Prakarana 5
यह सोपान ‘अहंकार-निवृत्ति’ और ‘धर्म-युद्ध में ईश्वर-आश्रय’ का द्वार है। लंका काण्ड में साधक के भीतर की ‘लंका’ (काम-क्रोध-मद) पर धावा होता है: पहले कोलाहल, फिर अंधकार (माया), और अंततः राम-बाण-रूप प्रकाश (ज्ञान/कृपा) से संशय-तम का नाश। यह चरण बताता है कि बल/पराक्रम भी तभी मंगल है जब वह राम-नाम/राम-कृपा से संयुक्त हो; अन्यथा रावण का अभिमान टिट्टिभ-उदात्तान (असमर्थ दंभ) बनकर विनाश को बुलाता है।
லங்கா காண்டத்தின் ரச-மையம் வீர-ரசமே; ஆனால் அது வெறும் रण-உற்சாகமல்ல. நகரத்தின் ஹாஹாகாரம், பெண்கள்-குழந்தைகளின் அழுகை போன்ற கருணையும்; கபி-பாலு வீரர்களின் அதிமானுஷச் செயல், கோட்டை ஏற்றம் போன்ற அத்புதமும் இணைந்து ‘தர்ம-யுத்தம்’ என்ற முழுமையான உணர்வை உருவாக்குகின்றன. இப்பகுதியில் துளசி ‘அசுர-மனம்’ (அகங்காரம், பரிகாசம், சக்தி-கும்மாளம்) மற்றும் ‘ராமாஶ்ரித-பலம்’ (கபி-பாலு பராக்ரமம், விபீஷணன் நீதி, ராம-கிருபை) ஆகியவற்றை நேருக்கு நேர் நிறுத்துகிறார். ராவணனின் ஆணை, கோட்டைகள் மீது ஏற்றம், மேகநாதன் எதிர்ப்பு, மாயா-தமம் பரவல், ராமரின் அக்னி-சாயகத்தால் ஒளி—இந்த வரிசை சாதகன் மனத்திற்குள் நடைபெறும் ஆன்மிகப் போரின் ரூபகமாகிறது: முதலில் இந்திரிய-வேகங்களின் உன்மாதம், பின்னர் மோக-இருள், இறுதியில் கிருபை-ஒளியால் விவேக-உதயம். ஆக, லங்கா காண்டம் ‘சோபான’த்தில் சாதகன் உறுதிபெறும் படி: வெற்றியின் காரணம் வெளிப்புற பலம் மட்டும் அல்ல; ‘ராம-பிரதாபம்’—ஈஸ்வர அனுக்ரஹமே.
Verses
சௌபாய் 40.1-5
लंकाँ भयउ कोलाहल भारी।सुना दसानन अति अहँकारी।।
देखहु बनरन्ह केरि ढिठाई।बिहँसि निसाचर सेन बोलाई।।
आए कीस काल के प्रेरे।छुधावंत सब निसिचर मेरे।।
अस कहि अट्टहास सठ कीन्हा।गृह बैठे अहार बिधि दीन्हा।।
सुभट सकल चारिहुँ दिसि जाहू।धरि धरि भालु कीस सब खाहू।।
उमा रावनहि अस अभिमाना।जिमि टिट्टिभ खग सूत उताना।।
चले निसाचर आयसु मागी।गहि कर भिंडिपाल बर साँगी।।
तोमर मुग्दर परसु प्रचंडा।सुल कृपान परिघ गिरिखंडा।।
जिमि अरुनोपल निकर निहारी।धावहिं सठ खग मांस अहारी।।
चोंच भंग दुख तिन्हहि न सूझा।तिमि धाए मनुजाद अबूझा।।
laṅkā̃ bhayau kolāhala bhārī |sunā dasānana ati ahaṅkārī ||
dekhahu banaranha keri ḍhiṭhāī |bihaṁsi nisācara sena bolāī ||
āe kīsa kāla ke prerē |chudhāvanta saba nisicara merē ||
asa kahi aṭṭahāsa saṭha kīnhā |gṛha baiṭhē ahāra bidhi dīnhā ||
subhaṭ sakala cārihũ disi jāhū |dhari dhari bhālu kīsa saba khāhū ||
umā rāvanahi asa abhimānā |jimi ṭiṭṭibha khaga sūta utānā ||
calē nisācara āyasu māgī |gahi kara bhiṇḍipāla bara sā̃gī ||
tomara mugdara parasu pracaṇḍā |sula kṛpāna parigha girikhaṇḍā ||
jimi aruṇopala nikara nihārī |dhāvahiṁ saṭha khaga māṁsa-ahārī ||
coṅca bhaṅga dukha tinhahi na sūjhā |timi dhāē manujāda abūjhā ||
லங்கையில் மகா கோலாஹலம் எழுந்தது; அதிக அகங்காரமுள்ள தசானன் அதைக் கேட்டான். இந்த வானரங்களின் துணிவைப் பாருங்கள்! என்று சொல்லி, சிரித்துக்கொண்டே நிசாசர சேனையை அழைத்தான். வானரங்கள் காலத்தால் தள்ளப்பட்டு வந்துவிட்டன. என் எல்லா நிசாசரர்களும் பசியால் வாடுகிறார்கள். இப்படிச் சொல்லி, அந்த மூடன் பகிடிச் சிரிப்புச் சிரித்தான்: வீட்டில் அமர்ந்திருக்கும் நமக்கு விதி உணவை அனுப்பியிருக்கிறது. வீரர்களே, நான்கு திசைகளிலும் செல்லுங்கள்; கரடிகளையும் வானரங்களையும் ஒவ்வொருவராகப் பிடித்து, எல்லாரையும் தின்று விடுங்கள். ஓ உமா, ராவணனுக்கு இப்படிப்பட்ட அகந்தை இருந்தது, கால்களை மேல்நோக்கி நீட்டிப் படுக்கும் டிட்டிப பறவையைப் போல. நிசாசரர்கள் அவன் ஆணையைக் கேட்டுப் புறப்பட்டார்கள், கைகளில் ஈட்டி, நல்ல குந்தாணம், வேல் என்பவற்றைப் பிடித்துக்கொண்டு. இரும்பு ஈட்டி, கதாயுதம், பயங்கரமான கோடாரி, கூர்முனைக் கம்பம், வாள், கதாபாணம், பாறைகள் என்பவற்றைத் தரித்தார்கள். மாமிசம் தின்னும் மூடப் பறவைகள், செந்நவமணிக் குவியலைக் கண்டு, அது மாமிசம் என்று நினைத்து அதன்மேல் பாய்வது போல, தங்கள் அலகு முறிவதின் வலி அவற்றைத் தோயவில்லை; அப்படியே மனிதரைத் தின்னும் அறியாமையுள்ள அந்த நிசாசரர்கள் பாய்ந்து சென்றார்கள்.
