नारदतपोवर्णनम् (Nārada’s Austerities Described)

Verse 1

सूत उवाच । एतस्मिन्समये विप्रा नारदो मुनिसत्तमः । ब्रह्मपुत्रो विनीतात्मा तपोर्थं मन आदधे

சூதர் கூறினார்—ஓ விப்ரர்களே! அக்காலத்தில் முனிவர்களில் சிறந்தவரும் பிரம்மாவின் புதல்வருமான, பணிவும் தன்னடக்கமும் உடைய நாரதர் தவத்திற்காக மனத்தை உறுதியாக வைத்தார்।

Verse 2

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां प्रथमखंडे सृष्ट्युपाख्याने नारदतपोवर्णनं नाम द्वितीयोऽध्यायः

இவ்வாறு ஸ்ரீ சிவமஹாபுராணத்தின் இரண்டாம் ருத்ரஸம்ஹிதையின் முதல் பகுதி, ஸ்ருஷ்டியுபாக்யானத்தில் ‘நாரத தபோவர்ணனம்’ எனும் இரண்டாம் அத்தியாயம் நிறைவுற்றது।

Verse 3

तत्राश्रमो महादिव्यो नानाशोभासमन्वितः । तपोर्थं स ययौ तत्र नारदो दिव्यदर्शनः

அங்கே பலவகைச் சிறப்புகளால் அலங்கரிக்கப்பட்ட மிகத் தெய்வீகமான ஆசிரமம் இருந்தது. தவமும் சாதனையும் பொருட்டு தெய்வத் தரிசனமுடைய நாரத முனிவர் அங்கே சென்றார்.

Verse 4

तां दृष्ट्वा मुनिशार्दूलस्तेपे स सुचिरं तपः । बध्वासनं दृढं मौनी प्राणानायम्य शुद्धधीः

அவளைக் கண்டதும் முனிவர்களில் புலியானவர் நீண்ட காலம் தவம் செய்தார். உறுதியான ஆசனத்தில் அமர்ந்து, மௌனம் கடைப்பிடித்து, பிராணாயாமத்தால் உயிர்வாயுவை கட்டுப்படுத்தி, தூய அறிவுடன் சிவ-சாட்சாத்காரத்தில் நிலைத்திருந்தார்.

Verse 5

चक्रे मुनिस्समाधिं तमहम्ब्रह्मेति यत्र ह । विज्ञानं भवति ब्रह्मसाक्षात्कारकरं द्विजाः

ஓ இருபிறப்பாளர்களே! முனிவர் அந்த சமாதியில் நிலைபெற்றார்; அங்கே ‘அஹம் பிரஹ்மாஸ்மி’ என்ற உணர்வு உதயமாகிறது. அதிலிருந்தே பிரஹ்ம-சாட்சாத்காரத்தை அளிக்கும் விவேக ஞானம் பிறக்கிறது.

Verse 6

इत्थं तपति तस्मिन्वै नारदे मुनिसत्तमे । चकंपेऽथ शुनासीरो मनस्संतापविह्वलः

இவ்வாறு முனிவர்களில் சிறந்த நாரதர் தவம் செய்து கொண்டிருக்கையில், சுனாசீரன் (இந்திரன்) மனத் தாபத்தால் கலங்கி நடுங்கத் தொடங்கினான்.

Verse 7

मनसीति विचिंत्यासौ मुनिर्मे राज्यमिच्छति । तद्विघ्नकरणार्थं हि हरिर्यत्नमियेष सः

மனத்தில் “இந்த முனிவர் என் அரசை விரும்புகிறார்” என்று எண்ணி, அந்த விருப்பத்திற்கு இடையூறு செய்யும் பொருட்டு ஹரி உறுதியாக முயற்சியைத் தொடங்கினார்।

Verse 8

सस्मार स्मरं शक्रश्चेतसा देवनायकः । आजगाम द्रुतं कामस्समधीर्महिषीसुतः

தேவர்களின் தலைவன் சக்ரன் (இந்திரன்) மனத்தால் ஸ்மரன் (காமதேவன்) ஐ நினைத்தான். உடனே அரசிப்புத்திரன் காமன், உறுதியான மனத்துடன், விரைவாக அங்கே வந்தடைந்தான்.

