
Sukta 6.54
Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition
Pūṣan
Gāyatrī/Anuṣṭubh-like short meter (probable; verify metrically)
இந்த ஸூக்தம் பூஷனை அழைக்கிறது—வழிகாட்டும் ஞானியாக, வழிபடுபவனை நேர்வழியில் நடத்துபவராக, பயணியும் யஜமானனும் பாதுகாக்கப்படும்படி காப்பவராக, இழந்ததை மீட்டுத் தருபவராக. பத்து மந்திரங்களிலும் கவிஞன் சரியான வழிநடத்தல், பாதுகாப்பான பயணம், மேலும் ஸோமப் பிழிதலிலும் வாழ்க்கைப் பயணங்களிலும் தேவனின் செயல்வீரியமான உடனிருப்பையும் வேண்டுகிறான். ஸூக்தம் ஒரு பாதுகாப்புச் சித்திரத்தில் முடிகிறது: பூஷன் தமது வலது கையால் பக்தனைச் சுற்றி வளைத்து காக்கிறார்; காணாமற்போனதையோ திருடப்பட்டதையோ மீண்டும் கொண்டு வருகிறார்.
Mantra 1
सं पूषन्विदुषा नय यो अञ्जसानुशासति । य एवेदमिति ब्रवत् ॥
பூஷனே! விதுஷா (அறிவுடைய) வழிநடத்தலால் எங்களை ஒன்றாக நடத்திச் செல்; நீ அஞ்ஜஸா (நேராக) அனுஷாஸதி—உண்மைப் பாதையில் ஒழுங்காக வழிகாட்டுகிறவன்—மேலும் ‘ஏவேதம் இதி’—‘இதுவே நிச்சயம் இதுவே’ என்று அறிவிப்பவன்.
Mantra 2
समु पूष्णा गमेमहि यो गृहाँ अभिशासति । इम एवेति च ब्रवत् ॥
பூஷனுடன் நாம் ஒன்றாகச் செல்வோமாக—அவர் நம்மை இல்லங்களின் நோக்கி முறையாக வழிநடத்துபவர்; மேலும் அவர், ‘இவையே நிச்சயமாக (சரியானவை)’ என்று கூறுபவர்.
Mantra 3
पूष्णश्चक्रं न रिष्यति न कोशोऽव पद्यते । नो अस्य व्यथते पविः ॥
பூஷனின் சக்கரம் சேதமடையாது; அவரது கோஷம் (செல்வக் களஞ்சியம்) சிதறி விழாது; அவரது கூர்மையான முனை தளராது—அவரது வழிநடத்தும் ஆற்றல் குன்றாது, வெல்லப்படாது.
Mantra 4
यो अस्मै हविषाविधन्न तं पूषापि मृष्यते । प्रथमो विन्दते वसु ॥
அவருக்காக ஹவிஸ் கொண்டு அர்ப்பணிப்பவன், அவனைப் பூஷனும் புறக்கணிக்கார்; அவனே முதலில் ‘வஸு’—உண்மையான செல்வத் தத்துவத்தை—அடைகிறான்.
Mantra 5
पूषा गा अन्वेतु नः पूषा रक्षत्वर्वतः । पूषा वाजं सनोतु नः ॥
பூஷன் எங்கள் ஒளிக்கதிர்-மாடுகளின் பின்தொடர்ந்து வருவானாக; பூஷன் எங்களை அபாயகரமான/கடினமான பாதையிலிருந்து காக்கவானாக; பூஷன் எங்களுக்கு ‘வாஜ’—வலிமை-செல்வம்—அருள்வானாக.
Mantra 6
पूषन्ननु प्र गा इहि यजमानस्य सुन्वतः । अस्माकं स्तुवतामुत ॥
ஓ பூஷனே, சோமத்தைப் பிழியும் யஜமானனுக்காக ஒளிக்கதிர்-மாடுகளைப் பின்தொடர்ந்து முன்னே செல்வாயாக; மேலும் எங்களுக்காகவும்—உமக்கு ஸ்துதி-வாக்கை அளிப்போருக்காகவும்.
Mantra 7
माकिर्नेशन्माकीं रिषन्माकीं सं शारि केवटे । अथारिष्टाभिरा गहि ॥
யாரும் அழியாதிருப்பாராக, யாரும் காயமடையாதிருப்பாராக, கடத்தலில் யாரும் சிதறி உடையாதிருப்பாராக; பின்னர் காயமற்ற, முழுமையான ஆற்றல்களுடன் எங்களிடம் வா.
Mantra 8
शृण्वन्तं पूषणं वयमिर्यमनष्टवेदसम् । ईशानं राय ईमहे ॥
கேட்கும் பூஷணனை—தூண்டும் வழிகாட்டியை, அவனுடைய வேதனம் (அறிவு) அழியாதவனை—நாம் வேண்டுகிறோம். ரயி (செல்வம்/நிறைவு) யின் ஈசானனை நாம் நாடுகிறோம்.
Mantra 9
पूषन्तव व्रते वयं न रिष्येम कदा चन । स्तोतारस्त इह स्मसि ॥
ஓ பூஷணா, உன் வ்ரதம் (ऋत-நியமம்) இல் நாம் எக்காலத்திலும் சேதமடையாதிருப்போமாக. ஏனெனில் இங்கே நாம் உன் ஸ்தோதார்கள்—உன் புகழ்-ஒலிகள்.
Mantra 10
परि पूषा परस्ताद्धस्तं दधातु दक्षिणम् । पुनर्नो नष्टमाजतु ॥
பூஷா அப்புறத்திலிருந்து எங்களைச் சூழ்ந்து தன் தக்ஷிண (வலது) கையை வைத்தருள்வானாக; மேலும் எங்களிடம் இழந்ததை மீண்டும் எங்களிடம் கொண்டு வருவானாக.
Pūṣan is the Vedic deity of paths and right guidance—invoked to lead safely, protect the worshipper, and help recover what has gone missing.
The hymn repeatedly asks for straight, knowing guidance and practical protection—especially safe movement and the return of what is lost.
Traditionally it fits Soma-rite contexts, but it is also suited for departures, journeys, or any time one seeks clear direction and recovery from loss.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.