
இந்த அதிகாரத்தில் தேவர்களின் துன்பத்திற்குப் பின் அவர்கள் எவ்வாறு மீண்டும் நலமடைந்தார்கள் என்று வியாசர் பிரம்மாவிடம் கேட்கிறார். பிரம்மா சிவனின் தாமரைத் திருவடிகளை நினைந்து, சனத்குமாரரின் உரையாய் நிகழ்வை எடுத்துரைக்கிறார். திரிபுரநாதனின் ஒளிச்சக்தியும் ‘மாயா’ எனும் மாயாவி சிற்பியும் (தாரகாசுர வம்சத்துடன் தொடர்புடையவன்) ஏற்படுத்திய அடக்குமுறையால் தேவர்கள் தகித்து, ஒடுக்கப்பட்டு, துயருற்று பிரம்மாவைச் சரணடைகிறார்கள். வணங்கி தங்கள் வேதனையை அறிவித்து, பகைவரை அழிக்கும் நடைமுறை வழியை வேண்டுகின்றனர். பிரம்மா அவர்களைத் தைரியப்படுத்தி தைத்ய-தானவ வேறுபாட்டை விளக்கி, உண்மையான தீர்வு சர்வன் (சிவன்) மூலமே நிறைவேறும் என்கிறார். மேலும் பிரம்மாவுடன் தொடர்பால் வளர்க்கப்பட்ட தைத்யனை பிரம்மா நேரடியாக வதம் செய்வது தர்மமல்ல; ஆனால் சிவசக்தி இவ்வரம்புகளை மீறி முடிவான தீர்வை அளிக்கும் எனக் கூறுகிறார். ‘தேவஸ்துதி’ என்ற தலைப்பு, நீண்ட ஸ்துதி வழியே சிவனின் அருளை அழைத்து திரிபுரப் போர்சுழலில் தீர்மானமான தலையீட்டை ஏற்படுத்துவதே மையம் என்பதை உணர்த்துகிறது।
Verse 1
व्यास उवाच । ब्रह्मपुत्र महाप्राज्ञ वद मे वदतां वर । ततः किमभवद्देवाः कथं च सुखिनोऽभवन्
வியாசர் கூறினார்: ஓ பிரம்மபுத்திரா, ஓ மஹாப்ராஜ்ஞா, பேச்சாளர்களில் சிறந்தவனே! அதன் பின் என்ன நிகழ்ந்தது? தேவர்கள் எவ்வாறு சுகமும் அமைதியும் பெற்றனர்?
Verse 2
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे देवस्तुतिर्नाम द्वितीयोऽध्यायः
இவ்வாறு ஸ்ரீசிவமகாபுராணத்தின் இரண்டாம் ருத்ரஸம்ஹிதையின் ஐந்தாம் யுத்தகாண்டத்தில் ‘தேவஸ்துதி’ எனும் இரண்டாம் அத்தியாயம் நிறைவுற்றது।
Verse 3
सनत्कुमार उवाच । अथ तत्प्रभया दग्धा देवा हीन्द्रादयस्तथा । संमंत्र्य दुःखितास्सर्वे ब्रह्माणं शरणं ययुः
சனத்குமாரர் கூறினார்—அப்போது அந்த ஒளியால் சுட்டெரிக்கப்பட்ட இந்திரன் முதலிய எல்லாத் தேவர்களும் துயருற்றனர்; ஆலோசித்து அனைவரும் சரணமாக பிரம்மாவிடம் சென்றனர்।
Verse 4
नत्वा पितामहं प्रीत्या परिक्षिप्ताखिलास्सुराः । दुःखं विज्ञापयामासुर्विलोक्यावसरं ततः
பிதாமகன் பிரம்மாவை அன்புடன் வணங்கி, அவரைச் சூழ்ந்து கூடிய எல்லாத் தேவர்களும் தக்க தருணம் பார்த்துத் தங்கள் துயரை அறிவித்தனர்।
Verse 5
देवा ऊचुः । धातस्त्रिपुरनाथेन सतारकसुतेन हि । सर्वे प्रतापिता नूनं मयेन त्रिदिवौकसः
தேவர்கள் கூறினர்— ஓ தாதா (பிரம்மா)! தாரகனின் புதல்வனான திரிபுரநாதனாலும், மயனாலும், நாங்கள் எல்லா தேவருலக வாசிகளும் நிச்சயமாகக் கடுமையாக ஒடுக்கப்பட்டோம்.
