Prakarana 4
यह सोपान ‘अहंकार-निवृत्ति और धर्म-प्रतिष्ठा’ का द्वार है। साधक-चित्त के भीतर ‘लंका’ रज-तम से घिरी दुर्ग-मानसिकता है; यहाँ राम-प्रताप का अर्थ बाह्य विजय नहीं, वरन् अधर्म (रावण-भाव) के गढ़ में विवेक (अंगद) और भक्ति-बल (हनुमान/कपीदल) द्वारा प्रवेश कर ‘अहं’ का मुकुट गिराना है। इस चरण में दूत-वाणी, नीति-उपदेश, और शत्रु-सभा में निर्भय सत्य—ये मुक्ति की सीढ़ी पर ‘वैराग्य-युक्त साहस’ की परीक्षा हैं।
லங்கா காண்டத்தின் பிரதான ரசம் ‘வீர’ என்றாலும் அது வெறும் रण-வீரம் அல்ல—‘தர்மவீரம்’. அதனுடன் கருணை (ராம-கிருபை), ஹாஸ்ய/வினோதம் (அங்கதன்–ராவணன் வாக்கிய-பிரத்யுத்தரம்), ரௌத்ரம் (ராவண நிந்தனையில் கபிகளின் கோபம்) ஆகியவை துணைநடையாக வருகின்றன. இப்பகுதியில் அங்கதன் தூத-ரூபம் ‘தாஸ்ய-பக்தி’யின் மரியாதை: ராவணனை கொல்ல இயன்றும் ‘ராம-அவமான்’ என்ற பாவ-பயத்தால் தன்னை அடக்கிக் கொள்கிறான்—இது துளசியின் நெறி-தர்மசாஸ்திரம்: சக்தி, சீலத்தின் கீழ் நிற்பதே பக்தியின் அழகு. ராவணனின் அபிமானம், சபையின் பயம், கிரீடங்கள் விழுதல்—இவை அனைத்தும் ‘அஹம்’ சிதைவின் சின்னங்கள். மந்தோதரியின் உபதேசம் கருணை-நீதியின் சிகரம்: மரீசன், வாலி, கர-தூஷணன் போன்ற வரலாற்றுச் சுட்டுகளால் ராவணனுக்கு காலம் நெருங்கியதை உணர்த்துகிறாள். இறுதியில் ராமரின் மந்திரணையும் சதுரங்க (நான்கு அணி) அமைப்பும் ‘லீலை’யை ‘தர்ம-வ்யவஸ்தை’யாக மாற்றுகின்றன—இந்த சோபானம் சாதகனுக்கு சொல்லுவது: முக்திக்குப் பக்தியுடன் சேர்ந்து நீதி, ஒழுக்கம், சமூகவழித் தர்மமும் அவசியம்.
Verses
சௌபாய் 30.1-4
अब जनि बतबढ़ाव खल करही।सुनु मम बचन मान परिहरही।।
दसमुख मैं न बसीठीं आयउँ।अस बिचारि रघुबीर पठायउँ।।
बार बार अस कहइ कृपाला।नहिं गजारि जसु बधें सृकाला।।
मन महुँ समुझि बचन प्रभु केरे।सहेउँ कठोर बचन सठ तेरे।।
नाहिं त करि मुख भंजन तोरा।लै जातेउँ सीतहि बरजोरा।।
जानेउँ तव बल अधम सुरारी।सूनें हरि आनिहि परनारी।।
तैं निसिचर पति गर्ब बहूता।मैं रघुपति सेवक कर दूता।।
जौं न राम अपमानहि डरउँ।तोहि देखत अस कौतुक करऊँ।।
aba jani batabaṛhāva khala karahī |sunu mama bacana māna pariharahī ||
dasamukha maiṁ na basīṭhīṁ āyaũ |asa bicāri raghubīra paṭhāyaũ ||
bāra bāra asa kahai kṛpālā |nahiṁ gajāri jasu badheṁ sṛkālā ||
mana mahũ samujhi bacana prabhu kere |saheũ kaṭhora bacana saṭha tere ||
nāhiṁ ta kari mukha bhaṁjana torā |lai jāteũ sītahi barajorā ||
jāneũ tava bala adhama surārī |sūneṁ hari ānihi paranārī ||
taiṁ nisicara pati garba bahūtā |maiṁ raghupati sevaka kara dūtā ||
jauṁ na rāma apamānahi ḍaraũ |tohi dekhata asa kautuka karaū̃ ||
இப்போது, துர்மார்க்கனே, வீணாகப் பேசாதே; என் வார்த்தைகளைக் கேட்டு உன் ஆணவத்தை விட்டுவிடு. பத்துத் தலையனே, நான் தூதனாக வரவில்லை. இவ்வாறு சிந்தித்து ரகுவீரன் என்னை அனுப்பினான். மீண்டும் மீண்டும் கிருபாளுவானவர் இவ்வாறு கூறுகிறார்: யானையின் எதிரியான சிங்கத்திற்குக் குறுக்குவாலனைக் கொல்வதில் புகழ் இல்லை. என் பிரபுவின் வார்த்தைகளை மனத்தில் கொண்டு, உன் கடும் வார்த்தைகளைத் தாங்கினேன், மூடனே. இல்லையென்றால் உன் முகங்களை நொறுக்கி, சீதையை வலுக்கட்டாயமாக அழைத்துச் சென்றிருப்பேன். உன் வலிமையை அறிவேன், தேவர்களின் தீய எதிரியே: ஹரி இல்லாத போது வேறொருவனின் மனைவியைக் கொண்டு சென்றாய். நீ, அரக்கர்களின் தலைவன், மிகவும் ஆணவம் கொண்டவன்; நானோ ரகுபதியின் அடியவனும் அவன் தூதனும். ராமனுக்கு அவமானம் வருமோ எனப் பயப்படவில்லையானால், உன் கண்முன்னே இத்தகைய அதிசயத்தைச் செய்திருப்பேன்.
தோஹா 30
तोहि पटकि महि सेन हति चौपट करि तव गाउँ।तव जुबतिन्ह समेत सठ जनकसुतहि लै जाउँ।।30।।
tohi paṭaki mahi sena hati caupaṭa kari tava gāũ |tava jubatinha sameta saṭha janakasutahi lai jāũ ||30||
உன்னை நிலத்தில் வீழ்த்தி, உன் சேனையைக் கொன்று, உன் நகரத்தை அழித்து, ஜனகனின் மகளை உன் மனைவியருடன் சேர்த்துக் கொண்டு செவேன், துர்மார்க்கனே.