தோஹா 40
नानायुध सर चाप धर जातुधान बल बीर।कोट कँगूरन्हि चढ़ि गए कोटि कोटि रनधीर।।40।।
nānāyudha sara cāpa dhara jātudhāna bala bīra |koṭa kaṅgūranhi caṛhi gae koṭi koṭi raṇadhīra ||40||
பலவகை ஆயுதங்கள், அம்புகள், வில்கள் ஏந்திய அசுரர்கள், பலசாலிகளான வீரர்கள், கோடி கோடியான போர்வீரர்கள், கோட்டையின் மதில்களின் மீது ஏறிச் சென்றார்கள்.
சௌபாய் 41.1-4
कोट कँगूरन्हि सोहहिं कैसे।मेरु के सृंगनि जनु घन बैसे।।
बाजहिं ढोल निसान जुझाऊ।सुनि धुनि होइ भटन्हि मन चाऊ।।
बाजहिं भेरि नफीरि अपारा।सुनि कादर उर जाहिं दरारा।।
देखिन्ह जाइ कपिन्ह के ठट्टा।अति बिसाल तनु भालु सुभट्टा।।
धावहिं गनहिं न अवघट घाटा।पर्बत फोरि करहिं गहि बाटा।।
कटकटाहिं कोटिन्ह भट गर्जहिं।दसन ओठ काटहिं अति तर्जहिं।।
उत रावन इत राम दोहाई।जयति जयति जय परी लराई।।
निसिचर सिखर समूह ढहावहिं।कूदि धरहिं कपि फेरि चलावहिं।।
koṭa kaṅgūranhi sohahiṁ kaisē |meru ke sṛṅgani janu ghana baisē ||
bājahiṁ ḍhola nisāna jujhāū |suni dhuni hoi bhaṭanha mana cāū ||
bājahiṁ bhēri naphīri apārā |suni kādara ura jāhiṁ darārā ||
dekhini jāi kapinha ke ṭhaṭṭā |ati bisāla tanu bhālu subhaṭṭā ||
dhāvahiṁ ganahiṁ na avaghaṭa ghāṭā |parbata phori karahiṁ gahi bāṭā ||
kaṭakaṭāhiṁ koṭinha bhaṭa garjahiṁ |dasana oṭha kāṭahiṁ ati tarjahiṁ ||
uta rāvan ita rāma dohāī |jayati jayati jaya parī larāī ||
nisicara sikhara samūha ḍhahāvahiṁ |kūdi dharahiṁ kapi phēri calāvahiṁ ||
கோட்டையின் மதில்களில் அரக்கர்கள் எவ்வளவு அழகாகக் காணப்பட்டார்கள், மேரு மலையின் சிகரங்களில் மேகங்கள் தங்கியிருப்பது போல. போருக்காக முரசுகளும் நிசானங்களும் ஒலித்தன, அந்த ஒலியைக் கேட்டு வீரர்களின் மனம் உற்சாகத்தால் நிறைந்தது. எண்ணற்ற பெரிய முரசுகளும் எக்காளங்களும் ஒலித்தன, அவற்றைக் கேட்டு கோழைகளின் நெஞ்சம் பிளந்தது. அரக்கர்கள் வானரர்களின் கூட்டம் வருவதைக் கண்டனர், அத்துடன் கரடிகளும், பிரம்மாண்டமான உடலுடைய வீரர்களும். அவர்கள் கடினமான கணவாய்களையும் படகுத்துறைகளையும் பொருட்படுத்தாமல் பாய்ந்தோடினர்; மலைகளைப் பிடித்து உடைத்து வழியாக்கினர். கோடி கோடி வீரர்கள் பற்களை நறநறத்தி கர்ஜித்தனர்; பற்களையும் உதடுகளையும் கடித்து மிகவும் அச்சுறுத்தினர். அக்கரை ராவணன், இக்கரை ராமன் என்று கூச்சலிடப்பட்டது; ஜெயம், ஜெயம் என்ற கூக்குரலுடன் போர் தொடங்கியது. இரவரக்கர்கள் மலைச் சிகரங்களை எறிந்தனர்; வானரர்கள் குதித்து அவற்றைப் பிடித்து மீண்டும் திருப்பி எறிந்தனர்.
சந்தம் 41
धरि कुधर खंड प्रचंड कर्कट भालु गढ़ पर डारहीं।झपटहिं चरन गहि पटकि महि भजि चलत बहुरि पचारहीं।।
अति तरल तरुन प्रताप तरपहिं तमकि गढ़ चढ़ि चढ़ि गए।कपि भालु चढ़ि मंदिरन्ह जहँ तहँ राम जसु गावत भए।।
dhari kudhara khaṇḍa pracaṇḍa karkaṭa bhālu gaṛha para ḍārahī |jhapaṭahiṁ carana gahi paṭaki mahi bhaji calata bahuri pacārahī ||
ati tarala taruna pratāpa tarapahiṁ tamaki gaṛha caṛhi caṛhi gae |kapi bhālu caṛhi mandiranha jahã tahã rāma jasu gāvata bhae ||
கடுமையான கரடிகளும் குரங்குகளும் மலைகளின் பெரிய துண்டுகளைப் பிடித்துக் கோட்டையின் மீது வீசுகின்றனர். அவர்கள் அரக்கர்களின் மீது குதித்து, அவர்களின் கால்களைப் பிடித்துத் தரையில் அறைகின்றனர்; அரக்கன் திரும்பி ஓடினால், அவனைத் திரும்ப அழைத்து மீண்டும் சவால் செய்கின்றனர். மிகவும் சுறுசுறுப்பான இளைஞர்களாய், கோபத்திலும் வலிமையிலும் ஒளிர்கின்ற அவர்கள், தம் சினத்தால் கோட்டையின் மீது ஏறி ஏறிச் சென்றனர். குரங்குகளும் கரடிகளும் மாளிகைகளின் மீது ஏறி, இங்கும் அங்கும் ஸ்ரீராமரின் புகழைப் பாடத் தொடங்கினர்.