Verse 6
अतस्ते शरणं याता दुःखिता हि विधे वयम् । कुरु त्वं तद्वधोपायं सुखिनस्स्याम तद्यथा
ஆகையால், ஓ விதாதா (பிரம்மா)! துயருற்ற நாங்கள் உம்மைச் சரணடைந்தோம். அவனை அழிக்கும் வழியை நீர் வகுத்தருள்வீர்; அப்பொழுது நாங்கள் முன்புபோல் இன்புறுவோம்.
Verse 7
सनत्कुमार उवाच । इति विज्ञापितो देवैर्विहस्य भवकृद्विधिः । प्रत्युवाचाथ तान्सर्वान्मयतो भीतमानसान्
சனத்குமாரர் கூறினார்— தேவர்கள் இவ்வாறு விண்ணப்பித்ததும், உலகை உருவாக்கும் விதி (பிரம்மா) புன்னகைத்து, மயனால் அச்சமுற்ற மனத்தையுடைய அவர்களனைவருக்கும் பதிலுரைத்தார்.
Verse 8
ब्रह्मोवाच । न भेतव्यं सुरास्तेभ्यो दानवेभ्यो विशेषतः । आचक्षे तद्वधोपायं शिवं शर्वः करिष्यति
பிரம்மா கூறினார்— தேவர்களே! குறிப்பாக அந்த தானவர்களை அஞ்சாதீர். அவர்களை அழிக்கும் வழியை நான் கூறுகிறேன்; மங்களகரமான செயலைச் சர்வனாகிய சிவனே நிறைவேற்றுவான்.
Verse 9
मत्तो विवर्धितो दैत्यो वधं मत्तो न चार्हति । तथापि पुण्यं वर्द्धैत नगरे त्रिपुरे पुनः
என்னால் போஷிக்கப்பட்டு வலிமை பெற்ற இந்த அசுரன் என்னால் கொல்லத் தகுதியற்றவன். ஆயினும் திரிபுர நகரில் மீண்டும் புண்ணியமும் மங்களமும் பெருகுக.
Verse 10
शिवं च प्रार्थयध्वं वै सर्वे देवास्सवासवाः । सर्वाधीशः प्रसन्नश्चेत्स वः कार्यं करिष्यति
ஆகையால் இந்திரனுடன் கூடிய எல்லா தேவர்களும் நிச்சயமாக சிவனை வேண்டுங்கள். அனைத்திற்கும் அதிபதி அருள்புரிந்தால், உங்கள் காரியத்தை அவர் நிறைவேற்றுவார்.
Verse 11
सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य विधेर्वाणीं सर्वे देवास्सवासवाः । दुखितास्ते ययुस्तत्र यत्रास्ते वृषभध्वजः
சனத்குமாரர் கூறினார்— விதாதா பிரம்மாவின் வார்த்தைகளை இவ்வாறு கேட்டதும், இந்திரனுடன் கூடிய எல்லாத் தேவர்களும் துயருற்று, வृषபத்வஜனாகிய பகவான் சிவன் இருந்த இடத்திற்குச் சென்றனர்.
Verse 12
प्रणम्य भक्त्या देवेशं सर्वे प्रांजलयस्तदा । तुष्टुवुर्विनतस्कंधाश्शंकरं लोकशंकरम्
அப்போது அவர்கள் அனைவரும் தேவேசுவரனை பக்தியுடன் வணங்கி, கைகூப்பி நின்று, தலை தாழ்த்தி உலகமங்கலன் சங்கரனைப் புகழ்ந்து பாடினர்.
Verse 13
देवा ऊचुः । नमो हिरण्यगर्भाय सर्वसृष्टि विधायिने । नमः स्थितिकृते तुभ्यं विष्णवे प्रभविष्णवे
தேவர்கள் கூறினர்—ஹிரண்யகர்பா, எல்லாப் படைப்பையும் விதிப்பவரே, உமக்கு நமஸ்காரம். நிலைபேறை அளிப்பவரே, உமக்கு வணக்கம்; ஹே விஷ்ணுவே, ஹே பிரபவிஷ்ணுவே, प्रणாமம்.
