; ஏனெனில் அவனுடைய பரமமான அவிகல்ப (நிர்விகல்ப) நிலையை அறியாமல் பல சொற்களால் வர்ணிக்கின்றனர்.
Verse 3
अपरं ब्रह्मरूपं च परं ब्रह्मात्मकं तथा । केचिदाहुर्महादेवमनादिनिधनं परम्
சிலர் மகாதேவனை அபரப் பிரம்ம ரூபமாகவும் பரப் பிரம்மத்தின் ஆத்ம ரூபமாகவும் கூறுவர்; அவர் ஆதியும் முடிவும் அற்ற பரமத் தத்துவம்.
Verse 4
भूतेंद्रियांतःकरणप्रधानविषयात्मकम् । अपरं ब्रह्म निर्दिष्टं परं ब्रह्म चिदात्मकम्
பூதங்கள், இந்திரியங்கள், அந்தக்கரணம், பிரதானம், விஷயங்கள் ஆகியவற்றால் அமைந்த பிரம்மம் ‘அபர பிரம்மம்’ என உரைக்கப்படுகிறது; தூய சைதன்ய-ஸ்வரூபமே ‘பர பிரம்மம்’ ஆகும்.
Verse 5
बृहत्त्वाद्बृहणत्वाद्वा ब्रह्म चेत्यभिधीयते । उभे ते ब्रह्मणो रूपे ब्रह्मणो ऽधिपतेः प्रभोः
பெருமை (ப்ருஹத்த்வம்) காரணமாகவோ, அனைத்தையும் விரிவாக்கி வளர்க்கும் ஆற்றல் (ப்ருஹணத்வம்) காரணமாகவோ அது ‘பிரம்மம்’ என அழைக்கப்படுகிறது. இவ்விரண்டும் பிரம்மத்தின் ரூபங்களே—பிரம்மத்திற்கும் அதிபதியான அந்தப் பிரபுவின் ரூபங்கள்.
Verse 6
विद्या ऽविद्यात्मकं चैव विश्वं विश्वगुरोर्विभोः । रूपमेव न संदेहो विश्वं तस्य वशे यतः
இந்த முழு பிரபஞ்சமும்—வித்தையும் அவித்தையும் உடையது—உலககுருவான அனைத்திலும் நிறைந்த இறைவனின் வடிவமே; ஐயமில்லை, ஏனெனில் உலகம் முழுதும் அவன் ஆட்சிக்குள் உள்ளது.
Verse 7
भ्रांतिर्विद्या परा चेति शार्वं रूपं परं विदुः । अयथाबुद्धिरर्थेषु बहुधा भ्रांतिरुच्यते
அவர்கள் பரம ஷைவத் தத்துவத்தை ‘பிராந்தி’, ‘வித்யா’, ‘பரா’ என்ற இயல்புகளுடையதாக அறிகின்றனர். பொருள்களில் உண்மைக்கு மாறான அறிவே பலவகை ‘பிராந்தி’ எனப்படுகிறது.
Verse 8
यथार्थाकारसंवित्तिर्विद्येति परिकीर्त्यते । विकल्परहितं तत्त्वं परमित्यभिधीयते
உண்மையின் வடிவத்திற்கேற்ப உள்ள அறிவுணர்வே ‘வித்யா’ எனப் போற்றப்படுகிறது. விகல்பமற்ற தத்துவமே ‘பரம்’ என்று அழைக்கப்படுகிறது.
Verse 9
वैपरीत्यादसच्छब्दः कथ्यते वेदवादिभिः । तयोः पतित्वात्तु शिवः सदसत्पतिरुच्यते
மாறுபாட்டினால் வேதவாதிகள் ‘அசத்’ என்ற சொல்லைச் சொல்கின்றனர். ஆனால் சிவன் சத்-அசத் இரண்டிற்கும் அதிபதி; ஆகவே அவர் ‘சதசத்பதி’ என அழைக்கப்படுகிறார்.