தோஹா 41
एकु एकु निसिचर गहि पुनि कपि चले पराइ।ऊपर आपु हेठ भट गिरहिं धरनि पर आइ।।41।।
eku eku nisicara gahi puni kapi calē parāi |ūpara āpu hēṭha bhaṭ girahiṁ dharani para āi ||41||
ஒவ்வொரு அரக்கனையும் பிடித்துக்கொண்டு குரங்குகள் ஓடினர்; அவர்கள் நிலத்தின் மீது விழுந்தபோது, குரங்கு மேலேயும் வீரன் கீழேயும் இருந்தனர்.
சௌபாய் 42.1-5
राम प्रताप प्रबल कपिजूथा।मर्दहिं निसिचर सुभट बरूथा।।
चढ़े दुर्ग पुनि जहँ तहँ बानर।जय रघुबीर प्रताप दिवाकर।।
चले निसाचर निकर पराई।प्रबल पवन जिमि घन समुदाई।।
हाहाकार भयउ पुर भारी।रोवहिं बालक आतुर नारी।।
सब मिलि देहिं रावनहि गारी।राज करत एहिं मृत्यु हँकारी।।
निज दल बिचल सुनी तेहिं काना।फेरि सुभट लंकेस रिसाना।।
जो रन बिमुख सुना मैं काना।सो मैं हतब कराल कृपाना।।
सर्बसु खाइ भोग करि नाना।समर भूमि भए बल्लभ प्राना।।
उग्र बचन सुनि सकल डेराने।चले क्रोध करि सुभट लजाने।।
सन्मुख मरन बीर कै सोभा।तब तिन्ह तजा प्रान कर लोभा।।
rāma pratāpa prabala kapijūthā |mardahiṃ nisicara subhaṭa barūthā ||
caṛhe durga puni jahaṃ tahaṃ bānara |jaya raghubīra pratāpa divākara ||
cale nisācara nikara parāī |prabala pavana jimi ghana samudāī ||
hāhākāra bhayau pura bhārī |rovahiṃ bālaka ātura nārī ||
saba mili dehiṃ rāvanahi gārī |rāja karata ehiṃ mṛtyu haṃkārī ||
nija dala bicala sunī tehiṃ kānā |pheri subhaṭa laṅkesa risānā ||
jo rana bimukha sunā maiṃ kānā |so maiṃ hataba karāla kṛpānā ||
sarbasu khāi bhoga kari nānā |samara bhūmi bhae ballabha prānā ||
ugra bacana suni sakala ḍerāne |cale krodha kari subhaṭa lajāne ||
san mukha marana bīra kai sobhā |taba tinhiṃ tajā prāna kara lobhā ||
ராமரின் பெருவலியால் வலிமை பெற்ற வானர கூட்டங்கள், அரக்க வீரர்களின் படைகளை நசுக்கின. வானரர்கள் மீண்டும் எங்கெங்கும் கோட்டையேறினர்; புகழின் ஞாயிறாம் ரகுவீரருக்கு வெற்றி எனக் கூவினர். அரக்கர் கூட்டங்கள் ஓடிப்போயின, பலமிக்க காற்றில் மேகத் திரள்கள் சிதறுவது போல. நகரமெங்கும் பெரும் புலம்பல் எழுந்தது; பிள்ளைகள் அழ, பெண்கள் துயருற்றனர். அனைவரும் சேர்ந்து ராவணனைத் திட்டினர்; இவ்வாறு ஆள்வதால் இவன் தன் மரணத்தைத் தானே அழைத்தான். தன் படை சிதறியதைத் தன் செவியால் கேட்ட லங்கேசன், கோபமுற்று வீரர்களைத் திருப்பி அணிவகுத்தான். போரில் புறமுதுகிட்டோரை நான் என் செவியால் கேட்கிறேன்; அவர்களை நான் என் கொடிய வாளால் வெட்டுவேன். என் செல்வம் அனைத்தையும் தின்று, பலவித இன்பங்களை அனுபவித்து, இப்போது போர்க்களத்தில் உங்கள் உயிர்கள் பிரியமாயினவா? அவனது கடுமையான சொற்களைக் கேட்டு, வீரர்கள் அனைவரும் நடுங்கி வெட்கமுற்று, கோபத்துடன் புறப்பட்டனர். வீரனுடைய ஒளி முகம்கொடுத்து மடிவதே என எண்ணி, உயிர்மீதான பற்றை அவர்கள் விட்டனர்.
தோஹா 42
बहु आयुध धर सुभट सब भिरहिं पचारि पचारि।ब्याकुल किए भालु कपि परिघ त्रिसूलन्हि मारी।।42।।
bahu āyudha dhara subhaṭa saba bhirahiṃ pacāri pacāri |byākula kie bhālu kapi parigha trisūlanhi mārī ||42||
பலவித ஆயுதங்களைத் தரித்த அனைத்து வீர வீரர்களும் எதிரிகளோடு மோதி, மீண்டும் மீண்டும் சவால் விட்டனர்; இரும்புத் தடிகளாலும் திரிசூலங்களாலும் வெட்டி, கரடிகளையும் குரங்குகளையும் துயரத்திற்கு ஆளாக்கினர்.