Verse 14
नमो हरस्वरूपाय भूतसंहारकारिणे । निर्गुणाय नमस्तुभ्यं शिवायामित तेजसे
ஹரரூபனே, எல்லா உயிர்களையும் லயப்படுத்துவோனே, உமக்கு நமஸ்காரம். நிர்குணனே, அளவற்ற ஒளியுடைய சிவனே, உமக்கு प्रणாமம்.
Verse 15
अवस्थारहितायाथ निर्विकाराय वर्चसे । महाभूतात्मभूताय निर्लिप्ताय महात्मने
அவஸ்தைகளுக்கு அப்பாற்பட்ட, மாற்றமற்ற, ஒளிமிக்க; மகாபூதங்களின் அந்தராத்மாவாயினும் அவற்றால் ஒட்டாத பரம மகாத்மாவுக்கு நமஸ்காரம்.
Verse 16
नमस्ते भूतपतये महाभारसहिष्णवे । तृष्णाहराय निर्वैराकृतये भूरितेजसे
பூதபதியே! மாபாரத்தைத் தாங்குபவனே, தாகத்தை அகற்றுபவனே, பகையற்ற வடிவனே, பேரொளியால் விளங்குபவனே—உமக்கு நமஸ்காரம்।
Verse 17
महादैत्यमहारण्यनाशिने दाववह्नये । दैत्यद्रुमकुठाराय नमस्ते शूलपाणये
சூலபாணியே! மாபெரும் தைத்யக் காட்டை அழிக்கும் காட்டுத்தீயே, தைத்ய மரங்களை வெட்டும் கோடாரியே—உமக்கு நமஸ்காரம்।
Verse 18
महादनुजनाशाय नमस्ते परमेश्वर । अम्बिकापतये तुभ्यं नमस्सर्वास्त्रधारक
பரமேஸ்வரா! மாபெரும் தனுஜர்களை அழிப்பவனே, அம்பிகாபதியே, எல்லா ஆயுதங்களையும் தாங்கி ஆள்பவனே—உமக்கு நமஸ்காரம்।
Verse 19
नमस्ते पार्वतीनाथ परमात्मन्महेश्वर । नीलकंठाय रुद्राय नमस्ते रुद्ररूपिणे
பார்வதிநாதா, பரமாத்மா மகேஸ்வரா! நீலகண்ட ருத்ரா! ருத்ரரூபனே—உமக்கு நமஸ்காரம்।
Verse 20
नमो वेदान्तवेद्याय मार्गातीताय ते नमः । नमोगुणस्वरूपाय गुणिने गुणवर्जिते
வேதாந்தத்தால் அறியப்படுபவனே, எல்லா மார்க்கங்களுக்கும் அப்பாற்பட்டவனே—உமக்கு நமஸ்காரம். குணங்களின் வடிவமே, குணங்களின் அதிபதியே, ஆயினும் குணாதீதனே—உமக்கு நமஸ்காரம்.
Verse 21
महादेव नमस्तुभ्यं त्रिलोकीनन्दनाय च । प्रद्युम्नायानिरुद्धाय वासुदेवाय ते नमः
ஹே மகாதேவா! மூவுலகையும் மகிழ்விப்பவனே, உமக்கு நமஸ்காரம். பிரத்யும்னன், அனிருத்தன், வாசுதேவன் எனும் ரூபங்களிலும் உமக்கே வணக்கம்.
Verse 22
संकर्षणाय देवाय नमस्ते कंसनाशिने । चाणूरमर्दिने तुभ्यं दामोदर विषादिने
ஹே தேவ சங்கர்ஷணா! கம்சனை அழித்தவனே, உமக்கு நமஸ்காரம். சாணூரனை மிதித்த தாமோதரா, உலகின் துயரை ஏற்றும் கருணையாளனே, உமக்கு வணக்கம்.
Verse 23
हृषीकेशाच्युत विभो मृड शंकर ते नमः । अधोक्षज गजाराते कामारे विषभक्षणः
ஹே எங்கும் நிறைந்த ஆண்டவனே! ஹ்ருஷீகேசா, அச்யுதா; ஹே ம்ருடா, சங்கரா, உமக்கு நமஸ்காரம். ஹே அதோக்ஷஜா, கஜாரி, காமாரி, விஷம் அருந்தியவனே—உமக்கு வணக்கம்.
