HomeRig VedaMandala 1Sukta 173Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 1.173

Devata: Likely Indra (context of RV 1.173), with strong svar/light imagery; verse functions as hymnic prelude invoking chant and rays
Chandas: Trishtubh (likely; longer line structure)

गायत्साम नभन्यं यथा वेरर्चाम तद्वावृधानं स्वर्वत् । गावो धेनवो बर्हिष्यदब्धा आ यत्सद्मानं दिव्यं विवासान् ॥

गाय॒त्साम॑ नभ॒न्यं१॒॑ यथा॒ वेरर्चा॑म॒ तद्वा॑वृधा॒नं स्व॑र्वत् । गावो॑ धे॒नवो॑ ब॒र्हिष्यद॑ब्धा॒ आ यत्स॒द्मानं॑ दि॒व्यं विवा॑सान् ॥

gā́yat sā́ma nabhanyàṁ yáthā vér arcā́ma tád vāvṛdhānáṁ svàrvat | gā́vo dhenávo barhíṣy adabdhā́ ā́ yát sadmā́naṁ divyáṁ vivāsān ||

பாடல்-ஸ்துதி விண்ணில் பிறந்த சாமனைப் பாடட்டும்; எப்போதும் வளர்ந்து கொண்டிருக்கும், ஸ்வர்வத் (சூரிய ஒளி நிறைந்த) அந்தத் தத்துவத்தை நாம் அர்ச்சிப்பதுபோல். பசு-தேனுக்கள் போலப் போஷிக்கும் கதிர்கள்—பர்ஹிஷ் (யாகாசனம்) மீது குறையற்றவை—நாம் சேவை செய்து அதை வெளிப்படுத்தும் போது, தெய்வீக சத்மானம் (தாமம்) நோக்கி வருகின்றன.

गाय॑त् । साम॑ । न॒भ॒न्य॑म् । यथा॑ । वेः । अर्चा॑म । तत् । व॒वृ॒धा॒नम् । स्वः॑ऽवत् । गावः॑ । धे॒नवः॑ । ब॒र्हिषि॑ । अद॑ब्धाः । आ । यत् । स॒द्मान॑म् । दि॒व्यम् । विवा॑सान् ॥गायत् । साम । नभन्यम् । यथा । वेः । अर्चाम । तत् । ववृधानम् । स्वःवत् । गावः । धेनवः । बर्हिषि । अदब्धाः । आ । यत् । सद्मानम् । दिव्यम् । विवासान् ॥gāyat | sāma | nabhanyam | yathā | veḥ | arcāma | tat | vavṛdhānam | svaḥ-vat | gāvaḥ | dhenavaḥ | barhiṣi | adabdhāḥ | ā | yat | sadmānam | divyam | vivāsān

गायत्sang
गायत्:
Kartā
TypeVerb
Root√गै (गायति) / √गा (गायति) धातु
सामSāman-chant
साम:
Karma
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक) < √सो/सव् (to press/chant) (परम्परागत व्युत्पत्ति) अथवा नामधातु
नभन्यम्heavenly, belonging to the sky
नभन्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनभन्य (प्रातिपदिक) < नभस् (sky) (वैदिक विशेषण)
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
वेर्indeed, verily (emphatic particle)
वेर्:
TypeIndeclinable
Rootवेर् (अव्यय/निपात; वैदिक)
अर्चामlet us praise/sing
अर्चाम:
Kartā
TypeVerb
Root√अर्च् (अर्चति)
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वावृधानम्grown, strengthened
वावृधानम्:
Karma
TypeParticiple/Adjective
Root√वृध् (वर्धते) → वावृधान (कृदन्त-प्रातिपदिक, परिपूर्ण/वृद्ध)
स्वर्वत्possessing light/heavenly radiance
स्वर्वत्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्वर् + वत् (प्रातिपदिक)
गावःcows
गावः:
Kartā
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
धेनवःmilch-cows
धेनवः:
Kartā
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
बर्हिषिon the sacrificial grass
बर्हिषि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootबर्हिस् (प्रातिपदिक)
अदब्धाःunharmed, unassailable
अदब्धाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअदब्ध (प्रातिपदिक) < √दभ् (to harm/deceive) + अ-
towards, hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
यत्which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सद्मानम्seat, abode
सद्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootसद्मन् (प्रातिपदिक)
दिव्यम्heavenly, divine
दिव्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक) < दिव् (sky) / √दिव्
विवासान्shining forth / making to dwell (bringing to the abode)
विवासान्:
Kartā
TypeParticiple/Adjective
Root√वास् (वासयति/वसति) + वि- → विवास (कृदन्त-प्रातिपदिक)