சௌபாய் 43.1-4
भय आतुर कपि भागन लागे।जद्यपि उमा जीतिहहिं आगे।।
कोउ कह कहँ अंगद हनुमंता।कहँ नल नील दुबिद बलवंता।।
निज दल बिकल सुना हनुमाना।पच्छिम द्वार रहा बलवाना।।
मेघनाद तहँ करइ लराई।टूट न द्वार परम कठिनाई।।
पवनतनय मन भा अति क्रोधा।गर्जेउ प्रबल काल सम जोधा।।
कूदि लंक गढ़ ऊपर आवा।गहि गिरि मेघनाद कहुँ धावा।।
भंजेउ रथ सारथी निपाता।ताहि हृदय महुँ मारेसि लाता।।
दुसरें सूत बिकल तेहि जाना।स्यंदन घालि तुरत गृह आना।।
bhaya ātura kapi bhāgana lāge |jadyapi umā jītihahiṃ āge ||
kou kaha kahaṃ aṅgada hanumaṃtā |kahaṃ nala nīla dubida balavaṃtā ||
nija dala bikala sunā hanumānā |pacchima dvāra rahā balavānā ||
meghanāda tahaṃ karai larāī |ṭūṭa na dvāra parama kaṭhināī ||
pavana-tanaya mana bhā ati krodhā |garjeu prabala kāla sama jodhā ||
kūdi laṅka gaṛha ūpara āvā |gahi giri meghanāda kahuṃ dhāvā ||
bhaṃjeu ratha sārathī nipātā |tāhi hṛdaya mahuṃ māresi lātā ||
dusareṃ sūta bikala tehi jānā |syaṃdana ghāli turata gṛha ānā ||
பயத்தால் தவித்த வானரங்கள் ஓடத் தொடங்கின, எனினும், உமே, அவர்கள் முன்னே வெற்றியடைவார்கள். ஒருவன், "அங்கதனும் அனுமனும் எங்கே? நலனும் நீலனும், பலமிக்க த்விவிதனும் எங்கே?" என்று கூறினான். தன் படை கலங்கியிருப்பதை அனுமன் கேட்டான். அந்த வலிமைமிக்கவன் மேற்கு வாயிலில் இருந்தான். அங்கே மேகநாதன் போர் புரிந்து கொண்டிருந்தான், வாயில் உடையவில்லை; அது மிகவும் கடினமான காரியம். காற்றின் மகனின் உள்ளத்தில் மிகுந்த சினம் எழுந்தது, அந்த வலிமைமிக்க வீரன் காலனைப் போலக் கர்ஜித்தான். குதித்து இலங்கைக் கோட்டையின் மேலே வந்தான், மலையைப் பிடித்து மேகநாதன் மீது பாய்ந்தான். தேரை நொறுக்கினான், தேரோட்டியை வீழ்த்தினான், அவன் நெஞ்சில் உதைத்தான். மற்றொரு தேரோட்டி அவன் மயக்கமடைந்ததைக் கண்டு, தேரில் வைத்து உடனே வீட்டிற்குக் கொண்டு வந்தான்.
தோஹா 43
अंगद सुना पवनसुत गढ़ पर गयउ अकेल।रन बाँकुरा बालिसुत तरकि चढ़ेउ कपि खेल।।43।।
aṅgada sunā pavanasuta gaṛha para gayau akela |rana bāṅkurā bālisuta taraki caṛheu kapi khela ||43||
பவனபுத்திரன் தனியாகக் கோட்டையின் மீது சென்றுவிட்டான் என்று அங்கதன் கேட்டான். பின்னர் போரில் வீரமிக்க வாலியின் மகன், விளையாடும் குரங்கைப் போலத் துள்ளிச் சென்றான்.
சௌபாய் 44.1-4
जुद्ध बिरुद्ध क्रुद्ध द्वौ बंदर।राम प्रताप सुमिरि उर अंतर।।
रावन भवन चढ़े द्वौ धाई।करहि कोसलाधीस दोहाई।।
कलस सहित गहि भवनु ढहावा।देखि निसाचरपति भय पावा।।
नारि बृंद कर पीटहिं छाती।अब दुइ कपि आए उतपाती।।
कपिलीला करि तिन्हहि डेरावहिं।रामचंद्र कर सुजसु सुनावहिं।।
पुनि कर गहि कंचन के खंभा।कहेन्हि करिअ उतपात अरंभा।।
गर्जि परे रिपु कटक मझारी।लागे मर्दै भुज बल भारी।।
काहुहि लात चपेटन्हि केहू।भजहु न रामहि सो फल लेहू।।
juddha biruddha kruddha dvau baṃdara |rāma pratāpa sumiri ura aṃtara ||
rāvana bhavana caṛhe dvau dhāī |karahi kosalādhīsa dohāī ||
kalasa sahita gahi bhavanu ḍhahāvā |dekhi nisācara-pati bhaya pāvā ||
nāri bṛṃda kara pīṭahiṃ chātī |aba dui kapi āe utapātī ||
kapilīlā kari tinhahi ḍerāvahiṃ |rāmacandra kara sujasu sunāvahiṃ ||
puni kara gahi kaṃcana ke khaṃbhā |kahenhi kari'a utapāta araṃbhā ||
garji pare ripu kaṭaka majhārī |lāge mardai bhuja bala bhārī ||
kāhuhi lāta capeṭanhi kehū |bhajahu na rāmahi so phala lehū ||
போரில் கோபமுற்ற இரு வானரர்களும், இதயத்தின் உள்ளே இராமரின் பெருவலியை நினைந்தனர். அவ்விருவரும் ஓடி இராவணன் அரண்மனையின் மீது ஏறி, கோசல தேசத்தரசரின் பெயரை உதவிக்காக அழைத்தனர். கலசங்களுடன் கூடிய கட்டிடத்தைப் பிடித்து இடித்தனர். அதைக் கண்ட அரக்கர்தலைவன் பயந்தான். பெண்கள் கூட்டம் கைகளால் மார்பை அறைந்து, "இப்போது இரு துள்ளலான வானரங்கள் வந்துவிட்டன!" என்றனர். வானர விளையாட்டுகளைச் செய்து அவர்களை நடுங்கச் செய்தனர், இராமச்சந்திரரின் புகழைக் கேட்பித்தனர். பின் பொன்னாலான தூண்களைக் கையில் எடுத்து, "இனி அழிவைத் தொடங்குவோம்" என்றனர். இரைச்சலோடு பகைவர் படையின் நடுவே விழுந்து, பெருந்திறன் கைகளால் அவர்களை நசுக்கத் தொடங்கினர். ஒருவனைக் காலாலும் மற்றவனைக் கையாலும் அறைந்து, "இராமரை வழிபடாவிட்டால் இதனைப் பலனாக அனுபவி!" என்றனர்.