சௌபாய் 31.1-4
जौ अस करौं तदपि न बड़ाई।मुएहि बधें नहिं कछु मनुसाई।।
कौल कामबस कृपिन बिमूढ़ा।अति दरिद्र अजसी अति बूढ़ा।।
सदा रोगबस संतत क्रोधी।बिष्नु बिमूख श्रुति संत बिरोधी।।
तनु पोषक निंदक अघ खानी।जीवन सव सम चौदह प्रानी।।
अस बिचारि खल बधउँ न तोही।अब जनि रिस उपजावसि मोही।।
सुनि सकोप कह निसिचर नाथा।अधर दसन दसि मीजत हाथा।।
रे कपि अधम मरन अब चहसी।छोटे बदन बात बड़ि कहसी।।
कटु जल्पसि जड़ कपि बल जाकें।बल प्रताप बुधि तेज न ताकें।।
jau asa karauṁ tadapi na baṛāī |muehi badheṁ nahiṁ kachu manusāī ||
kaula kāmabasa kṛpina bimūṛhā |ati daridra ajasī ati būṛhā ||
sadā rogabasa saṁtata krodhī |biṣnu bimūkha śruti saṁta birodhī ||
tanu poṣaka niṁdaka agha khānī |jīvana sava sama caudaha prānī ||
asa bicāri khala badhaũ na tohī |aba jani risa upajāvasi mohī ||
suni sakopa kaha nisicara nāthā |adhara dasana dasi mījata hāthā ||
re kapi adhama marana aba cahasī |choṭe badana bāta baṛi kahasī ||
kaṭu jalpasi jaṛa kapi bala jākeṁ |bala pratāpa budhi teja na tākeṁ ||
நான் அவ்வாறு செய்தாலும் பெருமை வராது; மரித்தவனைக் கொல்வதில் வீரம் இல்லை. கௌல மார்க்கத்தில் நடப்பவன், காமத்தின் வசப்பட்டவன், கஞ்சன், மடமையன், மிக ஏழை, குலம் இழந்தவன், மிக முதுவயதினன், எப்போதும் நோய்வாய்ப்பட்டவன், எப்போதும் கோபமுடையவன், விஷ்ணுவின் பகைவன், வேதங்களுக்கும் சான்றோருக்கும் விரோதியானவன், தன் உடலை மட்டும் போற்றுபவன், பிறரைப் பழிப்பவன், பாவத்தின் சுரங்கம்: இப்பதினான்கு வகை உயிரினங்களும் உயிருடன் இருக்கும்போதே பிணத்திற்கு ஒப்பானவர்கள். இவ்வாறு சிந்தித்து, துர்மார்க்கனே, உன்னை நான் கொல்லவில்லை. இனி என் கோபத்தைத் தூண்டாதே. இதைக் கேட்டு, அரக்கரின் தலைவன் கோபத்துடன் கூறினான், பற்களால் உதட்டைக் கடித்துக்கொண்டு கைகளைத் தேய்த்துக்கொண்டு. நீ தாழ்ந்த குரங்கே, இப்போது சாக விரும்புகிறாய்; சிறிய வாயிலிருந்து பெரிய வார்த்தையைப் பேசுகிறாய். மூடனான குரங்கே, யாருக்கு பலம், பிரதாபம், புத்தி, தேஜஸ் இல்லாதோரோ, அவருடைய பலத்தைப் பற்றி நீ கசப்பாகப் பேசுகிறாய்.
தோஹா 31(क)-(ख)
अगुन अमान जानि तेहि दीन्ह पिता बनबास।सो दुख अरु जुबती बिरह पुनि निसि दिन मम त्रास।।31(क)।।
जिन्ह के बल कर गर्ब तोहि अइसे मनुज अनेक।खाहीं निसाचर दिवस निसि मूढ़ समुझु तजि टेक।।31(ख)।।
aguna amāna jāni tehi dīnha pitā banabāsa |so dukha aru jubatī biraha puni nisi dina mama trāsa ||31(ka)||
jinha ke bala kara garba tohi aise manuja aneka |khāhīṁ nisācara divasa nisi mūṛha samujhu taji ṭeka ||31(kha)||
அவனுக்குக் குணமும் மானமும் இல்லை எனத் தெரிந்து, அவன் தந்தை அவனைக் காட்டிற்கு வனவாசத்திற்கு அனுப்பினான். அதுவே அவன் துக்கம், பின்னர் இளம் மனைவியின் பிரிவு, மேலும் இரவும் பகலும் என்னிடம் அவனுக்கு உள்ள பயம். அத்தகையவனின் பலத்தின் மீது நீ பெருமை கொள்கிறாய், ஆனால் அப்படிப்பட்ட மனிதர்கள் பலர் இருக்கிறார்கள், அவர்களைப் பகலும் இரவும் அரக்கர்கள் தின்று விடுகிறார்கள். மூடனே, உன் பிடிவாதத்தை விட்டு உணர்ந்து கொள்.
சௌபாய் 32.1-5
जब तेहिं कीन्ह राम कै निंदा।क्रोधवंत अति भयउ कपिंदा।।
हरि हर निंदा सुनइ जो काना।होइ पाप गोघात समाना।।
कटकटान कपिकुंजर भारी।दुहु भुजदंड तमकि महि मारी।।
डोलत धरनि सभासद खसे।चले भाजि भय मारुत ग्रसे।।
गिरत सँभारि उठा दसकंधर।भूतल परे मुकुट अति सुंदर।।
कछु तेहिं लै निज सिरन्हि सँवारे।कछु अंगद प्रभु पास पबारे।।
आवत मुकुट देखि कपि भागे।दिनहीं लूक परन बिधि लागे।।
की रावन करि कोप चलाए।कुलिस चारि आवत अति धाए।।
कह प्रभु हँसि जनि हृदयँ डेराहू।लूक न असनि केतु नहिं राहू।।
ए किरीट दसकंधर केरे।आवत बालितनय के प्रेरे।।
jaba tehiṁ kīnha rāma kai niṁdā |krodhavaṁta ati bhayau kapiṁdā ||
hari hara niṁdā sunai jo kānā |hoi pāpa goghāta samānā ||
kaṭakaṭāna kapikuṁjara bhārī |duhu bhujadaṁḍa tamaki mahi mārī ||
ḍolata dharani sabhāsada khase |cale bhāji bhaya māruta grase ||
girata sãbhāri uṭhā dasakaṁdhara |bhūtala pare mukuṭa ati suṁdara ||
kachu tehiṁ lai nija siranhi sãvāre |kachu aṁgada prabhu pāsa pabāre ||
āvata mukuṭa dekhi kapi bhāge |dinahīṁ lūka parana bidhi lāge ||
kī rāvana kari kopa calāe |kulisa cāri āvata ati dhāe ||
kaha prabhu hãsi jani hṛdayã ḍerāhū |lūka na asani ketu nahiṁ rāhū ||
e kirīṭa dasakaṁdhara kere |āvata bālitanaya ke prere ||
அவன் ராமரைத் தூஷித்தபோது, கபிகளின் தலைவன் மிகவும் கோபம் கொண்டான். ஹரி அல்லது ஹரனைத் தூஷிப்பதைக் காதால் கேட்பவன், பசுவைக் கொல்வதற்கு சமமான பாவத்தை அடைகிறான். கபிகளில் பெரிய யானை போன்றவன் பற்களைக் கடித்து, இரு பலமான கைகளாலும் கோபத்துடன் பூமியை அடித்தான். பூமி நடுங்கிற்று, சபையோர் விழுந்தனர்; புயல் பிடித்தது போல் பயம் கொண்டு ஓடினர். ராவணன் விழுந்தபோது தன்னைத் தான் தாங்கிக்கொண்டு எழுந்தான், ஆனால் அவன் மிக அழகிய கிரீடங்கள் பூமியில் விழுந்து கிடந்தன. சிலவற்றை எடுத்துத் தன் தலைகளில் சீராக அணிந்துகொண்டான்; சிலவற்றை அங்கதன் பிரபுவின் பக்கம் வீசினான். கிரீடங்கள் வருவதைக் கண்டு வானரர்கள் ஓடினர், பகலிலேயே உல்கைகள் விழுகின்றன என நினைத்தனர். அல்லது ராவணன் கோபத்தில் நான்கு வஜ்ரங்களை அனுப்பினானோ, அவை வேகமாக வந்து கொண்டிருக்கின்றன என்றனர். பிரபு புன்னகையுடன் கூறினார், உங்கள் இதயங்களில் பயப்பட வேண்டாம். இது உல்கை அல்ல, வஜ்ரம் அல்ல, கேது அல்ல, ராகுவும் அல்ல. இவை ராவணனின் கிரீடங்கள், வாலியின் மகன் அங்கதன் அனுப்பியவாறு வருகின்றன.