Verse 10
क्षराक्षरात्मकं प्राहुः क्षराक्षरपरं परे । क्षरस्सर्वाणि भूतानि कूटस्थो ऽक्षर उच्यते
சிலர் பரமனை க்ஷர-அக்ஷர-ஆத்மகன் என்கிறார்கள்; மற்றோர் சிலர் க்ஷர-அக்ஷரங்களுக்கு அப்பாற்பட்டவன் என்கிறார்கள். எல்லா உயிர்களும் ‘க்ஷர’; உள்ளே நிலைக்கும் அசையா கூடஸ்த தத்துவம் ‘அக்ஷர’ எனப்படும்।
Verse 11
उभे ते परमेशस्य रूपे तस्य वशे यतः । तयोः परः शिवः शांतः क्षराक्षरापरस्स्मृतः
அவை இரண்டும் பரமேஸ்வரனின் ரூபங்களே; ஏனெனில் அவை அவன் ஆட்சிக்குள் உள்ளன. ஆனால் அவற்றிற்கும் அப்பால் அமைதியான சிவன் உள்ளான்; அவன் க்ஷர-அக்ஷர இரண்டிற்கும் அப்பாற்பட்டவன் என நினைக்கப்படுகிறான்।
Verse 12
समष्टिव्यष्ठिरूपं च समष्टिव्यष्टिकारणम् । वदंति मुनयः केचिच्छिवं परमकारणम्
சில முனிவர்கள் சிவன் சமஷ்டி-வ்யஷ்டி இரண்டின் ரூபமும், அவை இரண்டிற்கும் காரணமும் என்கிறார்கள்; ஆகவே சிவனே பரம காரணன்.
Verse 13
समष्टिमाहुरव्यक्तं व्यष्टिं व्यक्तं तथैव च । ते रूपे परमेशस्य तदिच्छायाः प्रवर्तनात्
ஞானிகள் சமஷ்டியை அவ்யக்தம் என்றும், வ்யஷ்டியை வ்யக்தம் என்றும் கூறுவர். இவ்விரண்டும் பரமேஸ்வரனின் ரூபங்கள்; அவன் இச்சையால் அவை இயக்கம் பெறுகின்றன।
Verse 14
तयोः कारणभावेन शिवं परमकारणम् । कारणार्थविदः प्राहुः समष्टिव्यष्टिकारणम्
அவ்விரண்டிற்கும் காரண ஆதாரமாக சிவனே பரம காரணன் என அறிவிக்கப்படுகிறார். காரணத் தத்துவம் அறிந்தோர் அவரை சமஷ்டி‑வ்யஷ்டி இரண்டிற்கும் காரணம் என உரைப்பர்.
Verse 15
जातिव्यक्तिस्वरूपीति कथ्यते कैश्चिदीश्वरः । या पिंडेप्यनुवर्तेत सा जातिरिति कथ्यते
சிலர் ஈசுவரனை ஜாதி‑வ்யக்தி இரு இயல்புடையவன் எனக் கூறுவர். உடல்மயமான பிண்டத்தினுள்ளும் தொடர்ந்து நிலைப்பது ‘ஜாதி’ (பொதுவியல்) எனப்படும்.
Verse 16
व्यक्तिर्व्यावृत्तिरूपं तं पिण्डजातेः समाश्रयम् । जातयो व्यक्तयश्चैव तदाज्ञापरिपालिताः
வ்யக்தி என்பது வேறுபாட்டு எல்லை வடிவமாய், பிண்டமும் ஜாதியும் ஆகியவற்றை ஆதரிக்கிறது. ஜாதிகளும் வ்யக்திகளும் அனைத்தும் அவரின் (சிவனின்) ஆணையால் நடத்தப்பட்டு காக்கப்படுகின்றன.
Verse 17
यतस्ततो महादेवो जातिव्यक्तिवपुः स्मृतः । प्रधानपुरुषव्यक्तकालात्मा कथ्यते शिवः
ஆகையால் மகாதேவன் ஜாதி‑வ்யக்தி ஆகியவற்றால் ஆன உடலுடையவன் என நினைக்கப்படுகிறான். சிவன் பிரதானம், புருஷன், வெளிப்பட்ட உலகம், காலம்—இவற்றின் ஆத்மா என உரைக்கப்படுகிறான்.