Verse 24
नारायणाय देवाय नारायणपराय च । नारायणस्वरूपाय नाराणयतनूद्भव
தெய்வ நாராயணனுக்கு நமஸ்காரம்; நாராயணனைத் தழுவி நிற்பவனுக்கும் நமஸ்காரம். நாராயண-ஸ்வரூபனுக்கும் நமஸ்காரம்; நாராயணனின் திருமேனியிலிருந்து தோன்றியவனுக்கும் நமஸ்காரம்.
Verse 25
नमस्ते सर्वरूपाय महानरकहारिणे । पापापहारिणे तुभ्यं नमो वृषभवाहन
எல்லா ரூபங்களையும் ஏற்றவனே, உமக்கு நமஸ்காரம்; மகா நரகங்களை நீக்குபவனே, உமக்கு வணக்கம். பாவங்களை அகற்றுபவனே, வृषபவாஹனன் (நந்தி வாகனன்) சிவனே, உமக்கு நமோ.
Verse 26
क्षणादिकालरूपाय स्वभक्तबलदायिने । नानारूपाय रूपाय दैत्यचक्रविमर्दिने
கணமுதல் காலமாகவே இருப்பவனே, தன் பக்தர்களுக்கு வலமளிப்பவனே, விருப்பம்போல் பல ரூபங்களை ஏற்கவனே, அசுரர்களின் சக்கரமெனத் திரண்ட படையைக் குலைத்தழிப்பவனே—உமக்கு நமஸ்காரம்।
Verse 27
नमो ब्रह्मण्यदेवाय गोब्राह्मणहिताय च । सहस्रमूर्त्तये तुभ्यं सहस्रावयवाय च
பிராமண்யதேவன்—தர்மத்தைப் பேணும் இறைவனே, உமக்கு வணக்கம்; பசு மற்றும் பிராமணர்களின் நலனைக் காக்கும் உமக்கு வணக்கம். ஆயிரம் மூர்த்திகளையுடைய உமக்கு நமோ, ஆயிரம் அங்கங்களையுடைய உமக்கு நமஸ்காரம்।
Verse 28
धर्मरूपाय सत्त्वाय नमस्सत्त्वात्मने हर । वेदवेद्यस्वरूपाय नमो वेदप्रियाय च
ஹரனே! தர்மமே வடிவானவனே, தூய சத்துவமயனே, சத்துவாத்மாவே—உமக்கு நமஸ்காரம். வேதங்களால் அறியப்படும் இயல்புடையவனே, வேதங்களுக்கு பிரியமான இறைவனே—உமக்கு நமோ நமः।
Verse 29
नमो वेदस्वरूपाय वेदवक्त्रे नमो नमः । सदाचाराध्वगम्याय सदाचाराध्वगामिने
வேதஸ்வரூபனாகிய இறைவனுக்கு வணக்கம்; வேதத்தை உரைக்கும் வேதவக்தருக்கு மீண்டும் மீண்டும் வணக்கம். சதாசாரப் பாதையால் அடையப்படுபவனுக்கு வணக்கம்; தானே சதாசாரப் பாதையில் நடப்பவனுக்கும் வணக்கம்।
Verse 30
विष्टरश्रवसे तुभ्यं नमस्सत्यमयाय च । सत्यप्रियाय सत्याय सत्यगम्याय ते नमः
தூரதூரம் புகழ்பெற்ற ஆண்டவனே, உமக்கு வணக்கம்; சத்தியத்தின் சாரமாயுள்ள உமக்கும் வணக்கம். சத்தியத்தை நேசிப்பவனே, சத்தியமே ஆனவனே, சத்தியத்தால் மட்டுமே அடையத்தக்கவனே—உமக்கு வணக்கம்.
Verse 31
नमस्ते मायिने तुभ्यं मायाधीशाय वै नमः । ब्रह्मगाय नमस्तुभ्यं ब्रह्मणे ब्रह्मजाय च
மாயையை ஏந்தியவனே, உமக்கு வணக்கம்; மாயையின் அதிபதியே, உமக்கும் வணக்கம். பிரம்மனால் பாடப்படுபவனே, உமக்கு வணக்கம்; பரபிரம்மமே, பிரம்மனைப் பிறப்பித்தவனே, உமக்கு வணக்கம்.