தோஹா 32(क)-(ख)
तरकि पवनसुत कर गहे आनि धरे प्रभु पास।कौतुक देखहिं भालु कपि दिनकर सरिस प्रकास।।32(क)।।
उहाँ सकोपि दसानन सब सन कहत रिसाइ।धरहु कपिहि धरि मारहु सुनि अंगद मुसुकाइ।।32(ख)।।
taraki pavanasuta kara gahe āni dhare prabhu pāsa |kautuka dekhahiṁ bhālu kapi dinakara sarisa prakāsa ||32(ka)||
uhā̃ sakopi dasānana saba sana kahata risāi |dharahu kapihi dhari mārahu suni aṁgada musukāi ||32(kha)||
பவனசுதன் துள்ளிக் குதித்து, கிரீடங்களைக் கைகளில் பற்றி, பிரபுவின் முன் வந்து வைத்தான். கிரீடங்கள் சூரியனைப் போல் பிரகாசித்தன, அத்தகைய அதிசயத்தைக் கரடிகளும் குரங்குகளும் வியந்து பார்த்தன. அங்கே தசானன் கோபமுற்று, எல்லாரிடமும் சினத்துடன் கூறினான்: குரங்கைப் பிடியுங்கள், பிடித்துக் கொன்றுவிடுங்கள். இதைக் கேட்டு அங்கதன் புன்னகைத்தான்.
சௌபாய் 33.1-5
एहि बिधि बेगि सूभट सब धावहु।खाहु भालु कपि जहँ जहँ पावहु।।
मर्कटहीन करहु महि जाई।जिअत धरहु तापस द्वौ भाई।।
पुनि सकोप बोलेउ जुबराजा।गाल बजावत तोहि न लाजा।।
मरु गर काटि निलज कुलघाती।बल बिलोकि बिहरति नहिं छाती।।
रे त्रिय चोर कुमारग गामी।खल मल रासि मंदमति कामी।।
सन्यपात जल्पसि दुर्बादा।भएसि कालबस खल मनुजादा।।
याको फलु पावहिगो आगें।बानर भालु चपेटन्हि लागें।।
रामु मनुज बोलत असि बानी।गिरहिं न तव रसना अभिमानी।।
गिरिहहिं रसना संसय नाहीं।सिरन्हि समेत समर महि माहीं।।
ehi bidhi begi sūbhaṭa saba dhāvahu |khāhu bhālu kapi jahã jahã pāvahu ||
markaṭahīna karahu mahi jāī |jiata dharahu tāpasa dvau bhāī ||
puni sakopa boleu jubarājā |gāla bajāvata tohi na lājā ||
maru gara kāṭi nilaja kulaghātī |bala biloki biharati nahiṁ chātī ||
re triya cora kumāraga gāmī |khala mala rāsi maṁdamati kāmī ||
sanyapāta jalpasi durbādā |bhaesi kālabasa khala manujādā ||
yāko phalu pāvahigo āgeṁ |bānara bhālu capeṭanhi lāgeṁ ||
rāmu manuja bolata asi bānī |girahiṁ na tava rasanā abhimānī ||
girihahiṁ rasanā saṁsaya nāhīṁ |siranhi sameta samara mahi māhīṁ ||
இவ்வாறு வீரர்களே, நீங்கள் அனைவரும் உடனே ஓடிச் செல்லுங்கள், எங்குக் கண்டாலும் கரடிகளையும் குரங்குகளையும் தின்று விடுங்கள். குரங்குகளை இல்லாமல் ஆக்குவதற்கு பூமிக்குச் செல்லுங்கள், இரு தவசு சகோதரர்களையும் உயிருடன் பிடியுங்கள். பின்பு கோபத்துடன் யுவராஜா பேசினான்: இவ்வாறு பெருமையடித்துப் பேசுவதற்கு உனக்கு வெட்கம் இல்லையா. குலத்தை அழிக்கும் கல்லாதவனே, உன் கழுத்தை அறுத்து இறந்து விடு, அவன் பலத்தைப் பார்த்தும் உன் நெஞ்சு வெடிக்கவில்லையா. ஏய், பரத்தையைத் திருடியவனே, தீய வழியில் செல்பவனே, பாவியே, அழுக்கின் கூம்பானவனே, மந்த புத்தியுடைய காமுகனே! வெறியாட்டத்தைப் போல தீய வார்த்தைகளை உதறுகிறாய். காலனின் வசப்பட்டுவிட்டாய், தீய மனிதர்களைத் தின்பவனே. இதன் பலனை நீ பின்னர் அடைவாய், கரடிகளும் குரங்குகளும் அடித்துத் துவைக்கும் போது. ராமனை ஒரு மனிதன் என்று அழைக்கிறாய், இவ்வாறு பேசுகிறாய். உன் நாக்கு விழவில்லையா, அகங்காரம் நிறைந்தவனே? உன் நாக்கு விழும், அதில் ஐயம் இல்லை, உன் தலைகளுடன் சேர்ந்து, போர்க்களத்தில்.
சோரட்டா 33(क)-(ख)
सो नर क्यों दसकंध बालि बध्यो जेहिं एक सर।बीसहुँ लोचन अंध धिग तव जन्म कुजाति जड़।।33(क)।।
तब सोनित की प्यास तृषित राम सायक निकर।तजउँ तोहि तेहि त्रास कटु जल्पक निसिचर अधम।।33(ख)।।
so nara kyoṁ dasakaṁdha bāli badhyo jehiṁ eka sara |bīsahũ locana aṁdha dhiga tava janma kujāti jaṛa ||33(ka)||
taba sonita kī pyāsa tṛṣita rāma sāyaka nikara |tajaũ tohi tehi trāsa kaṭu jalpaka nisicara adhama ||33(kha)||
ஒரே அம்பால் வாலியை வீழ்த்தியவன் எப்படி வெறும் மனிதனாக இருக்க முடியும், இராவணா? உன் இருபது கண்களும் குருடாக உள்ளன. உன் பிறப்புக்கு அவமானம், தரம் குறைந்த பிறந்த மூடனே. இராமனின் அம்புகளின் கூட்டம் உன் ரத்தத்திற்கான தாகத்தால் தாகம் கொண்டுள்ளது. அதற்கான பயத்தால் மட்டுமே உன்னை விட்டு விடுகிறேன், கடுமையான வார்த்தைகளை உதிர்க்கும் தாழ்ந்த இராட்சசனே.