Verse 18
प्रधानं प्रकृतिं प्राहुःक्षेत्रज्ञं पुरुषं तथा । त्रयोविंशतितत्त्वानि व्यक्तमाहुर्मनीषिणः
முனிவர்கள் கூறுவர்: பிரதானமே பிரக்ருதி; க்ஷேத்ரஜ்ஞனே புருஷன். மேலும் வெளிப்பட்ட உலகம் இருபத்துமூன்று தத்துவங்களால் ஆனது என அறிவிப்பர்.
Verse 19
कालः कार्यप्रपञ्चस्य परिणामैककारणम् । एषामीशो ऽधिपो धाता प्रवर्तकनिवर्तकः
காலமே எல்லா காரியப் பிரபஞ்சத்தின் பரிணாமத்திற்கு ஒரே காரணம். அவனே இவற்றின் ஈசன், அதிபதி, தாதா; இயக்குவோனும் நிறுத்துவோனும் ஆவான்.
Verse 20
आविर्भावतिरोभावहेतुरेकः स्वराडजः । तस्मात्प्रधानपुरुषव्यक्तकालस्वरूपवान्
வெளிப்பாடு மற்றும் மறைவு ஆகியவற்றின் ஒரே காரணன் அவனே—சுயாதீனன், அஜன் (அஜன்மன்). அவனிடமிருந்தே பிரதானம், புருஷன், வெளிப்பட்ட உலகம், காலம் ஆகிய ரூபங்கள் தோன்றுகின்றன.
Verse 21
हेतुर्नेताधिपस्तेषां धाता चोक्ता महेश्वरः । विराड्ढिरण्यगर्भात्मा कैश्चिदीशो निगद्यते
மகேஸ்வரன் அவர்களுக்கெல்லாம் காரணன், வழிநடத்துபவன், அதிபதி, மேலும் தாதா (தாங்கி-போஷிப்பவன்) எனச் சொல்லப்படுகிறார். சிலர் ஈசனை விராட் மற்றும் ஹிரண்யகர்பத்தின் அந்தராத்மாவாகவும் கூறுவர்.
Verse 22
हिरण्यगर्भो लोकानां हेतुर्विश्वात्मको विराट् । अंतर्यामी परश्चेति कथ्यते कविभिश्शिवः
கவிஞர்-முனிவர் சிவனை—உலகங்களின் காரணமான ஹிரண்யகர்பன், பிரபஞ்சரூப விராட், அனைத்தினுள்ளும் உறையும் அந்தர்யாமி, மேலும் அனைத்திற்கும் அப்பாற்பட்ட பரமன்—என்று கூறுவர்.
Verse 23
प्राज्ञस्तैजसविश्वात्मेत्यपरे संप्रचक्षते । तुरीयमपरे प्राहुः सौम्यमेव परे विदुः
சிலர் அவரை பிராஜ்ஞன், தைஜஸன், விஸ்வாத்மன் எனக் கூறுவர்; சிலர் அவரை துரீயம் (நான்காம் நிலை) என அறிவிப்பர்; இன்னும் சிலர் அவரையே சௌம்யன்—அமைதியும் மங்களமும் நிறைந்த பரமத் தத்துவம்—என்று அறிவர்.
Verse 24
माता मानं च मेयं च मतिं चाहुरथापरे । कर्ता क्रिया च कार्यं च करणं कारणं परे
சிலர் அவரை மாதா, மானம் (பிரமாணம்), மேயம் (அறியப்படுவது), மதி (அறிவுத்திறன்) எனக் கூறுவர்; மற்றோர் சிலர் அவரை கர்த்தா, கிரியை, காரியம், கரணம், காரணம்—எல்லாமாகவும் போற்றுவர்.