Verse 32
तपसे ते नमस्त्वीश तपसा फलदायिने । स्तुत्याय स्तुतये नित्यं स्तुतिसंप्रीतचेतसे
ஈசனே, உமது தவத்துக்கு வணக்கம்; தவத்தால் பலன் அளிப்பவனே, உமக்கு வணக்கம். போற்றுதற்குரியவனே, போற்றுதலே ஆனவனே; தூய ஸ்தோத்திரங்களால் எப்போதும் மகிழும் உள்ளமுடையவனே—உமக்கு நான் நித்தம் வணங்குகிறேன்.
Verse 33
श्रुत्याचारप्रसन्नाय स्तुत्याचारप्रियाय च । चतुर्विधस्वरूपाय जलस्थलजरूपिणे
வேதநெறி ஆச்சாரத்தால் மகிழ்பவனும், ஸ்தோத்திர-ஸ்துதி ஒழுக்கத்தால் பிரியமானவனும், நான்கு விதத் திருவுருவனும், நீரில்பிறந்ததும் நிலத்தில்பிறந்ததும் இரண்டிலும் பிறந்ததும் ஆகிய ரூபம் தரிப்பவனுமான சிவபெருமானுக்கு வணக்கம்।
Verse 34
सर्वे देवादयो नाथ श्रेष्ठत्वेन विभूतयः । देवानामिन्द्ररूपोऽसि ग्रहाणां त्वं रविर्मतः
ஓ நாதா! எல்லா தேவர்கள் முதலியோர் தங்கள் மேன்மையில் உமது விபூதிகளே. தேவர்களில் நீர் இந்திர ரூபமாகக் கருதப்படுகிறீர்; கிரகங்களில் நீர் ரவி (சூரியன்) எனப் போற்றப்படுகிறீர்.
Verse 35
सत्यलोकोऽसि लोकानां सरितां द्युसरिद्भवान् । श्वेतवर्णोऽसि वर्णानां सरसां मानसं सरः
உலகங்களுள் நீ சத்தியலோகம்; நதிகளுள் நீ தெய்வீக நதி. நிறங்களுள் நீ வெண்மை; ஏரிகளுள் நீ புனிதமான மானஸ சரோவரம்.
Verse 36
शैलानां गिरिजातातः कामधुक्त्वं च गोषु ह । क्षीरोदधिस्तु सिन्धूनां धातूनां हाटको भवान्
ஹே கிரிஜாதாதா! மலைகளில் நீ ஹிமவான் போன்ற ‘சைலஜன்’; பசுக்களில் நீ காமதேனு எனும் காமதுக்; நதிகளிலும் சிந்துக்களிலும் நீ க்ஷீரசாகரம்; தாதுக்களில் நீ தூய ஹாடகத் தங்கம். எல்லாவற்றிலும் நீயே உத்தம சிவன்.
Verse 37
वर्णानां ब्राह्मणोऽसि त्वं नृणां राजासि शंकर । मुक्तिक्षेत्रेषु काशी त्वं तीर्थानां तीर्थराड् भवान्
ஹே சங்கரா! வர்ணங்களில் நீ பிராமணன்; மனிதர்களில் நீ அரசன். முக்திக்ஷேத்திரங்களில் நீ காசி; தீர்த்தங்களில் நீ தீர்த்தராஜன்.
Verse 38
उपलेषु समस्तेषु स्फटिकस्त्वं महेश्वर । कमलस्त्वं प्रसूनेषु शैलेषु हिमवांस्तथा
ஹே மகேஸ்வரா! எல்லா கற்களிலும் நீ ஸ்படிகம்; மலர்களில் நீ தாமரை; மலைகளில் நீ ஹிமவான் (இமயம்).
Verse 39
भवान्वाग्व्यवहारेषु भार्गवस्त्वं कविष्वपि । पक्षिष्वेवासि शरभः सिंहो हिंस्रेषु संमतः
வாக்கும் நடத்தையும் சார்ந்த வழக்கங்களில் நீ பார்கவனைப் போன்றவன்; கவிஞர்களிலும் நீ புகழ்பெற்றவன். பறவைகளில் நீ வலிய சரபம்; கொடிய உயிரினங்களில் நீ சிங்கமாக ஏற்றுக்கொள்ளப்படுகிறாய்.