தோஹா 44
एक एक सों मर्दहिं तोरि चलावहिं मुंड।रावन आगें परहिं ते जनु फूटहिं दधि कुंड।।44।।
eka eka soṃ mardahiṃ tori calāvahiṃ muṇḍa |rāvan āgeṃ parahiṃ te janu phūṭahiṃ dadhi kuṇḍa ||44||
ஒவ்வொருவராக அவர்களை நசுக்கி, தலைகளைப் பிய்த்து எறிந்து விடுகிறார்கள். அந்தத் தலைகள் ராவணன் முன் விழுகின்றன, மோர் குடுவைகள் உடைவது போல.
சௌபாய் 45.1-4
महा महा मुखिआ जे पावहिं।ते पद गहि प्रभु पास चलावहिं।।
कहइ बिभीषनु तिन्ह के नामा।देहिं राम तिन्हहू निज धामा।।
खल मनुजाद द्विजामिष भोगी।पावहिं गति जो जाचत जोगी।।
उमा राम मृदुचित करुनाकर।बयर भाव सुमिरत मोहि निसिचर।।
देहिं परम गति सो जियँ जानी।अस कृपाल को कहहु भवानी।।
अस प्रभु सुनि न भजहिं भ्रम त्यागी।नर मतिमंद ते परम अभागी।।
अंगद अरु हनुमंत प्रबेसा।कीन्ह दुर्ग अस कह अवधेसा।।
लंकाँ द्वौ कपि सोहहिं कैसें।मथहि सिंधु दुइ मंदर जैसें।।
mahā mahā mukhiā je pāvahiṃ |te pada gahi prabhu pāsa calāvahiṃ ||
kahai bibhīṣanu tinh ke nāmā |dehiṃ rāma tinhahū nija dhāmā ||
khala manujād dvijāmiṣa bhogī |pāvahiṃ gati jo jācat jogī ||
umā rāma mṛdu-cita karunākara |bayara bhāva sumirata mohi nisi-cara ||
dehiṃ parama gati so jiyã jāni |asa kṛpāla ko kahahu bhavānī ||
asa prabhu suni na bhajahiṃ bhrama tyāgī |nara mati-manda te parama abhāgī ||
aṅgada aru hanumaṃta prabesā |kīnha durga asa kaha avadhesā ||
laṅkā̃ dvau kapi sohahiṃ kaiseṃ |mathahiṃ siṃdhu dui maṃdara jaiseṃ ||
வானரங்கள் பிடித்த மாபெரும் அரக்கத் தலைவர்களை, அவர்கள் கால்களைப் பிடித்து இறைவனிடம் வீசினார்கள். விபீஷணன் அவர்களின் பெயர்களைச் சொல்வான், ராமர் அவர்களுக்கும் தம் சொந்த இருப்பிடத்தைக் கொடுப்பார். தீய அரக்கர்கள், பிராமணர்களின் மாமிசம் உண்பவர்கள், யோகிகள் வேண்டும் நிலையை அடைந்தார்கள். உமா, ராமர் மென்மனத்தவர், கருணைக் கடல்; பகைமனப்பாட்டுடன் அரக்கர்கள் அவரை நினைத்தார்கள். இதை உள்ளத்தில் அறிந்தும், அவர்களுக்கு உயர்ந்த நிலையைக் கொடுக்கிறார். பவானி, இவ்வளவு கிருபை உடையவர் வேறு யார், சொல்லு. இத்தகைய இறைவனைக் கேட்டும், மாயையை விடாமல் அவரை வழிபடாதவர்கள், மந்த புத்தியர்கள், மிகவும் அதிர்ஷ்டம் இல்லாதவர்கள். அங்கதனும் ஹனுமானும் கோட்டையினுள் நுழைந்தார்கள் என்று அவதேசன் கூறினார். லங்கையில் அந்த இரு வானரங்கள் எப்படித் தோன்றினார்கள்? மந்தர மலைகள் இரண்டு கடலைக் கடைவது போல.
தோஹா 45
भुज बल रिपु दल दलमलि देखि दिवस कर अंत।कूदे जुगल बिगत श्रम आए जहँ भगवंत।।45।।
bhuja bala ripu dala dalamali dekhi divasa kara aṃta |kūde jugala bigata śrama āe jahã bhagavaṃta ||45||
தங்கள் கைகளின் வலிமையால் எதிரிகளின் படைகளை அழித்து, பகல் முடிவதைக் கண்டு, இருவரும் சோர்வின்றித் துள்ளிக் குதித்து, பகவான் இருக்கும் இடத்திற்கு வந்தார்கள்.
சௌபாய் 46.1-6
प्रभु पद कमल सीस तिन्ह नाए।देखि सुभट रघुपति मन भाए।।
राम कृपा करि जुगल निहारे।भए बिगतश्रम परम सुखारे।।
गए जानि अंगद हनुमाना।फिरे भालु मर्कट भट नाना।।
जातुधान प्रदोष बल पाई।धाए करि दससीस दोहाई।।
निसिचर अनी देखि कपि फिरे।जहँ तहँ कटकटाइ भट भिरे।।
द्वौ दल प्रबल पचारि पचारी।लरत सुभट नहिं मानहिं हारी।।
महाबीर निसिचर सब कारे।नाना बरन बलीमुख भारे।।
सबल जुगल दल समबल जोधा।कौतुक करत लरत करि क्रोधा।।
प्राबिट सरद पयोद घनेरे।लरत मनहुँ मारुत के प्रेरे।।
अनिप अकंपन अरु अतिकाया।बिचलत सेन कीन्हि इन्ह माया।।
भयउ निमिष महँ अति अँधियारा।बृष्टि होइ रुधिरोपल छारा।।
prabhu pada kamala sīsa tinh nāe |dekhi subhaṭ raghupati mana bhāe ||
rāma kṛpā kari jugala nihāre |bhae bigataśrama parama sukhāre ||
gae jāni aṅgada hanumānā |phire bhālu markaṭ bhaṭ nānā ||
jātudhāna pradoṣa bala pāī |dhāe kari dasa-sīsa dohāī ||
nisicara anī dekhi kapi phire |jahã tahã kaṭakaṭāi bhaṭ bhire ||
dvau dala prabala pacāri-pacārī |larata subhaṭ nahiṃ mānahiṃ hārī ||
mahābīra nisicara saba kāre |nānā barana balīmukha bhāre ||