Verse 9

अथागतं स्मरं दृष्ट्वा संबोध्य सुरराट् प्रभुः । उवाच तं प्रपश्याशु स्वार्थे कुटिलशेमुषिः

அப்போது வந்த ஸ்மரன் (காமன்) ஐக் கண்ட தேவராஜப் பிரபு அவனை அழைத்து உடனே கூறினான்—தன் சுயநல நோக்கில் வஞ்சகமான அறிவுடையவன்.

Verse 10

इन्द्र उवाच । मित्रवर्य्य महावीर सर्वदा हितकारक । शृणु प्रीत्या वचो मे त्वं कुरु साहाय्यमात्मना

இந்திரன் கூறினான்: நண்பர்களில் சிறந்தவனே, மகாவீரனே, எப்போதும் நன்மை செய்பவனே! அன்புடன் என் சொற்களை கேள்; உன் சொந்த வலிமையால் எனக்கு உதவி செய்.

Verse 11

त्वद्बलान्मे बहूनाञ्च तपोगर्वो विनाशितः । मद्राज्यस्थिरता मित्र त्वदनुग्रहतस्सदा

உமது வல்லமையால் எனக்கும் பலருக்கும் தவத்தால் எழுந்த அகந்தை அழிந்தது. நண்பனே, என் அரசின் நிலைத்தன்மை எப்போதும் உமது அருளாலேயே உள்ளது.

Verse 12

हिमशैलगुहायां हि मुनिस्तपति नारदः । मनसोद्दिश्य विश्वेशं महासंयमवान्दृढः

இமயமலையின் ஒரு குகையில் முனி நாரதர் தவம் செய்தார். மகா சுயக்கட்டுப்பாட்டில் உறுதியாக இருந்து, மனத்தை உள்ளார்ந்து விஸ்வேஸ்வரர்மேல் நிலைநிறுத்தினார்.

Verse 13

याचेन्न विधितो राज्यं स ममेति विशंकितः । अद्यैव गच्छ तत्र त्वं तत्तपोविघ्नमाचर

அவன் விதிப்படி அரசை வேண்டாவிட்டால், ‘இந்த அரசு எனதே’ என்று சந்தேகிப்பான். நீ இன்று உடனே அங்கே சென்று, அவன் அந்தத் தவத்திற்கு இடையூறு செய்।

Verse 14

इत्याज्ञप्तो महेन्द्रेण स कामस्समधु प्रियः । जगाम तत्स्थलं गर्वादुपायं स्वञ्चकार ह

மஹேந்திரன் (இந்திரன்) இவ்வாறு ஆணையிட்டதும், வசந்தத்தையும் மதுவையும் விரும்பும் காமன் அந்த இடத்திற்குச் சென்றான். அகந்தையால் அங்கேயே தன் யுக்தியை அமைத்தான்।

Verse 15

रचयामास तत्राशु स्वकलास्सकला अपि । वसंतोपि स्वप्रभावं चकार विविधं मदात्

பின்னர் அவன் அங்கே தன் சகல கலைகளையும் (சக்திகளையும்) விரைவில் முழுமையாக வெளிப்படுத்தினான். மதத்தால் களித்ததுபோல் வசந்தனும் தன் தனித்த ஒளிவீச்சை பலவிதமாக வெளிக்காட்டினான்।

Verse 16

न बभूव मुनेश्चेतो विकृतं मुनिसत्तमाः । भ्रष्टो बभूव तद्गर्वो महेशानुग्रहेण ह

முனிவரே, அந்த முனியின் மனம் சிதையவில்லை; மகேசனின் அருளால் அவன் அகந்தை அடங்கியது.

Verse 17

शृणुतादरतस्तत्र कारणं शौनकादयः । ईश्वरानुग्रहेणात्र न प्रभावः स्मरस्य हि

சௌனக முதலிய முனிவர்களே, இதன் காரணத்தை பக்தியுடன் கேளுங்கள்; ஈசுவரன் (சிவன்) அருளால் அங்கே ஸ்மரனுக்கு (காமனுக்கு) வல்லமை இல்லை.

Verse 18

अत्रैव शम्भुनाऽकारि सुतपश्च स्मरारिणा । अत्रैव दग्धस्तेनाशु कामो मुनितपोपहः

இங்கேயே ஸ்மராரியான சம்பு கடுந்தவம் செய்தார்; இங்கேயே முனிவர்களின் தவத்தைச் சிதைக்கும் காமனும் அவரால் விரைவில் எரிக்கப்பட்டான்।

Verse 19

कामजीवनहेतोर्हि रत्या संप्रार्थितैस्सुरैः । सम्प्रार्थित उवाचेदं शंकरो लोकशंकरः

காமனை மீண்டும் உயிர்ப்பிக்க வேண்டி ரதி தேவர்களுடன் மிகுந்த வேண்டுதலால் பிரார்த்தித்தாள்; உலகங்களின் நன்மை செய்யும் சங்கரன் அவர்களின் விண்ணப்பத்திற்கு மறுமொழியாக இவ்வாறு உரைத்தான்.