Verse 40
शालग्रामशिला च त्वं शिलासु वृषभध्वज । पूज्य रूपेषु सर्वेषु नर्मदालिंगमेव हि
ஏ வृषபத்வஜ மகாதேவா! கற்களில் நீயே சாலக்ராமச் சிலை; எல்லாப் பூஜ்ய வடிவங்களிலும் நீயே நர்மதா லிங்கம், பரம ஆராத்யன்।
Verse 41
नन्दीश्वरोऽसि पशुषु वृषभः परमेश्वर । वेदेषूपनिषद्रूपी यज्वनां शीतभानुमान्
ஏ பரமேஸ்வரா! உயிர்களுள் நீ நந்தீஸ்வரன்; மிருகங்களுள் நீ வृषபம். வேதங்களில் நீ உபநிஷத் சாரம்; யஜமானர்க்கு நீ குளிர்கதிர் சந்திரன், மங்களமும் போஷணமும் அளிப்பவன்।
Verse 42
प्रतापिनां पावकस्त्वं शैवानामच्युतो भवान् । भारतं त्वं पुराणानां मकारोऽस्यक्षरेषु च
ஏ பிரபுவே! வீரத் திகழ்வோருள் நீ பாவகன் (அக்னி); சைவ பக்தருள் நீ அச்யுதன், அசையாதவன். புராணங்களில் நீ பாரதம் போல் மகத்தானவன்; எழுத்துகளில் நீ ‘ம’காரம்—பீஜ ரூபம்।
Verse 43
प्रणवो बीजमंत्राणां दारुणानां विषं भवान् । व्योमव्यप्तिमतां त्वं वै परमात्मासि चात्मनाम्
ஏ தேவா! பீஜ மந்திரங்களின் மூலமாய் நீயே பிரணவம் (ஓம்); கொடுமையிலும் பயங்கரத்திலும் நீயே விஷ ரூபம். ஆகாயம் போல் பரவியோர்க்கு நீ பரமாத்மா; எல்லா ஆத்மங்களிலும் நீயே அந்தராத்மா।
Verse 44
इन्द्रियाणां मनश्च त्वं दानानामभयं भवान् । पावनानां जलं चासि जीवनानां तथामृतम्
ஏ சிவா! இந்திரியங்களை நடத்தும் மனம் நீயே; தானங்களில் நீயே அபயதானம். பாவனங்களில் நீயே நீர்; உயிர்களுக்கு நீயே அமிர்தம், மோட்சம் அளிப்பவன்।
Verse 45
लाभानां पुत्रलाभोऽसि वायुर्वेगवतामसि । नित्यकर्मसु सर्वेषु संध्योपास्तिर्भवान्मता
எல்லா லாபங்களிலும் நீ மகன்-லாபம்; வேகமுடையவற்றில் நீயே காற்று. எல்லா நித்திய கர்மங்களிலும் நீ சந்த்யா-உபாசனை எனக் கருதப்படுகிறாய்.
Verse 46
क्रतूनामश्वमेधोऽसि युगानां प्रथमो युगः । पुष्यस्त्वं सर्वधिण्यानाममावास्या तिथिष्वसि
யாகங்களில் நீ அஷ்வமேதம்; யுகங்களில் நீ முதல் யுகம். எல்லா புஷ்டி தரும் மங்கள சக்திகளில் நீ புஷ்யம்; திதிகளில் நீ அமாவாசை.
Verse 47
सर्वर्तुषु वसंतस्त्वं सर्वपर्वसु संक्रमः । कुशोऽसि तृणजातीनां स्थूलवृक्षेषु वै वटः
எல்லா பருவங்களிலும் நீ வசந்தம்; எல்லா புனித காலச் சந்திகளிலும் நீ சங்க்ரமம். புல்வகைகளில் நீ குசம்; பெரும் மரங்களில் நீ ஆலமரம்.