Verse 25
जाग्रत्स्वप्नसुषुप्त्यात्मेत्यपरे संप्रचक्षते । तुरीयमपरे प्राहुस्तुर्यातीतमितीतरे
சிலர் ஆத்மா ஜாக்ரத், ஸ்வப்ன, ஸுஷுப்தி நிலைகளில் நிலைபெறுகிறது எனக் கூறுவர். சிலர் துரீயம் எனும் நான்காம் நிலையைச் சொல்வர்; இன்னோர் துரீயாதீதம்—அனைத்து நிலைகளையும் கடந்த பரம்பொருள்—என உரைப்பர்.
Verse 26
तमाहुर्विगुणं केचिद्गुणवन्तं परे विदुः । केचित्संसारिणं प्राहुस्तमसंसारिणं परे
சிலர் அவரை நிர்குணன் எனக் கூறுவர்; சிலர் சகுணன் என அறிவர். சிலர் அவரை ஸம்ஸாரப் பந்தத்தில் உள்ளவன் என்பர்; மற்றோர் சிவனை ஸம்ஸாராதீதனாக என்றும் முக்தன் எனப் புகழ்வர்.
Verse 27
स्वतंत्रमपरे प्राहुरस्वतंत्रं परे विदुः । घोरमित्यपरे प्राहुः सौम्यमेव परे विदुः
சிலர் அவரை முழு சுதந்திரன் எனக் கூறுவர்; சிலர் சார்ந்தவன் என எண்ணுவர். சிலர் அவரை கோரன் எனச் சொல்வர்; மற்றோர் அவரை ஸௌம்யன், மங்களகரன் என அறிவர்.
Verse 28
रागवंतं परे प्राहुर्वीतरागं तथा परे । निष्क्रियं च परे प्राहुः सक्रियं चेतरे जनाः
சிலர் அவரை ராகமுடையவன் என்பர்; சிலர் அவரை வீதராகன் என்பர். சிலர் அவர் நிஷ்க்ரியன் என்பர்; மற்றோர் அவர் ஸக்ரியன் எனக் கூறுவர்.
Verse 29
निरिंद्रियं परे प्राहुः सेंद्रियं च तथापरे । ध्रुवमित्यपरे प्राहुस्तमध्रुवामितीरते
சிலர் அவரை நிரிந்திரியன் என்பர்; சிலர் ஸேந்திரியன் என்பர். சிலர் அவரை துருவன்—அசையாதவன்—என்பர்; இன்னோர் அவரை அதுருவன்—நிலைத்த வரையறையற்றவன்—என்று பலவாறு பரம்பொருளை உரைப்பர்.
Verse 30
अरूपं केचिदाहुर्वै रूपवंतं परे विदुः । अदृश्यमपरे प्राहुर्दृश्यमित्यपरे विदुः
சிலர் அவரை அரூபன் எனக் கூறுகின்றனர்; மற்றோர் சிலர் அவரை ரூபவான் என அறிகின்றனர். சிலர் அவர் அத்ருஷ்யன் எனச் சொல்கின்றனர்; மற்றோர் சிலர் அவர் த்ருஷ்யன் என உறுதிப்படுத்துகின்றனர்—இவ்வாறு பரமேஸ்வரனைப் பற்றி பல்வேறு கருத்துகள் உள்ளன.
Verse 31
वाच्यमित्यपरे प्राहुरवाच्यमिति चापरे । शब्दात्मकं परे प्राहुश्शब्दातीतमथापरे
சிலர் அவரை வாக்கால் கூறத்தக்கவன் என்கிறார்கள்; சிலர் அவன் அவாச்யன், சொல்லால் எட்டாதவன் என்கிறார்கள். சிலர் அவனை ‘சப்த’ ஸ்வரூபன் என்கிறார்கள்; மற்றோர் சிலர் அவன் எல்லாச் சப்தங்களுக்கும் அப்பாற்பட்ட சிவன் என்கிறார்கள்.