Verse 20

कंचित्समयमासाद्य जीविष्यति सुराः स्मरः । परं त्विह स्मरोपायश्चरिष्यति न कश्चन

“தேவர்களே! சில காலம் கழிந்த பின் ஸ்மரன் (காமன்) மீண்டும் உயிர்வாழ்வான்; ஆனால் இப்பொழுது இங்கே அவனை உயிர்ப்பிக்கும் வழியை யாரும் மேற்கொள்ளமாட்டார்கள்.”

Verse 21

इह यावद्दृश्यते भूर्जनैः स्थित्वाऽमरास्सदा । कामबाणप्रभावोत्र न चलिष्यत्यसंशयम्

இங்கே இந்த நிலை மக்கள் காணும் வரை, அமரர்கள் உறுதியாக நிலைத்திருக்கும் வரை, இங்கே காமனின் அம்புகளின் தாக்கம் செயல்படாது—இதில் ஐயமில்லை.

Verse 22

इति शंभूक्तितः कामो मिथ्यात्मगतिकस्तदा । नारदे स जगामाशु दिवमिन्द्रसमीपतः

சம்புவின் இவ்வுரையால், மாயை போன்ற தன் போக்குடைய காமன் அப்போது நாரதரிடமிருந்து விரைந்து புறப்பட்டு, இந்திரன் அருகிலுள்ள விண்ணுலகத்திற்குச் சென்றான்.

Verse 23

आचख्यौ सर्ववृत्तांतं प्रभावं च मुनेः स्मरः । तदाज्ञया ययौ स्थानं स्वकीयं स मधुप्रियः

ஸ்மரன் (காமன்) அனைத்துச் செய்திகளையும், முனிவரின் ஆன்மிகப் பெருமையையும் உரைத்தான். பின்னர் அந்த முனிவரின் ஆணையால் மதுப்ரியன் தன் சொந்த தாமத்திற்குச் சென்றான்.

Verse 24

विस्मितोभूत्सुराधीशः प्रशशंसाथ नारदम् । तद्वृत्तांतानभिज्ञो हि मोहितश्शिवमायया

தேவர்களின் அதிபதி வியப்புற்று, பின்னர் நாரதரைப் புகழ்ந்தார்; ஏனெனில் அந்த நிகழ்வுகளின் உண்மை நிலை அறியாமல் அவர் சிவமாயையால் மயங்கினார்.

Verse 25

दुर्ज्ञेया शांभवी माया सर्वेषां प्राणिनामिह । भक्तं विनार्पितात्मानं तया संमोह्यते जगत्

இவ்வுலகில் சாம்பவீ மாயை—சிவனின் சக்தி—எல்லா உயிர்களுக்கும் அறிதற்கரியது. பக்தியின்றி, தன்னை அர்ப்பணிக்காதவரை அதே மாயை உலகமெங்கும் மயக்குகிறது.

Verse 26

नारदोऽपि चिरं तस्थौ तत्रेशानुग्रहेण ह । पूर्णं मत्वा तपस्तत्स्वं विरराम ततो मुनिः

ஈசானன் (பகவான் சிவன்) அருளால் நாரதரும் அங்கே நீண்ட காலம் தங்கினார். பின்னர் தன் தவம் நிறைவு பெற்றதாக எண்ணி அந்த முனிவர் தவத்திலிருந்து விலகினார்.

Verse 27

कामोप्यजेयं निजं मत्वा गर्वितोऽभून्मुनीश्वरः । वृथैव विगतज्ञानश्शिवमायाविमोहितः

காமனும் தன்னை வெல்ல முடியாதவன் என எண்ணி அகந்தை கொண்டான். ஆனால் அவன் அறிவு வீணாயிற்று; சிவமாயையால் அவன் மயங்கினான்.