Verse 48
योगेषु च व्यतीपातस्सोमवल्ली लतासु च । बुद्धीनां धर्मबुद्धिस्त्वं कलत्रं सुहृदां भवान्
ஓ தேவா! நல்வர யோகங்களில் நீயே புனித வ்யதீபாதம்; கொடிகளில் நீயே சோமவல்லி. அறிவுகளில் நீயே தர்மபுத்தி; உண்மை நண்பர்களில் நீயே அன்புத் துணை.
Verse 49
साधकानां शुचीनां त्वं प्राणायामो महेश्वर । ज्योतिर्लिंगेषु सर्वेषु भवान् विश्वे श्वरो मतः
ஓ மகேஸ்வரா! தூய உள்ளம் கொண்ட சாதகர்களுக்கு நீயே பிராணாயாமத்தின் ஒழுக்கம். எல்லா ஜ்யோதிர்லிங்கங்களிலும் நீயே விஸ்வேஸ்வரன்—உலகத்தின் ஆண்டவன்—என்று போற்றப்படுகிறாய்.
Verse 50
धर्मस्त्वं सर्वबंधूनामाश्रमाणां परो भवान् । मोक्षस्त्वं सर्ववर्णेषु रुद्राणां नीललोहितः
நீங்களே தர்மம்—எல்லா உறவுகளுக்கும் எல்லா ஆசிரமங்களுக்கும் உன்னதத் தத்துவம். எல்லா வர்ணங்களிலும் நீங்களே மோட்சம்; ருத்ரர்களில் நீங்களே நீலலோஹிதர்.
Verse 51
आदित्यानां वासुदेवो हनूमान्वानरेषु च । यज्ञानां जपयज्ञोऽसि रामः शस्त्रभृतां भवान्
ஆதித்யர்களில் நீங்கள் வாசுதேவர்; வானரர்களில் நீங்கள் ஹனுமான். யாகங்களில் நீங்கள் ஜபயாகம்; ஆயுதம் தாங்குவோரில் நீங்கள் ராமர்.
Verse 52
गंधर्वाणां चित्ररथो वसूनां पावको ध्रुवम् । मासानामधिमासस्त्वं व्रतानां त्वं चतुर्दशी
கந்தர்வர்களில் நீங்கள் சித்ரரதர்; வசுக்களில் நீங்கள் பாவகர்; மேலும் துருவன்—அசையாத துருவநட்சத்திரம். மாதங்களில் நீங்கள் அதிமாசம்; விரதங்களில் நீங்கள் சதுர்தசி.
Verse 53
ऐरावतो गजेन्द्राणां सिद्धानां कपिलो मतः । अनंतस्त्वं हि नागानां पितॄणामर्यमा भवान्
யானை அரசர்களில் நீரே ஐராவதன் எனப் போற்றப்படுகிறீர்; சித்தர்களில் நீர் கபிலர் என மதிக்கப்படுகிறீர். நாகர்களில் நீர் அனந்தன்; பித்ருக்களில் நீர் அர்யமா வடிவம்.
Verse 54
कालः कलयतां च त्वं दैत्यानां बलिरेव च । किं बहूक्तेन देवेश सर्वं विष्टभ्य वै जगत्
அளக்கப்படுபவையெல்லாம் அளக்கும் அளவாக நீரே காலன்; தைத்தியர்களில் நீரே பலி. தேவேசா, மேலும் என்ன சொல்வேன்—நீரே உலகமெங்கும் பரவி அதைத் தாங்கி நிற்கிறீர்.
Verse 55
एकांशेन स्थितस्त्वं हि बहिःस्थोऽन्वित एव च
நீ உண்மையில் உன் சக்தியின் ஒரு அங்கத்தால் நிலைத்திருக்கிறாய்; ஆயினும் எல்லா வரம்புகளுக்கும் அப்பால் இருந்து, அனைத்திலும் நிறைந்து, அனைத்துடனும் இணைந்தவனாய் இருக்கிறாய்.
Verse 56
सनत्कुमार उवाच । इति स्तुत्वा सुरास्सर्वे महादेवं वृषध्वजम् । स्तोत्रैर्नानाविधैदिंव्यैः शूलिनं परमेश्वरम्
சனத்குமாரர் கூறினார்—இவ்வாறு வृषத்வஜ மகாதேவரைத் துதித்து, எல்லா தேவர்களும் திரிசூலதாரியான பரமேஸ்வரனைப் பலவகை தெய்வீக ஸ்தோத்திரங்களால் போற்றினர்.