சௌபாய் 34.1-7
मै तव दसन तोरिबे लायक।आयसु मोहि न दीन्ह रघुनायक।।
असि रिस होति दसउ मुख तोरौं।लंका गहि समुद्र महँ बोरौं।।
गूलरि फल समान तव लंका।बसहु मध्य तुम्ह जंतु असंका।।
मैं बानर फल खात न बारा।आयसु दीन्ह न राम उदारा।।
जुगति सुनत रावन मुसुकाई।मूढ़ सिखिहि कहँ बहुत झुठाई।।
बालि न कबहुँ गाल अस मारा।मिलि तपसिन्ह तैं भएसि लबारा।।
साँचेहुँ मैं लबार भुज बीहा।जौं न उपारिउँ तव दस जीहा।।
समुझि राम प्रताप कपि कोपा।सभा माझ पन करि पद रोपा।।
जौं मम चरन सकसि सठ टारी।फिरहिं रामु सीता मैं हारी।।
सुनहु सुभट सब कह दससीसा।पद गहि धरनि पछारहु कीसा।।
इंद्रजीत आदिक बलवाना।हरषि उठे जहँ तहँ भट नाना।।
झपटहिं करि बल बिपुल उपाई।पद न टरइ बैठहिं सिरु नाई।।
पुनि उठि झपटहीं सुर आराती।टरइ न कीस चरन एहि भाँती।।
पुरुष कुजोगी जिमि उरगारी।मोह बिटप नहिं सकहिं उपारी।।
mai tava dasana toribe lāyaka |āyasu mohi na dīnha raghunāyaka ||
asi risa hoti dasau mukha torauṁ |laṁkā gahi samudra mahã borauṁ ||
gūlari phala samāna tava laṁkā |basahu madhya tumha jaṁtu asaṁkā ||
maiṁ bānara phala khāta na bārā |āyasu dīnha na rāma udārā ||
jugati sunata rāvana musukāī |mūṛha sikhihi kahã bahuta jhuṭhāī ||
bāli na kabahũ gāla asa mārā |mili tapasinha taiṁ bhaesi labārā ||
sā̃cehũ maiṁ labāra bhuja bīhā |jauṁ na upāriũ tava dasa jīhā ||
samujhi rāma pratāpa kapi kopā |sabhā mājha pana kari pada ropā ||
jauṁ mama carana sakasi saṭha ṭārī |phirahiṁ rāmu sītā maiṁ hārī ||
sunahu subhaṭa saba kaha dasasīsā |pada gahi dharani pachārahu kīsā ||
iṁdrajīta ādika balavānā |haraṣi uṭhe jahã tahã bhaṭa nānā ||
jhapaṭahiṁ kari bala bipula upāī |pada na ṭarai baiṭhahiṁ siru nāī ||
puni uṭhi jhapaṭahīṁ sura ārātī |ṭarai na kīsa carana ehi bhā̃tī ||
puruṣa kujogī jimi uragārī |moha biṭapa nahiṁ sakahiṁ upārī ||
"நான் உன் பற்களை ஒடைக்க வல்லவன். ஆனால் ரகுநாயகன் எனக்கு ஆணை தரவில்லை. எனக்கு இவ்வளவு கோபம் வந்தால் உன் பத்து முகங்களையும் நொறுக்கி, லங்கையைப் பிடித்துக் கடலில் அமிழ்த்துவேன். உன் லங்கை கூலர் மரத்தின் கனியைப் போன்றது. நீயும் எண்ணற்ற ஜந்துக்களைப் போல அதற்குள் வாழ்கிறாய். நான் ஒரு குரங்கு, அக்கனியைத் தின்பது எனக்கு நேரம் பிடிப்பதில்லை. ஆனால் பெருந்தன்மையான ராமன் ஆணை தரவில்லை." இந்த நுட்பமான ஒப்புமையைக் கேட்டு ராவணன் புன்னகைத்து, "மூடனே, இவ்வளவு பொய்களை எங்கே கற்றாய்?" என்றான். "வாலி என்றும் இப்படிப் பெருமை பேசியதில்லை. தவவாசிகளுடன் சேர்ந்து நீ பெருமை பேசுபவனாய் விட்டாய்." "இருபது கைகளை உடையவனே, உன் பத்து நாக்குகளையும் பிய்த்தெறியாவிட்டால் நான் உண்மையிலேயே பெருமை பேசுபவன்." ராமனின் புகழை நினைந்து குரங்கு கோபம் கொண்டான், சபையின் நடுவே ஒரு சபதம் செய்து தன் காலை உறுதியாக ஊன்றினான். "மூடனே, என் காலை நகர்த்த முடிந்தால், ராமன் திரும்பிச் செல்வான், சீதாவை நான் இழந்து விடுவேன்." பத்துத் தலையன், "கேளுங்கள், வீரர்களே: குரங்கின் காலைப் பிடித்து அவனைத் தரையில் அடித்து வீழ்த்துங்கள்" என்றான். இந்திரஜித்தும் மற்ற வலிமை மிக்கவர்களும், பல வீரர்களும் எங்கும் எங்கும் மகிழ்ச்சியுடன் எழுந்தனர். பெரும் பலத்துடனும் பலவந்தங்களுடனும் அவனை நோக்கிப் பாய்ந்தனர், ஆனால் கால் நகரவில்லை, தலை கவிழ்ந்தவாறு அமர்ந்தனர். மீண்டும் தேவர்களின் எதிரிகள் எழுந்து பாய்ந்தனர், ஆனால் குரங்கின் கால் அப்படியே நகரவில்லை, பாம்புகளின் எதிரியே, பொய்யான யோக மார்க்கத்தைப் பின்பற்றும் மனிதர்களால் மாயையின் மரத்தை வேரோடு அகற்ற முடியாதது போலவே.