Verse 28

धन्या धन्या महामाया शांभवी मुनिसत्तमाः । तद्गतिं न हि पश्यंति विष्णुब्रह्मादयोपि हि

முனிவரே! அந்த சாம்பவீ மகாமாயை பாக்கியமுடையவள், பாக்கியமுடையவள்; ஏனெனில் அவளின் நடைமுறையும் செயல்முறையும் விஷ்ணு, பிரம்மா முதலியோருக்கும் புலப்படாது।

Verse 29

तया संमोहितोतीव नारदो मुनिसत्तमः । कैलासं प्रययौ शीघ्रं स्ववृत्तं गदितुं मदी

அவளால் மிகுந்த மயக்கமடைந்த முனிவருள் சிறந்த நாரதர், தன் அனுபவத்தை எனக்குச் சொல்ல விரைந்து கைலாசம் சென்றார்।

Verse 30

रुद्रं नत्वाब्रवीत्सर्वं स्ववृत्तङ्गर्ववान्मुनिः । मत्वात्मानं महात्मानं स्वप्रभुञ्च स्मरञ्जयम्

ருத்ரனை வணங்கி, அகந்தையுற்ற அந்த முனிவர் தன் நிகழ்வுகளை அனைத்தும் கூறினார்; தன்னை மகாத்மா என எண்ணி, தன் மேலாதிக்கத்தை நினைத்து, வெற்றியை நாடினார்।

Verse 31

तच्छ्रुत्वा शंकरः प्राह नारदं भक्तवत्सलः । स्वमायामोहितं हेत्वनभिज्ञं भ्रष्टचेतसम्

அதை கேட்ட பக்தவத்ஸலன் சங்கரன் நாரதரிடம் கூறினார்—தன் மாயையால் மயங்கியவனாக, உண்மைக் காரணம் அறியாதவனாக, மனம் குழம்பியவனாக இருந்த அவனிடம்।

Verse 32

रुद्र उवाच । हे तात नारद प्राज्ञ धन्यस्त्वं शृणु मद्वचः । वाच्यमेवं न कुत्रापि हरेरग्रे विशेषतः

ருத்ரன் கூறினான்—ஓ தாதா நாரதா, நீ ஞானியும் பாக்கியவானும்; என் வாக்கை கேள். இந்த விஷயம் எங்கும் சொல்லத் தகாதது; குறிப்பாக ஹரி (விஷ்ணு) முன்னிலையில் ஒருபோதும் சொல்லவேண்டாம்.

Verse 33

पृच्छमानोऽपि न ब्रूयाः स्ववृत्तं मे यदुक्तवान् । गोप्यं गोप्यं सर्वथा हि नैव वाच्यं कदाचन

யாரேனும் கேட்டாலும், நீ உன் விஷயமாக எனக்குச் சொன்னதை வெளிப்படுத்தாதே. இது முற்றிலும் ரகசியம்; எந்தக் காலத்திலும் சொல்லவே கூடாது.

Verse 34

शास्म्यहं त्वां विशेषेण मम प्रियतमो भवान् । विष्णुभक्तो यतस्त्वं हि तद्भक्तोतीव मेऽनुगः

நான் உனக்கு விசேஷமாக அறிவுறுத்துகிறேன்; நீ எனக்கு மிகப் பிரியமானவன். நீ விஷ்ணுவின் பக்தன்; அவருக்கு பக்தனாக இருப்பதால் நீ எனக்கும் மிகுந்த அனுகூலன்.

Verse 35

शास्तिस्मेत्थञ्च बहुशो रुद्रस्सूतिकरः प्रभुः । नारदो न हितं मेने शिवमायाविमोहितः

இவ்வாறு படைப்பின் காரணமான ஆண்டவன் ருத்ரன் அவனை மீண்டும் மீண்டும் கண்டித்தான். ஆனால் சிவமாயையால் மயங்கிய நாரதன் நன்மை தரும் சொல்லை ஏற்கவில்லை.

Verse 36

प्रबला भाविनी कर्म गतिर्ज्ञेया विचक्षणैः । न निवार्या जनैः कैश्चिदपीच्छा सैव शांकरी

அறிவுடையோர் அறிய வேண்டியது: கர்மத்தின் நடை மிக வலிமையானது; அது தவறாது பலனை அளிக்கும். அதை எவரும் தடுக்க இயலார்; அதுவே அஜேயமான சித்தம்—சாங்கரீ, சிவனின் தெய்வ ஒழுங்கு.

Verse 37

ततस्स मुनिवर्यो हि ब्रह्मलोकं जगाम ह । विधिं नत्वाऽब्रवीत्कामजयं स्वस्य तपोबलात्

பின்பு அந்த முந்திய முனிவர் பிரம்மலோகத்திற்குச் சென்றார். விதி (பிரம்மா)க்கு வணங்கி—என் தவவலிமையால் காமத்தை வென்றேன் என்று கூறினார்.