sabala jugala dala samabala jodhā |kautuka karata larata kari krodhā ||
prābiṭ sarada payoda ghanere |larata manahũ māruta ke prere ||
anipa akaṃpana aru atikāyā |bicalata sena kīnhi inh māyā ||
bhayau nimiṣa mãha ati ãdhiyārā |bṛṣṭi hoi rudhiropala chārā ||
அவ்விருவரும் பிரபுவின் தாமரைப் பாதங்களில் தலை வணங்கினர்; அந்த வீரர்களைக் கண்டு ரகுபதி மனதில் மகிழ்ந்தார். இராமர் கிருபை கூர்ந்து அவ்விருவரையும் பார்த்தார்; அவர்கள் எல்லாச் சோர்வும் நீங்கி பரம இன்பம் அடைந்தனர். அங்கதனும் அனுமனும் சென்றுவிட்டனர் என்றறிந்து, பல கரடி மற்றும் குரங்கு வீரர்கள் திரும்பினர். இராக்கதர்கள் இரவின் தொடக்கத்தில் பலம் பெற்று, தசசீஸின் பெயரைக் கூவிக்கொண்டு முன்னே பாய்ந்தனர். இராக்கதப் படையைக் கண்டு குரங்குகள் திரும்பினர்; எங்கும் எங்கும் வீரர்கள் பற்களைக் கடித்துப் போருக்கு நெருங்கினர். இரு படைகளும் பலமிக்கவை; வீரர்கள் மீண்டும் மீண்டும் ஒருவரையொருவர் சவால் செய்து போரிட்டனர்; தோல்வியை ஏற்க மறுத்தனர். இராக்கதர்கள் எல்லாம் மகாவீரர்கள், கருநிறம் கொண்டவர்கள்; பெரிய குரங்குகள் பல வண்ணங்களில் இருந்தனர். இரு படைகளும் வலிமை மிக்கவை, வீரர்கள் சமமான பலம் கொண்டவர்கள்; சினத்துடன் விளையாட்டைப் போலப் போரிட்டனர். மழைக்கால மற்றும் இலையுதிர் காலத்து அடர்ந்த மேகங்களைப் போலத் தோன்றினர்; காற்றால் தூண்டப்பட்டு ஒருவர் மீதொருவர் முட்டிப் போரிட்டனர். படை நடுங்கத் தொடங்கியது; அனிப், அகம்பனன் மற்றும் அதிகாயன் மாயையை விளைவித்தனர். ஒரு நொடியில் மிகவும் இருள் ஆகியது; ரத்தம், கற்கள் மற்றும் சாம்பலின் மழை பெய்தது.
தோஹா 46
देखि निबिड़ तम दसहुँ दिसि कपिदल भयउ खभार।एकहि एक न देखई जहँ तहँ करहिं पुकार।।46।।
dekhi nibiṛ tama dasahũ disi kapidala bhayau khabhāra |ekahi eka na dekhī jahã tahã karahiṃ pukāra ||46||
பத்து திசைகளிலும் நிறைந்த அடர்ந்த இருளைக் கண்டு, வானர படையினர் குழப்பத்திற்கு ஆளாயினர். ஒருவரையொருவர் காண முடியவில்லை, எங்கும் சுற்றிலும் கூச்சலிட்டு அழைத்தனர்.
சௌபாய் 47.1-4
सकल मरमु रघुनायक जाना।लिए बोलि अंगद हनुमाना।।
समाचार सब कहि समुझाए।सुनत कोपि कपिकुंजर धाए।।
पुनि कृपाल हँसि चाप चढ़ावा।पावक सायक सपदि चलावा।।
भयउ प्रकास कतहुँ तम नाहीं।ग्यान उदयँ जिमि संसय जाहीं।।
भालु बलीमुख पाइ प्रकासा।धाए हरष बिगत श्रम त्रासा।।
हनूमान अंगद रन गाजे।हाँक सुनत रजनीचर भाजे।।
भागत पट पटकहिं धरि धरनी।करहिं भालु कपि अद्भुत करनी।।
गहि पद डारहिं सागर माहीं।मकर उरग झष धरि धरि खाहीं।।
sakala maramu raghunāyaka jānā |liye boli aṅgada hanūmānā ||
samācāra saba kahi samujhāe |sunata kopi kapikuñjara dhāe ||
puni kṛpāla haṁsi cāpa caṛhāvā |pāvaka sāyaka sapadi calāvā ||
bhayu prakāsa katahuṁ tama nāhīṁ |gyāna udayaṁ jimi saṁsaya jāhīṁ ||
bhālu balīmukha pāi prakāsā |dhāe haraṣa bigata śrama trāsā ||
hanūmāna aṅgada rana gāje |hāṁka sunata rajanīcara bhāje ||
bhāgata paṭa paṭakahiṁ dhari dharanī |karahiṁ bhālu kapi adbhuta karanī ||
gahi pada ḍārahiṁ sāgara māhīṁ |makara uraga jhaṣa dhari-dhari khāhīṁ ||
இரகுநாதர் முழு விஷயத்தையும் உணர்ந்தார். அங்கதனையும் ஆஞ்சநேயரையும் அழைத்து அழைத்துச் சென்றார். அவர்கள் அனைத்துச் செய்திகளையும் கூறி விளக்கினர்; கேட்டு வானரத் தலைவர்கள் சினத்துடன் விரைந்தனர். பின்னர் கருணைமிகு இறைவன் புன்னகைத்து, வில்லை எழுப்பி, உடனே நெருப்புப் போன்ற அம்பை எய்தார். எங்கும் ஒளி பரவியது; எங்கும் இருள் நீங்கியது - அறிவு தோன்றினால் ஐயங்கள் நீங்குவது போல. கரடிகளும் வலிமைமிகு வானரர்களும் அந்த ஒளியைப் பெற்று, மகிழ்ச்சியுடன் விரைந்தனர்; அவர்கள் சோர்வும் பயமும் நீங்கியது. ஆஞ்சநேயரும் அங்கதனும் போர்க்களத்தில் முழங்கினர்; அவர்களின் கர்ஜனையைக் கேட்டு அரக்கர்கள் ஓடினர். ஓடும்போது அவர்கள் தரையில் அடித்து வீழ்த்தப்பட்டனர்; கரடிகளும் வானரர்களும் அற்புதமான செயல்கள் புரிந்தனர். அவர்களைப் பிடித்துக் கால்களைப் பற்றி கடலில் எறிந்தனர், அங்கு முதலைகளும் பாம்புகளும் மீன்களும் பிடித்து உண்டன.