Verse 57
प्रत्यूचुः प्रस्तुतं दीनास्स्वार्थं स्वार्थविचक्षणाः । वासवाद्या नतस्कधाः कृताञ्जलि पुटा मुने
அப்போது தம் நலனை நாடி துயருற்றும், நோக்கில் உறுதியாயும் இருந்த இந்திரன் முதலிய தேவர்கள்—தம் காரியத்தில் கூர்மையுடையோர்—முனிவருக்கு மறுமொழி கூறினர். தோள்களைத் தாழ்த்தி, கைகூப்பி பணிவுடன் வேண்டினர்.
Verse 58
देवा ऊचुः । पराजिता महादेव भ्रातृभ्यां सहितेन तु । भगवंस्तारकोत्पन्नैः सर्वे देवास्सवासवाः
தேவர்கள் கூறினர்—ஓ மகாதேவா! இரு சகோதரர்கள் உடனிருந்தும், இந்திரனுடன் கூடிய நாங்கள் அனைவரும் தாரகனில் இருந்து எழுந்த கணங்களால் தோற்கடிக்கப்பட்டோம். ஓ பகவானே, உம்மிடமே சரணம் புகுகின்றோம்.
Verse 59
त्रैलोक्यं स्ववशं नीतं तथा च मुनिसत्तमाः । विध्वस्तास्सर्वसंसिद्धास्सर्वमुत्सादितं जगत्
ஓ முனிசிறந்தவரே! மூவுலகமும் அவர்களின் கட்டுப்பாட்டில் கொண்டுவரப்பட்டது; எல்லா சித்தர்களும் நசுக்கப்பட்டனர்; முழு உலகமும் அழிவுக்குள்ளாக்கப்பட்டது.
Verse 60
यज्ञभागान्समग्रांस्तु स्वयं गृह्णाति दारुणः । प्रवर्तितो ह्यधर्मस्तैरृषीणां च निवारितः
அந்தக் கடுமையானவன் யாகத்தின் முழுப் பங்கையும் தானே எடுத்துக்கொள்கிறான். அவர்களால் அதர்மம் எழுந்து, ரிஷிகளின் நியாய வழியும் தடுக்கப்படுகிறது.
Verse 61
अवध्यास्सर्वभूतानां नियतं तारकात्मजाः । तदिच्छया प्रकुर्वन्ति सर्वे कर्माणि शंकर
ஓ சங்கரா! தாரகனின் புதல்வர்கள் எல்லா உயிர்களுக்கும் நிச்சயமாக அவத்யர் (அழிக்க இயலாதவர்). அவனுடைய இச்சையாலேயே அவர்கள் எல்லாக் காரியங்களையும் செய்கிறார்கள்.
Verse 62
यावन्न क्षीयते दैत्यैर्घोरैस्त्रिपुरवासिभिः । तावद्विधीयतां नीतिर्यया संरक्ष्यते जगत्
திரிபுரத்தில் வாழும் கொடிய தைத்யர்களால் உலகம் இன்னும் சிதையாதிருக்கும்போதே, பிரபஞ்சம் காக்கப்படும் வகையில் ஒரு நல்வழிக் கொள்கை அமைக்கப்படுக.
Verse 63
सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तेषामिन्द्रादीनां दिवौकसाम् । शिवः संभाषमाणानां प्रतिवाक्यमुवाच सः
சனத்குமாரர் கூறினார்—இந்திரன் முதலிய தேவர்களின் சொற்களை இவ்வாறு கேட்ட சிவபெருமான், அவர்கள் பேசிக்கொண்டிருந்தபோது, அவர்களுக்கு ஏற்ற பதிலை உரைத்தார்.
The devas, distressed by the Tripura-associated asuric power (Tripuranātha/Mayā and Tāraka’s line), approach Brahmā for protection and ask for the means to defeat the enemy.
Brahmā highlights a constraint of agency (he cannot simply kill one connected to his own empowerment) and redirects the resolution to Śiva, implying that only Śiva transcends such boonic and karmic entanglements.
Śiva is foregrounded as Śarva—the effective cosmic agent of destruction/restoration—while Brahmā functions as counselor and theological mediator; the devas embody collective surrender expressed through stuti.