Verse 38

तदाकर्ण्य विधिस्सोथ स्मृत्वा शम्भुपदाम्बुजम् । ज्ञात्वा सर्वं कारणं तन्निषिषेध सुतं तदा

அதை கேட்ட விதாதா பிரம்மா, ஷம்புவின் திருவடித் தாமரைகளை நினைத்தார். அனைத்தின் உண்மைக் காரணத்தை அறிந்து, உடனே தம் புதல்வனை அந்தச் செயலில் இருந்து தடுத்தார்.

Verse 39

मेने हितन्न विध्युक्तं नारदो ज्ञानिसत्तमः । शिवमायामोहितश्च रूढचित्तमदांकुरः

ஞானிகளில் சிறந்த நாரதர், உண்மையில் சாஸ்திரமும் சம்யக் ஞானமும் விதிக்காததையும் நன்மை என எண்ணினார்; சிவமாயையால் மயங்கித் தம் மனத்தில் அகந்தையின் முளை உறுதியாக வேரூன்றியது.

Verse 40

शिवेच्छा यादृशी लोके भवत्येव हि सा तदा । तदधीनं जगत्सर्वं वचस्तंत्यांत स्थितं यतः

உலகில் சிவனின் இச்சை எப்படியோ, அப்படியே அது நிகழ்கிறது. ஏனெனில் முழு ஜகத்தும் அவரின் ஆதீனமே; அவரது ஆணை-வாக்கின் நூலின் முனையில் அது நிலைபெற்றுள்ளது.

Verse 41

नारदोऽथ ययौ शीघ्रं विष्णुलोकं विनष्टधीः । मदांकुरमना वृत्तं गदितुं स्वं तदग्रतः

அப்போது விவேகம் மங்கிய நாரதர் விரைவாக விஷ்ணுலோகத்திற்குச் சென்றார். அகந்தையின் முளையால் நிறைந்த மனத்துடன், விஷ்ணுவின் முன்னிலையில் தன் நிகழ்வைச் சொல்ல எண்ணினார்.

Verse 42

आगच्छंतं मुनिन्दृष्ट्वा नारदं विष्णुरादरात् । उत्थित्वाग्रे गतोऽरं तं शिश्लेषज्ञातहेतुकः

வரும் முனிவர் நாரதரைப் பார்த்த விஷ்ணு மரியாதையுடன் எழுந்து முன்னே சென்று வரவேற்று, வருகையின் காரணம் அறியாதபோதும் அவரை அணைத்தார்.

Verse 43

स्वासने समुपावेश्य स्मृत्वा शिवपदाम्बुजम् । हरिः प्राह वचस्तथ्यं नारदं मदनाशनम्

மதனனை அடக்குவோனான நாரதரைத் தம் ஆசனத்தில் அமரச் செய்து, ஹரி சிவபாதப் பத்மங்களை நினைந்து, நாரதரிடம் உண்மையான வாக்கை உரைத்தார்।

Verse 44

विष्णुरुवाच । कुत आगम्यते तात किमर्थमिह चागतः । धन्यस्त्वं मुनिशार्दूल तीर्थोऽहं तु तवागमात्

விஷ்ணு கூறினார்—“அன்பே, எங்கிருந்து வந்தாய்? எதற்காக இங்கு வந்தாய்? முனிவர்களில் புலியே, நீ பாக்கியவான்; உன் வருகையால் இவ்விடம் எனக்குத் தீர்த்தமாகிறது.”

Verse 45

विष्णुवाक्यमिति श्रुत्वा नारदो गर्वितो मुनिः । स्ववृत्तं सर्वमाचष्ट समदं मदमोहितः

விஷ்ணுவின் சொற்களை கேட்டதும், பெருமிதம் கொண்ட முனி நாரதர், மயக்கமும் அகந்தையும் ஆட்கொள்ள, தம் செயல்முறை அனைத்தையும் கூறினார்।

Verse 46

श्रुत्वा मुनिवचो विष्णुस्समदं कारणं ततः । ज्ञातवानखिलं स्मृत्वा शिवपादाम्बुजं हृदि

முனியின் சொற்களை கேட்ட விஷ்ணு, அந்த அகந்தையின் காரணத்தை உணர்ந்தார்; இதயத்தில் சிவபாதப் பத்மங்களை நினைந்து, அனைத்தையும் அறிந்தார்।