தோஹா 47
कछु मारे कछु घायल कछु गढ़ चढ़े पराइ।गर्जहिं भालु बलीमुख रिपु दल बल बिचलाइ।।47।।
kachu māre kachu ghāyala kachu gaṛha caṛhe parāi |garjahiṁ bhālu balīmukha ripu dala bala bicalāi ||47||
சிலர் கொல்லப்பட்டனர், சிலர் காயமடைந்தனர், சிலர் ஓடி கோட்டையின் மீது ஏறினர். கரடிகளும் குரங்குகளும் கர்ஜித்தன, பகைவர் படையின் பலத்தைத் தகர்த்தபின்.
சௌபாய் 48.1-4
निसा जानि कपि चारिउ अनी।आए जहाँ कोसला धनी।।
राम कृपा करि चितवा सबही।भए बिगतश्रम बानर तबही।।
उहाँ दसानन सचिव हँकारे।सब सन कहेसि सुभट जे मारे।।
आधा कटकु कपिन्ह संघारा।कहहु बेगि का करिअ बिचारा।।
माल्यवंत अति जरठ निसाचर।रावन मातु पिता मंत्री बर।।
बोला बचन नीति अति पावन।सुनहु तात कछु मोर सिखावन।।
जब ते तुम्ह सीता हरि आनी।असगुन होहिं न जाहिं बखानी।।
बेद पुरान जासु जसु गायो।राम बिमुख काहुँ न सुख पायो।।
nisā jāni kapi cāriu anī |āe jahāṁ kosalā dhanī ||
rāma kṛpā kari citavā sabahī |bhae bigata-śrama bānara tabahī ||
uhāṁ dasānana saciva haṁkāre |saba sana kahesi subhaṭa je māre ||
ādhā kaṭaku kapinha saṅghārā |kahahu begi kā kari'a bicārā ||
mālyavanta ati jaraṭha nisācara |rāvana mātu-pitā maṁtrī bara ||
bolā bacana nīti ati pāvana |sunahu tāta kachu mora sikhāvana ||
jaba te tumha sītā hari ānī |asaguna hohiṁ na jāhiṁ bakhānī ||
beda purāna jāsu jasu gāyo |rāma bimukha kāhūṁ na sukha pāyo ||
இரவு என அறிந்து நான்கு திசை குரங்குகளும் கோசல தலைவன் இருக்கும் இடத்திற்கு வந்தனர். இராமன் அனைவரையும் கிருபையுடன் பார்த்தான், அந்த நொடியே குரங்குகள் சோர்வு நீங்கினர். அங்கே தசாநனன் தன் மந்திரிகளை அழைத்து, கொல்லப்பட்ட வீரர்களைப் பற்றி அனைவரிடமும் கூறினான். குரங்குகள் படையில் பாதியை அழித்துவிட்டன. விரைவாகக் கூறுங்கள், என்ன செய்ய வேண்டும்? மால்யவந்தன் மிகவும் முதுமையான இராக்கதன், இராவணனின் தாய் தந்தையரின் சிறந்த மந்திரி. அவன் மிகவும் புனிதமான நீதி வாக்குகளைக் கூறினான்: கேள் மகனே, என் சில உபதேசத்தை. நீ சீதையைக் கவர்ந்து கொண்டு வந்த நாள் முதல், சொல்ல முடியாத தீய சகுனங்கள் நிகழ்ந்து கொண்டிருக்கின்றன. வேதங்களும் புராணங்களும் யார் புகழைப் பாடுகின்றனவோ, அந்த இராமனை விட்டு முகம் திருப்பியவன் எவனும் இன்பம் அடைந்ததில்லை.
தோஹா 48(क)-(ख)
हिरन्याच्छ भ्राता सहित मधु कैटभ बलवान।जेहि मारे सोइ अवतरेउ कृपासिंधु भगवान।।48(क)।।
कालरूप खल बन दहन गुनागार घनबोध।सिव बिरंचि जेहि सेवहिं तासों कवन बिरोध।।48(ख)।।
hiraṇyāccha bhrātā sahita madhu kaiṭabha balavān |jehi māre soi avatareu kṛpāsiṁdhu bhagavān ||48(ka)||
kālarūpa khala-bana-dahana guṇa-āgāra ghanabodha |śiva birañci jehi sevahiṁ tāsoṁ kavan birodha ||48(kha)||
ஹிரண்யாக்ஷன் தன் சகோதரனுடன், வலிமை மிக்க மதுவும் கைடபனும்: அவர்களை வதைத்தவரே கிருபாசிந்துவான பகவானாக அவதரித்துள்ளார். தீயவர்களுக்கு அவர் காலனே, அவர்களின் காட்டை எரிக்கும் தீ, குணங்களின் களஞ்சியம், அடர்ந்த மேகம்போல் ஞானத்தின் வடிவம். சிவனும் பிரம்மாவும் யாரைச் சேவிக்கிறார்களோ, அவருக்கு என்ன விரோதம் இருக்க முடியும்?