தோஹா 34(क)-(ख)
कोटिन्ह मेघनाद सम सुभट उठे हरषाइ।झपटहिं टरै न कपि चरन पुनि बैठहिं सिर नाइ।।34(क)।।
भूमि न छाँडत कपि चरन देखत रिपु मद भाग।कोटि बिघ्न ते संत कर मन जिमि नीति न त्याग।।34(ख)।।
koṭinha meghanāda sama subhaṭa uṭhe haraṣāi |jhapaṭahiṁ ṭarai na kapi carana puni baiṭhahiṁ sira nāi ||34(ka)||
bhūmi na chā̃ḍata kapi carana dekhata ripu mada bhāga |koṭi bighna te saṁta kara mana jimi nīti na tyāga ||34(kha)||
மேகநாதனுக்கு நிகரான கோடி வீரர்கள் ஆனந்தத்துடன் எழுந்தனர். அவர்கள் வானரனின் பாதத்தை நோக்கிப் பாய்ந்தனர், ஆனால் அது அசையவில்லை, அவர்கள் தலை வணங்கி மீண்டும் அமர்ந்தனர். வானரனின் பாதம் பூமியை விட்டு நீங்கவில்லை, அதைக் கண்டு எதிரியின் இறுமாப்பு ஓடிப்போயிற்று; கோடி தடைகள் தாக்கினாலும் சாதுவின் மனம் நீதியைக் கைவிடாதது போல.
சௌபாய் 35.1-7
कपि बल देखि सकल हियँ हारे।उठा आपु कपि कें परचारे।।
गहत चरन कह बालिकुमारा।मम पद गहें न तोर उबारा।।
गहसि न राम चरन सठ जाई।सुनत फिरा मन अति सकुचाई।।
भयउ तेजहत श्री सब गई।मध्य दिवस जिमि ससि सोहई।।
सिंघासन बैठेउ सिर नाई।मानहुँ संपति सकल गँवाई।।
जगदातमा प्रानपति रामा।तासु बिमुख किमि लह बिश्रामा।।
उमा राम की भृकुटि बिलासा।होइ बिस्व पुनि पावइ नासा।।
तृन ते कुलिस कुलिस तृन करई।तासु दूत पन कहु किमि टरई।।
पुनि कपि कही नीति बिधि नाना।मान न ताहि कालु निअराना।।
रिपु मद मथि प्रभु सुजसु सुनायो।यह कहि चल्यो बालि नृप जायो।।
हतौं न खेत खेलाइ खेलाई।तोहि अबहिं का करौं बड़ाई।।
प्रथमहिं तासु तनय कपि मारा।सो सुनि रावन भयउ दुखारा।।
जातुधान अंगद पन देखी।भय ब्याकुल सब भए बिसेषी।।
kapi bala dekhi sakala hiyã hāre |uṭhā āpu kapi keṁ paracāre ||
gahata carana kaha bālikumārā |mama pada gaheṁ na tora ubārā ||
gahasi na rāma carana saṭha jāī |sunata phirā mana ati sakucāī ||
bhayau tejahata śrī saba gaī |madhya divasa jimi sasi sohaī ||
siṁghāsana baiṭheu sira nāī |mānahũ saṁpati sakala gãvāī ||
jagadātamā prānapati rāmā |tāsu bimukha kimi laha biśrāmā ||
umā rāma kī bhṛkuṭi bilāsā |hoi bisva puni pāvai nāsā ||
tṛna te kulisa kulisa tṛna karaī |tāsu dūta pana kahu kimi ṭaraī ||
puni kapi kahī nīti bidhi nānā |māna na tāhi kālu niarānā ||
ripu mada mathi prabhu sujasu sunāyo |yaha kahi calyo bāli nṛpa jāyo ||
hatauṁ na kheta khelāi khelāī |tohi abahiṁ kā karauṁ baṛāī ||
prathamahiṁ tāsu tanaya kapi mārā |so suni rāvana bhayau dukhārā ||
jātudhāna aṁgada pana dekhī |bhaya byākula saba bhae biseṣī ||
குரங்கின் வலிமையைக் கண்டு அனைவரும் மனம் தளர்ந்தனர். பின் குரங்கின் சவாலைக் கேட்டு ராவணனே எழுந்தான். காலைப் பிடித்தபோது, வாலியின் மகன் கூறினான்: என் கால்களைப் பிடிப்பதால் உன்னைக் காப்பாற்ற முடியாது. ஏன் மூடனே, நீ ராமனின் கால்களைப் பிடிக்கச் செல்லவில்லை? இதைக் கேட்டு ராவணன் திரும்பினான், மனம் மிகவும் வெட்கமடைந்து. அவனது ஒளி அடக்கப்பட்டு அனைத்து மாட்சியும் மறைந்தது; மதிய நேரத்தில் சந்திரனைப் போலக் காட்சியளித்தான். தலை கவிழ்த்து சிம்மாசனத்தில் அமர்ந்தான், எல்லாச் செல்வத்தையும் இழந்தவனைப் போல. ராமனே உலகத்தின் ஆத்மாவும் பிராணனின் தலைவனும்; அவனை முகம் திருப்பிக்கொண்டவன் எப்படி இளைப்பாற முடியும்? உமா, ராமனின் புருவங்களின் விளையாட்டால் இவ்வுலகம் தோன்றுகிறது, மீண்டும் அழிகிறது. புல்லை இடியாகவும் இடியைப் புல்லாகவும் ஆக்குகிறான்; சொல், அவனது தூதனின் சத்தியம் எப்படித் தோல்வியடையும்? பின் குரங்கு அவனுக்குப் பல வழிகளில் நல்லுரை கூறினான், ஆனால் அவன் ஏற்கவில்லை, ஏனெனில் அவனது மரணம் நெருங்கிவிட்டது. பகைவனின் ஆணவத்தை அழித்து இறைவனின் புகழை அறிவித்து, வாலி மன்னனின் மகன் இதனைக் கூறிவிட்டுப் புறப்பட்டான்: உன்னை மீண்டும் மீண்டும் விளையாட்டாக ஆடியபின்னே போர்க்களத்தில் கொல்வேன்; இப்போது உன்னைக் கொன்றால் எனக்கு என்ன பெருமை? முன்னரே, குரங்கு அவனது மகனைக் கொன்றது. அதைக் கேட்டு ராவணன் துயருற்றான். இப்போது அரக்கர்கள், அங்கதனின் சத்தியத்தைக் கண்டு, அனைவரும் இன்னும் மிகுந்த பயத்தால் கலங்கினர்.
தோஹா 35(क)-(ख)
रिपु बल धरषि हरषि कपि बालितनय बल पुंज।पुलक सरीर नयन जल गहे राम पद कंज।।35(क)।।
साँझ जानि दसकंधर भवन गयउ बिलखाइ।मंदोदरी रावनहि बहुरि कहा समुझाइ।।35(ख)।।
ripu bala dharaṣi haraṣi kapi bālitanaya bala puṁja |pulaka sarīra nayana jala gahe rāma pada kaṁja ||35(ka)||
sā̃jha jāni dasakaṁdhara bhavana gayau bilakhāi |maṁdodarī rāvanahi bahuri kahā samujhāi ||35(kha)||
விரோதியின் பலத்தை நசுக்கி, பலத்தின் குவியலான வாலியின் மகன் அங்கதன் மகிழ்ந்தான்; உடல் சிலிர்த்தது, கண்கள் கண்ணீரால் நிறைந்தன, ராமரின் தாமரைப் பாதங்களைத் தழுவினான். மாலை வேளை என அறிந்து தசகந்தன் வருந்தி தன் அரண்மனைக்குச் சென்றான். மண்டோதரி மீண்டும் ராவணனுக்கு உரைத்து அவனுக்கு விளக்கினாள்.
