Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 14

द्वारपाल-गणेशसंवादः / The Dialogue at the Gate: Gaṇeśa and Śiva’s Gaṇas

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखंडे गणविवादवर्णनं नाम चतुर्दशोऽध्यायः

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ caturthe kumārakhaṃḍe gaṇavivādavarṇanaṃ nāma caturdaśo'dhyāyaḥ

இவ்வாறு ஸ்ரீ சிவமகாபுராணத்தின் இரண்டாம் ருத்ரஸம்ஹிதையின் நான்காம் குமாரகண்டத்தில் ‘கணவிவாத வர்ணனம்’ எனப்படும் பதினான்காம் அத்தியாயம் நிறைவுற்றது।

इतिthus
इति:
Discourse marker (निपात)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्तिसूचक/उद्धरणसूचक
श्रीशिवमहापुराणेin the Śrī-Śiva Mahāpurāṇa
श्रीशिवमहापुराणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्री + शिव + महापुराण (प्रातिपदिक-समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘श्री’ उपपद-विशेषण; शिवस्य महापुराणम् इति षष्ठी-तत्पुरुष
द्वितीयायाम्in the second
द्वितीयायाम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootद्वितीया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणं ‘रुद्रसंहितायाम्’
रुद्रसंहितायाम्in the Rudra-saṃhitā
रुद्रसंहितायाम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरुद्र + संहिता (प्रातिपदिक-समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; रुद्रस्य संहिता इति षष्ठी-तत्पुरुष
चतुर्थेin the fourth
चतुर्थे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootचतुर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणं ‘कुमारखण्डे’
कुमारखण्डेin the Kumāra-khaṇḍa
कुमारखण्डे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुमार + खण्ड (प्रातिपदिक-समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कुमारस्य खण्डः इति षष्ठी-तत्पुरुष
गणविवादवर्णनम्(the section titled) ‘description of the gaṇas’ dispute’
गणविवादवर्णनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगण + विवाद + वर्णन (प्रातिपदिक-समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गणानां विवादस्य वर्णनम् इति षष्ठी-तत्पुरुष (title)
नामnamed
नाम:
Name-marker (संज्ञासूचक)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामार्थक-निपात (marker ‘called/named’)
चतुर्दशःfourteenth
चतुर्दशः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootचतुर्दश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-संख्या-विशेषणं ‘अध्यायः’
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Suta Goswami

S
Shiva
R
Rudra
G
Ganas

FAQs

This is a colophon marking the completion of a chapter; spiritually, it signals a transition point where the listener is invited to retain the lesson of restoring order and devotion in Śiva’s divine community (gaṇas) under the lordship of Pati (Śiva).

Though it is not a direct instruction on Liṅga worship, it frames the narrative within Rudra Saṃhitā, where Saguna Śiva’s governance is shown through his attendants (gaṇas), reinforcing devotion to Śiva as the personal Lord who upholds dharma.

As a chapter-ending formula, it implies no specific rite; a suitable takeaway is to conclude study with remembrance of Śiva—mentally repeating the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya” and offering inner reverence before proceeding to the next chapter.