சௌபாய் 49.1-5
परिहरि बयरु देहु बैदेही।भजहु कृपानिधि परम सनेही।।
ताके बचन बान सम लागे।करिआ मुह करि जाहि अभागे।।
बूढ़ भएसि न त मरतेउँ तोही।अब जनि नयन देखावसि मोही।।
तेहि अपने मन अस अनुमाना।बध्यो चहत एहि कृपानिधाना।।
सो उठि गयउ कहत दुर्बादा।तब सकोप बोलेउ घननादा।।
कौतुक प्रात देखिअहु मोरा।करिहउँ बहुत कहौं का थोरा।।
सुनि सुत बचन भरोसा आवा।प्रीति समेत अंक बैठावा।।
करत बिचार भयउ भिनुसारा।लागे कपि पुनि चहूँ दुआरा।।
कोपि कपिन्ह दुर्घट गढ़ु घेरा।नगर कोलाहलु भयउ घनेरा।।
बिबिधायुध धर निसिचर धाए।गढ़ ते पर्बत सिखर ढहाए।।
parihari bayaru dehu baidehī |bhajahu kṛpānidhi parama sanehī ||
tāke bacana bāna sama lāge |kariyā muha kari jāhi abhāge ||
būṛha bhaesi na ta marateuṁ tohī |aba jani nayana dekhāvasi mohī ||
tehi apane mana asa anumānā |badhyo cahata ehi kṛpānidhānā ||
so uṭhi gayau kahata durbādā |taba sakopa boleu ghananādā ||
kautuka prāta dekhi'ahu morā |karihauṁ bahuta kahauṁ kā thorā ||
suni suta bacana bharosā āvā |prīti sameta aṅka baiṭhāvā ||
karata bicāra bhayu bhinusārā |lāge kapi puni cahuṁ duārā ||
kopi kapinha durghaṭa gaṛhu gherā |nagara kolāhalu bhayu ghanerā ||
bibidhāyudha dhari nisicara dhāe |gaṛha te parabata sikhara ḍhahāe ||
பகைமையைக் கைவிட்டு வைதேகியைத் திருப்பிக் கொடு; கிருபாநிதியான அவரைப் பக்தியுடன் வழிபடு, அவர் தம்மை நேசிப்பவர்களுக்குப் பரம சிநேகிதர். அவர் வார்த்தைகள் அம்புகளைப்போல் ராவணனைத் தாக்கின. போ, நீ துர்பாக்கியனே, வேறிடத்தில் முகத்தைக் கறுப்பாக்கிக் கொள்! நீ முதுவயதாகிவிட்டாய்; இல்லாவிட்டால் உன்னைக் கொன்றிருப்பேன். இனி எனக்கு உன் கண்களைக் காட்டாதே. அவன் தன் மனத்தில் இவ்வாறு ஊகித்தான்: இந்த ராவணன் கிருபாநிதானவால் கொல்லப்பட விரும்புகிறான். அவன் எழுந்து போய்விட்டான், கண்டிக்கும் வார்த்தைகளைச் சொல்லி. அப்போது மேகநாதன் கோபத்துடன் பேசினான். நாளை காலையில் என்னிடமிருந்து ஒரு அதிசயத்தைப் பார்ப்பாய். நான் அதிகம் செய்வேன்; கொஞ்சம் சொல்வதில் என்ன பயன்? தன் மகனின் வார்த்தைகளைக் கேட்டு, ராவணனுக்கு நம்பிக்கை வந்தது, அவனைப் பிரீதியுடன் தன் மடியில் அமரச் செய்தான். அவர்கள் ஆலோசனை செய்துகொண்டிருக்கும்போதே விடியற்காலை வந்தது, குரங்குகள் மீண்டும் நான்கு வாயில்களிலும் நகரைத் தாக்கினார்கள். கோபமுற்ற குரங்குகள் அப்பாற்பட்ட கோட்டையை முற்றுகையிட்டன, நகரில் மகா கோலாஹலம் உண்டாயிற்று. நிசாசரர்கள் பலவித ஆயுதங்களைத் தரித்துக்கொண்டு பாய்ந்தனர், கோட்டையிலிருந்து மலைச் சிகரங்களைப் பிடிங்கி எறிந்தனர்.
சந்தம் 49
ढाहे महीधर सिखर कोटिन्ह बिबिध बिधि गोला चले॥
घहरात जिमि पबिपात गर्जत जनु प्रलय के बादले॥
मर्कट बिकट भट जुटत कटत न लटत तन जर्जर भए॥
गहि सैल तेहि गढ़ पर चलावहिं जहँ सो तहँ निसिचर हए॥
ḍhāhe mahīdhara sikhara koṭinh bibidha bidhi golā cale |ghaharāta jimi pabi-pāta garjata janu pralaya ke bādale ||
markaṭ bikaṭ bhaṭ juṭata kaṭata na laṭata tana jarjara bhae |gahi sail tehi gaṛha para calāvahiṃ jahã so tahã nisi-cara hae ||
கோடிக்கணக்கான மலைச் சிகரங்கள் இடித்துத் தள்ளப்பட்டன, பலவிதமான ஏவுகணைகள் பலவாறாகப் பறந்தன. அவை இடியென விழுந்து இடியுடன் ஒலித்தன, பிரளயத்தின் மேகங்களைப் போல இரைச்சல் எழுப்பின. கொடிய வானர வீரர்கள் போரில் ஈடுபட்டனர்; வெட்டப்பட்டும் தளரவில்லை, உடல்கள் சிதறியபோதும் விடாமல் போராடினர். பாறைகளைப் பிடித்து அக்கோட்டையின் மீது வீசினர், இராட்சதர்கள் எங்கிருந்தார்களோ அங்கே வீழ்த்தப்பட்டனர்.
தோஹா 49
मेघनाद सुनि श्रवन अस गढ़ु पुनि छेंका आइ।उतर्यो बीर दुर्ग तें सन्मुख चल्यो बजाइ।।49।।
meghanāda suni śravaṇa asa gaṛhu puni chẽkā āi.utaryo bīra durga tẽ sanmukha calyo bajāi ||49||
மேகநாதன், வானரங்கள் மீண்டும் வந்து கோட்டையை முற்றுகையிட்டதைக் கேட்டு, வீரன் கோட்டையிலிருந்து இறங்கி, முரசுகளை முழங்கச் செய்து அவர்களை எதிர்கொண்டு நடந்தான்.
Frequently Asked Questions
परंपरागत मान्यता में लंका काण्ड के युद्ध-प्रसंगों का पाठ ‘भय-निवारण’, ‘अहंकार-क्षय’ और ‘संकट में राम-आश्रय की दृढ़ता’ देता है; विशेषतः ‘ग्यान उदयँ जिमि संसय जाहीं’ भाव का श्रवण/पाठ मन के तम और संशय को शांत करने वाला माना जाता है।
सामान्यतः संकट-निवारण हेतु ‘राम रक्षा’ भाव से ‘श्रीराम जय राम जय जय राम’ या ‘जय रघुबीर’ का जप/सम्पुट प्रचलित है; कई परंपराओं में हनुमान-प्रधान प्रसंगों पर ‘हनुमान चालीसा/बजरंग बाण’ का पाठ सहगामी रूप से जोड़ा जाता है।
Ask anything about Prakarana 5 of the Ramcharitmanas
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Ramcharitmanas in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