சௌபாய் 36.1-7
कंत समुझि मन तजहु कुमतिही।सोह न समर तुम्हहि रघुपतिही।।
रामानुज लघु रेख खचाई।सोउ नहिं नाघेहु असि मनुसाई।।
पिय तुम्ह ताहि जितब संग्रामा।जाके दूत केर यह कामा।।
कौतुक सिंधु नाघी तव लंका।आयउ कपि केहरी असंका।।
रखवारे हति बिपिन उजारा।देखत तोहि अच्छ तेहिं मारा।।
जारि सकल पुर कीन्हेसि छारा।कहाँ रहा बल गर्ब तुम्हारा।।
अब पति मृषा गाल जनि मारहु।मोर कहा कछु हृदयँ बिचारहु।।
पति रघुपतिहि नृपति जनि मानहु।अग जग नाथ अतुल बल जानहु।।
बान प्रताप जान मारीचा।तासु कहा नहिं मानेहि नीचा।।
जनक सभाँ अगनित भूपाला।रहे तुम्हउ बल अतुल बिसाला।।
भंजि धनुष जानकी बिआही।तब संग्राम जितेहु किन ताही।।
सुरपति सुत जानइ बल थोरा।राखा जिअत आँखि गहि फोरा।।
सूपनखा कै गति तुम्ह देखी।तदपि हृदयँ नहिं लाज बिषेषी।।
kaṁta samujhi mana tajahu kumatihī |soha na samara tumhahi raghupatihī ||
rāmānuja laghu rekha khacāī |sou nahiṁ nāghehu asi manusāī ||
piya tumha tāhi jitaba saṁgrāmā |jāke dūta kera yaha kāmā ||
kautuka siṁdhu nāghī tava laṁkā |āyau kapi keharī asaṁkā ||
rakhavāre hati bipina ujārā |dekhata tohi accha tehiṁ mārā ||
jāri sakala pura kīnhesi chārā |kahā̃ rahā bala garba tumhārā ||
aba pati mṛṣā gāla jani mārahu |mora kahā kachu hṛdayã bicārahu ||
pati raghupatihi nṛpati jani mānahu |aga jaga nātha atula bala jānahu ||
bāna pratāpa jāna mārīcā |tāsu kahā nahiṁ mānehi nīcā ||
janaka sabhā̃ aganita bhūpālā |rahe tumhau bala atula bisālā ||
bhaṁji dhanuṣa jānakī biāhī |taba saṁgrāma jitehu kina tāhī ||
surapati suta jānai bala thorā |rākhā jiata ā̃khi gahi phorā ||
sūpanakhā kai gati tumha dekhī |tadapi hṛdayã nahiṁ lāja biṣeṣī ||
என் கணவரே, உங்கள் மனத்தில் சிந்தித்து இந்தத் தீய எண்ணத்தை விடுத்து விடுங்கள். ரகுபதியோடு போர் புரிவது உங்களுக்கு ஒவ்வாது. ராமரின் தம்பி ஒரு மெல்லிய கோடு வரைந்தார், அதைக்கூட நீங்கள் தாண்ட முடியவில்லை; இதுதான் உங்கள் வீரியம்! என் அன்பரே, அவரது தூதன் இவ்வளவு செயல்களைச் செய்திருக்க, நீங்கள் அவரைப் போரில் வெல்வீர்ா? விளையாட்டாகக் கடலைத் தாண்டி, அந்த வானரங்களில் சிங்கம் அஞ்சாமல் உங்கள் இலங்கைக்கு வந்தான். காவலர்களைக் கொன்று தோட்டத்தை அழித்தான், உங்கள் கண்முன்னே அக்ஷயனை மடித்தான். நகரம் முழுவதையும் எரித்துச் சாம்பலாக்கினான். அப்போது உங்கள் வலிமையின் ஆணவம் எங்கே போயிற்று? இப்போது என் தலைவரே, வீணாகப் பெருமை பேசாதீர்கள்; நான் சொல்வதை இதயத்தில் சிறிது சிந்தியுங்கள். என் தலைவரே, ரகுபதியை ஒரு சாதாரண அரசனாக எண்ணாதீர்கள்; அவரை அசைவுடையவை, அசையாதவை அனைத்தின் தலைவனாகவும், ஒப்பற்ற வலிமையுடையவராகவும் அறிந்து கொள்ளுங்கள். மாரீசன் அவரது அம்புகளின் வலிமையை அறிந்திருந்தான், ஆனால் நீங்கள் தாழ்ந்தவராய் அவன் சொற்களை ஏற்கவில்லையே. ஜனகரின் சபையில் எண்ணற்ற அரசர்கள் இருந்தனர், நீங்களும் அங்கே உங்கள் பெரும், ஒப்பற்ற வலிமையுடன் இருந்தீர்கள். அவர் வில்லை முறித்து ஜானகியை மணந்தார்; அப்போது நீங்கள் அவரைப் போரில் ஏன் வெல்லவில்லை? தேவர்களின் அரசனின் மகன் அவரது வலிமையைச் சிறிது அறிவான்: அவனை உயிருடன் விட்டார், ஆனால் பிடித்து அவன் கண்ணைப் பிடுங்கினார். சூர்ப்பணகைக்கு என்ன நேர்ந்ததென நீங்கள் கண்டீர்கள், இருந்தும் உங்கள் இதயம் சிறிதும் வெட்கம் கொள்ளவில்லை.
தோஹா 36
बधि बिराध खर दूषनहि लींलाँ हत्यो कबंध।बालि एक सर मारयो तेहि जानहु दसकंध।।36।।
badhi birādha khara dūṣanahi līṁlā̃ hatyo kabaṁdha |bāli eka sara mārayo tehi jānahu dasakaṁdha ||36||
வீராதனை, கரனை, தூஷணனை வென்று, கபந்தனை விளையாட்டாகக் கொன்று, ஒரே அம்பால் வாலியை வீழ்த்தியவன் அவனைத் தான், இராமன் என அறிவாயாக, பத்துத் தலையனே.