Verse 32
केचिच्चिन्तामयं प्राहुश्चिन्तया रहितं परे । ज्ञानात्मकं परे प्राहुर्विज्ञानमिति चापरे
சிலர் அவரை சிந்தனைமயம் என்கிறார்கள்; சிலர் அவர் சிந்தனை அற்றவன் என்கிறார்கள். சிலர் அவரை ஞானஸ்வரூபன் என்கிறார்கள்; மற்றோர் சிலர் அவரை ‘விஞ்ஞானம்’—விவேகத்துடன் அனுபவித்த அறிவு—எனப் புகழ்கிறார்கள்.
Verse 33
केचिच्ज्ञेयमिति प्राहुरज्ञेयमिति केचन । परमेके तमेवाहुरपरं च तथा परे
சிலர் அவரை அறியத்தக்கவன் (ஞேயன்) என்கிறார்கள்; சிலர் அறிய இயலாதவன் (அஞேயன்) என்கிறார்கள். சிலர் அவரையே பரமத் தத்துவம் என்கிறார்கள்; மற்றோர் சிலர் அவரை அபர—வெளிப்பட்ட தத்துவ—ரூபமாகவும் கூறுகிறார்கள்.
Verse 34
एवं विकल्प्यमानं तु याथात्म्यं परमेष्ठिनः । नाध्यवस्यंति मुनयो नानाप्रत्ययकारणात्
இவ்வாறு பரமேஷ்டின் (பரமேஸ்வரன்) அவர்களின் யதார்த்த ஸ்வரூபம் பலவிதமாகக் கருதப்படுகின்றது; ஆனால் பல்வேறு கருத்துகளும் வேறுபட்ட நம்பிக்கைக் காரணங்களும் இருப்பதால் முனிவர்கள் இறுதி நிச்சயத்திற்குச் செல்ல முடியாது.
Verse 35
ये पुनस्सर्वभावेन प्रपन्नाः परमेश्वरम् । ते हि जानंत्ययत्नेन शिवं परमकारणम्
எவர் முழு உள்ளத்தோடு பரமேஸ்வரனைச் சரணடைகிறார்களோ, அந்த பக்தர்கள் முயற்சியின்றியே சிவனே பரம காரணம் என்பதை அறிகிறார்கள்।
Verse 36
यावत्पशुर्नैव पश्यत्यनीशं १ पुराणं भुवनस्येशितारम् । तावद्दुःखे वर्तते बद्धपाशः संसारे ऽस्मिञ्चक्रनेमिक्रमेण
பாசத்தால் கட்டப்பட்ட பசு (ஜீவன்) ஆதியற்ற ஈசன்—புராதனப் பெருமான், உலகங்களின் அதிபதி—அவரை தரிசிக்காதவரை, அவன் துயரத்தில் தங்கி, இச்சம்சாரத்தில் சக்கரத்தின் நெமிபோல் மீண்டும் மீண்டும் சுழல்கிறான்।
Verse 37
यदा २ पश्यः पश्यते रुक्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम् । तदाविद्वान्पुण्यपापे विधूय निरंजनः परममुपैति साम्यम्
தரிசிப்பவன் பொன்னிறப் பிரபு—சர்வகர்த்தா ஈசன், பரம புருஷன், பிரம்மாவின் மூலாதாரம்—அவரை தரிசிக்கும் போது, ஞானி புண்ணியமும் பாபமும் இரண்டையும் உதிர்த்து, நிர்மலனாய் அவருடன் பரம சாம்யம் (ஒன்றுமை) அடைகிறான்।
The sampled portion is primarily doctrinal rather than event-driven: Upamanyu teaches metaphysical identity of Śiva and the cosmos, not a discrete mythic episode.
It encodes a non-dual theological claim: multiplicity (carācaram) is not outside Śiva but a manifestation-mode, while Śiva remains the transcendent, vikalpa-free reality.
Para/apara Brahman; vidyā/avidyā; yathārtha-saṃvitti/bhrānti; and sat/asat—each pair is subordinated to Śiva as their presiding ground.