Verse 47

तुष्टाव गिरिशं भक्त्या शिवात्मा शैवराड् हरिः । सांजलिर्विसुधीर्नम्रमस्तकः परमेश्वरम्

சிவநிலையுடன், சைவ பக்தர்களில் முதன்மையான ஹரி, பக்தியால் கிரீசனைப் புகழ்ந்தார். தூய அறிவுடன் கைகூப்பி, தலை தாழ்த்தி, பரமேஸ்வரனை வணங்கினார்।

Verse 48

विष्णुरुवाच । देवदेव महादेव प्रसीद परमेश्वर । धन्यस्त्वं शिव धन्या ते माया सर्व विमोहिनी

விஷ்ணு கூறினார்—தேவர்களின் தேவனே, மகாதேவனே, பரமேஸ்வரனே, அருள்புரிவாயாக. சிவனே, நீர் பாக்கியவான்; அனைத்தையும் முழுமையாக மயக்கும் உமது மாயையும் பாக்கியமே।

Verse 49

इत्यादि स स्तुतिं कृत्वा शिवस्य परमात्मनः । निमील्य नयने ध्यात्वा विरराम पदाम्बुजम्

இவ்வாறு பரமாத்மா சிவனைப் போற்றி, அவன் கண்களை மூடி தியானித்தான்; பின்னர் உள்ளார்ந்தபடி ஆண்டவனின் தாமரைத் திருவடிகளில் அமைதியாய் நிலைத்தான்।

Verse 50

यत्कर्तव्यं शंकरस्य स ज्ञात्वा विश्वपालकः । शिवशासनतः प्राह हृदाथ मुनिसत्तमम्

சங்கரனுக்குச் செய்யவேண்டியதை அறிந்து, உலகைக் காக்கும் விஷ்ணு சிவனின் ஆணையின்படி, உள்ளத்திலிருந்து சிறந்த முனிவரிடம் கூறினார்।

Verse 51

विष्णुरुवाच । धन्यस्त्वं मुनिशार्दूल तपोनिधिरुदारधीः । भक्तित्रिकं न यस्यास्ति काममोहादयो मुने

விஷ்ணு கூறினார்—முனிவர்களில் புலியே, நீர் பாக்கியவான்; தவத்தின் நிதியும், உயர்ந்த அறிவும் உடையவர். முனிவரே, மூவகை பக்தி இல்லாதவரில் காமம், மயக்கம் முதலியவை நிச்சயம் எழும்।

Verse 52

विकारास्तस्य सद्यो वै भवंत्यखिलदुःखदाः । नैष्ठिको ब्रह्मचारी त्वं ज्ञानवैराग्यवान्सदा

அவனுக்கு மனவிகாரங்கள் உடனே எழுந்து எல்லாத் துயரங்களையும் தருவன ஆகின்றன. ஆனால் நீ நைஷ்டிகப் பிரம்மச்சாரி; எப்போதும் ஞானமும் வைராக்யமும் உடையவன்.

Verse 53

कथं कामविकारी स्या जन्मना विकृतस्सुधीः । इत्याद्युक्तं वचो भूरि श्रुत्वा स मुनिसत्तमः

“காமவிகாரத்தால் உண்மையான ஞானி எவ்வாறு மாறுபடுவான்? பிறப்பால் எவ்வாறு விகாரமடைவான்?”—இத்தகைய பல சொற்களை விரிவாகக் கேட்டு அந்த முனிவருள் சிறந்தவர் கவனமாகக் கேட்டார்.

Verse 54

विजहास हृदा नत्वा प्रत्युवाच वचो हरिम् । नारद उवाच । किं प्रभावः स्मरः स्वामिन्कृपा यद्यस्ति ते मयि

மனமார வணங்கி புன்னகையுடன் அவர் ஹரியிடம் பதிலுரைத்தார். நாரதர் கூறினார்—என் ஆண்டவா, என்மேல் கருணை இருந்தால் சொல்லுங்கள்; ஸ்மரன் (காமதேவன்) என்பவனின் வல்லமை என்ன?

Verse 55

इत्युक्त्वा हरिमानम्य ययौ यादृच्छिको मुनिः

இவ்வாறு கூறி யாதೃச்சிக முனிவர் ஹரியைக் பக்தியுடன் வணங்கி அங்கிருந்து புறப்பட்டார்.