சௌபாய் 37.1-4
जेहिं जलनाथ बँधायउ हेला।उतरे प्रभु दल सहित सुबेला।।
कारुनीक दिनकर कुल केतू।दूत पठायउ तव हित हेतू।।
सभा माझ जेहिं तव बल मथा।करि बरूथ महुँ मृगपति जथा।।
अंगद हनुमत अनुचर जाके।रन बाँकुरे बीर अति बाँके।।
तेहि कहँ पिय पुनि पुनि नर कहहू।मुधा मान ममता मद बहहू।।
अहह कंत कृत राम बिरोधा।काल बिबस मन उपज न बोधा।।
काल दंड गहि काहु न मारा।हरइ धर्म बल बुद्धि बिचारा।।
निकट काल जेहि आवत साईं।तेहि भ्रम होइ तुम्हारिहि नाईं।।
jehiṁ jalanātha bãdhāyau helā |utare prabhu dala sahita subelā ||
kārunīka dinakara kula ketū |dūta paṭhāyau tava hita hetū ||
sabhā mājha jehiṁ tava bala mathā |kari barūtha mahũ mṛgapati jathā ||
aṁgada hanumata anucara jāke |rana bā̃kure bīra ati bā̃ke ||
tehi kahã piya puni puni nara kahahū |mudhā māna mamatā mada bahahū ||
ahaha kaṁta kṛta rāma birodhā |kāla bibasa mana upaja na bodhā ||
kāla daṁḍa gahi kāhu na mārā |harai dharma bala buddhi bicārā ||
nikaṭa kāla jehi āvata sāīṁ |tehi bhrama hoi tumhārihi nāīṁ ||
யார் ஜலதேவனை எளிதில் பாலம் கட்டச் செய்தாரோ, யாருடைய படையுடன் பிரபு தலைமையில் சுவேலாவை அடைந்து இறங்கினாரோ, அந்த கருணைமயமான சூரிய குலத்தின் கொடி, உமது நன்மைக்காக ஒரு தூதனை அனுப்பினார். உமது சபையின் மத்தியில் அந்த தூதன் உமது பலத்தின் ஆணவை முறித்தான், யானைக் கூட்டத்தில் சிங்கம் செய்வது போல. யாருடைய அடியார்கள் அங்கதனும் ஹனுமானும், போரில் வீரர்கள், மிகக் கடினமான வீரர்கள், அவரை, என் கணவரே, நீங்கள் மீண்டும் மீண்டும் ஒரு மனிதன் என்று கூறுகிறீர்கள். வீணான ஆணவு, பற்று, கர்வத்தில் நீங்கள் அடித்துச் செல்லப்படுகிறீர்கள். ஐயோ, என் தலைவரே, நீங்கள் ராமருக்கு எதிராக பகை கொண்டீர்கள். காலனின் வசப்பட்டு, உம் மனதில் எந்த புத்தியும் தோன்றவில்லை. காலன் ஒரு தடியை எடுத்து யாரையும் அடித்ததில்லை. அவன் மனிதனின் தர்மம், பலம், புத்தி, விவேகத்தை திருடிச் செல்கிறான். என் தலைவரே, காலன் ஒருவனை நெருங்கி வரும்போது, அவனுக்கு மாயை ஏற்படுகிறது, உமக்கு ஏற்பட்டது போல.
தோஹா 37
दुइ सुत मरे दहेउ पुर अजहुँ पूर पिय देहु।कृपासिंधु रघुनाथ भजि नाथ बिमल जसु लेहु।।37।।
dui suta mare daheu pura ajahũ pūra piya dehu |kṛpāsiṁdhu raghunātha bhaji nātha bimala jasu lehu ||37||
உமது இரு புதல்வர்கள் மரித்தனர், உமது நகரம் எரியூட்டப்பட்டது; இன்னும், அன்பே, உமது பிடிவாதத்தை விடுத்தீர். கருணைக்கடலான ரகுநாதனாகிய ராமரை வழிபடுவீராக, எஜமானரே, களங்கமற்ற புகழை அடைவீராக.
சௌபாய் 38.1-5
नारि बचन सुनि बिसिख समाना।सभाँ गयउ उठि होत बिहाना।।
बैठ जाइ सिंघासन फूली।अति अभिमान त्रास सब भूली।।
इहाँ राम अंगदहि बोलावा।आइ चरन पंकज सिरु नावा।।
अति आदर सपीप बैठारी।बोले बिहँसि कृपाल खरारी।।
बालितनय कौतुक अति मोही।तात सत्य कहु पूछउँ तोही।।
रावनु जातुधान कुल टीका।भुज बल अतुल जासु जग लीका।।
तासु मुकुट तुम्ह चारि चलाए।कहहु तात कवनी बिधि पाए।।
सुनु सर्बग्य प्रनत सुखकारी।मुकुट न होहिं भूप गुन चारी।।
साम दान अरु दंड बिभेदा।नृप उर बसहिं नाथ कह बेदा।।
नीति धर्म के चरन सुहाए।अस जियँ जानि नाथ पहिं आए।।
nāri bacana suni bisikha samānā |sabhā̃ gayau uṭhi hota bihānā ||
baiṭha jāi siṁghāsana phūlī |ati abhimāna trāsa saba bhūlī ||
ihā̃ rāma aṁgadahi bolāvā |āi carana paṁkaja siru nāvā ||
ati ādara sapīpa baiṭhārī |bole bihãsi kṛpāla kharārī ||
bālitanaya kautuka ati mohī |tāta satya kahu pūchaũ tohī ||
rāvanu jātudhāna kula ṭīkā |bhuja bala atula jāsu jaga līkā ||
tāsu mukuṭa tumha cāri calāe |kahahu tāta kavanī bidhi pāe ||
sunu sarbagya pranata sukhakārī |mukuṭa na hohiṁ bhūpa guna cārī ||
sāma dāna aru daṁḍa bibhedā |nṛpa ura basahiṁ nātha kaha bedā ||
nīti dharma ke carana suhāe |asa jiyã jāni nātha pahiṁ āe ||
தன் மனைவியின் விஷம் போன்ற சொற்களைக் கேட்டு, விடியற்காலையில் இராவணன் எழுந்து சபைக்குச் சென்றான். அவன் போய் சிம்மாசனத்தில் அமர்ந்தான், கர்வத்தால் புடைத்துப் போய், தன் மிகுந்த அகங்காரத்தில் எல்லாப் பயத்தையும் மறந்தான். இங்கே இராமர் அங்கதனை அழைத்தார்; அவன் வந்து இறைவனின் தாமரைப் பதங்களில் தலை வணங்கினான். பெருமதிப்புடன் இராமர் அவனைத் தம் அருகில் அமரச் செய்தார்; கருணைமிகு இறைவன், கரனின் எதிரி, புன்னகையுடன் பேசினார். "வாலியின் மகனே, எனக்குப் பெரும் ஆர்வம் மிகுந்துள்ளது. உண்மையைச் சொல், மகனே, நான் உன்னிடம் கேட்கிறேன்." "இராவணன் அரக்கர் குலத்தின் முடிச்சின்னம்; அவன் புயபலம் அளவற்றது, உலகமெங்கும் பரவிய எல்லைக்கோடு." "நீ எனக்கு அவனுடைய நான்கு முடிகளை அனுப்பினாய். சொல், மகனே, எவ்விதமாக அவற்றைப் பெற்றாய்?" "கேளுங்கள், எல்லாம் அறிந்தவரே, தம்மிடம் வணங்குவோர்க்கு இன்பம் தருபவரே: அவை முடிகள் அல்ல, மன்னனின் நான்கு குணங்கள்." "சாந்தி, தானம், தண்டனை, பேதம் ஆகிய நான்கும், இறைவனே, மன்னனின் இதயத்தில் வாழ்கின்றன, என்கிறது வேதம்." "அவை நீதியும் தர்மமும் அழகிய பாதங்கள். இதனை இதயத்தில் அறிந்து, இறைவனே, அவை உம்மிடம் வந்துள்ளன."
தோஹா 38(क)-(ख)
धर्महीन प्रभु पद बिमुख काल बिबस दससीस।तेहि परिहरि गुन आए सुनहु कोसलाधीस।।38(क)।।
परम चतुरता श्रवन सुनि बिहँसे रामु उदार।समाचार पुनि सब कहे गढ़ के बालिकुमार।।38(ख)।।
dharmahīna prabhu pada bimukha kāla bibasa dasasīsa |tehi parihari guna āe sunahu kosalādhīsa ||38(ka)||
parama caturatā śravana suni bihãse rāmu udāra |samācāra puni saba kahe gaṛha ke bālikumāra ||38(kha)||
தர்மமற்றவனாய், பிரபுவின் திருவடிகளைப் புறக்கணித்தவனாய், காலத்தின் வசப்பட்ட தசசீஸ். அவனை விட்டு விலகி இந்த குணங்கள் உம்மிடம் வந்துள்ளன; கேளும், கோசல நாட்டு அதிபதியே. இந்த உன்னதமான சாமர்த்தியத்தைச் செவியுறக் கேட்டு, உதாரமான ராமர் புன்னகைத்தார். பின்னர் கோட்டையின் வாலிகுமாரன் அனைத்துச் செய்திகளையும் கூறினான்.
சௌபாய் 39.1-5
रिपु के समाचार जब पाए।राम सचिव सब निकट बोलाए।।
लंका बाँके चारि दुआरा।केहि बिधि लागिअ करहु बिचारा।।
तब कपीस रिच्छेस बिभीषन।सुमिरि हृदयँ दिनकर कुल भूषन।।
करि बिचार तिन्ह मंत्र दृढ़ावा।चारि अनी कपि कटकु बनावा।।
जथाजोग सेनापति कीन्हे।जूथप सकल बोलि तब लीन्हे।।
प्रभु प्रताप कहि सब समुझाए।सुनि कपि सिंघनाद करि धाए।।
हरषित राम चरन सिर नावहिं।गहि गिरि सिखर बीर सब धावहिं।।
गर्जहिं तर्जहिं भालु कपीसा।जय रघुबीर कोसलाधीसा।।
जानत परम दुर्ग अति लंका।प्रभु प्रताप कपि चले असंका।।
घटाटोप करि चहुँ दिसि घेरी।मुखहिं निसान बजावहीं भेरी।।
ripu ke samācāra jaba pāe |rāma saciva saba nikaṭa bolāe ||
laṁkā bā̃ke cāri duārā |kehi bidhi lāgia karahu bicārā ||
taba kapīsa ricchesa bibhīṣana |sumiri hṛdayã dinakara kula bhūṣana ||
kari bicāra tinha maṁtra dṛṛhāvā |cāri anī kapi kaṭaku banāvā ||
jathājoga senāpati kīnhe |jūthapa sakala boli taba līnhe ||
prabhu pratāpa kahi saba samujhāe |suni kapi siṁghanāda kari dhāe ||
haraṣita rāma carana sira nāvahiṁ |gahi giri sikhara bīra saba dhāvahiṁ ||
garjahiṁ tarjahiṁ bhālu kapīsā |jaya raghubīra kosalādhīsā ||
jānata parama durga ati laṁkā |prabhu pratāpa kapi cale asaṁkā ||
ghaṭāṭopa kari cahũ disi gherī |mukhahiṁ nisāna bajāvahīṁ bherī ||
எதிரியின் செய்திகளை அறிந்ததும், இராமர் தன் அனைத்து ஆலோசர்களையும் அருகில் அழைத்தார். "இலங்கை நான்கு வாயில்களைக் கொண்ட ஒரு கோட்டை; எப்படிச் செல்ல வேண்டும் என்று சிந்தியுங்கள்." அப்போது குரங்குகளின் தலைவர், கரடிகளின் தலைவர், மற்றும் விபீஷணன் ஆகியோர் சூரிய குலத்தின் அணிகலனை நினைத்து, ஆலோசித்து திட்டத்தை உறுதிப்படுத்தினர்; குரங்குப் படையை நான்கு பிரிவுகளாக அமைத்தனர். தகுந்தபடி தளபதிகளை நியமித்தனர்; அனைத்துப் படைகளையும் அழைத்து ஏற்றுக்கொண்டனர். இறைவனின் வலிமையைக் கூறி அனைவரையும் ஊக்கப்படுத்தினர்; இதைக் கேட்டு குரங்குகள் சிங்கக் கர்ஜனை செய்து பாய்ந்தன. மகிழ்ச்சியுடன் இராமரின் பாதங்களில் தலை வணங்கினர்; மலை உச்சிகளைப் பிடித்துக்கொண்டு வீரர்கள் அனைவரும் முன்னேறினர். கரடிகளும் குரங்குத் தலைவர்களும் கர்ஜித்தனர், "இரகுவீரருக்கு வெற்றி, கோசல நாட்டின் அதிபதிக்கு வெற்றி!" இலங்கை மிகவும் வலுவான கோட்டை என்று அறிந்தும், இறைவனின் வலிமையால் குரங்குகள் பயமின்றி முன்னேறினர். பெரும் ஒலியை எழுப்பி எல்லாப் பக்கங்களிலும் சூழ்ந்தனர்; வாயால் மேளங்களையும் எக்காளங்களையும் ஊதினர்.
தோஹா 39
जयति राम जय लछिमन जय कपीस सुग्रीव।गर्जहिं सिंघनाद कपि भालु महा बल सींव।।39।।
jayati rāma jaya lachimana jaya kapīsa sugrīva |garjahiṁ siṁghanāda kapi bhālu mahā bala sīṁva ||39||
இராமருக்கு வெற்றி, இலக்குவனுக்கு வெற்றி, குரங்குகளின் தலைவர் சுக்ரீவனுக்கு வெற்றி! குரங்குகளும் வலிமைமிக்க கரடிகளும் தங்கள் சிங்கக் கர்ஜனையை ஒலிக்கின்றனர்.
Frequently Asked Questions
परंपरागत मान्यता में अंगद-दूत-प्रसंग और मंदोदरी-उपदेश का पाठ ‘दर्प-शमन, नीति-बुद्धि, और राम-शरणागति’ को दृढ़ करता है। विशेषतः ‘हरि-निंदा’ से विरक्ति और ‘राम-प्रताप’ पर अचल विश्वास बढ़ता है—यह मन के ‘लंका-दुर्ग’ को ढहाने का फल माना जाता है।
सामान्यतः ‘श्रीराम जय राम जय जय राम’ नाम-संपुट या ‘राम राम’ जप-संपुट प्रचलित है। दूत-धर्म/भय-निवारण हेतु कुछ परंपराओं में ‘रामदूत अतुलित बलधामा…’ (हनुमान-चालीसा-पंक्ति) को भी भाव-संपुट की तरह जोड़ा जाता है, यद्यपि यह मानस का मूल ‘सम्पुट’ नहीं।
Ask anything about Prakarana 4 of the Ramcharitmanas
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Ramcharitmanas in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
