
रामदर्शनार्थं दारानयनम् — The Queens Summoned; Rama’s Leave-Taking and Dasaratha’s Collapse
अयोध्याकाण्ड
இந்த சர்க்கத்தில் அரண்மனையின் ஒழுங்கான நிகழ்வுகள் மெதுவாக மனச்சோர்வின் பேரிடராக மாறுகின்றன. ராமன் சுமந்திரனை அழைத்து, தன் வருகையை தசரதனுக்கு அறிவிக்கச் சொல்கிறான். சுமந்திரன் உள்ளே சென்று, துக்கத்தால் சோர்ந்த அரசனைப் பார்க்கிறான்; கிரகணமடைந்த சூரியன், சாம்பலால் மூடப்பட்ட தீ, வறண்ட குளம் போன்ற உவமைகளால் அவன் நிலை வர்ணிக்கப்படுகிறது. அரச ஆணையால் சுமந்திரன் ராணிகளை அழைக்கிறான்; கௌசல்யை பெரும் பரிவாரத்துடன் வந்து, கூட்டுத் துயரத்தை வெளிப்படுத்துகிறாள். பின்னர் தசரதன் ராமனை உள்ளே அழைத்து வரச் சொல்கிறான். கைகூப்பி அணுகும் ராமனைப் பார்த்ததும் தசரதன் எழுந்து ஓடிச் சென்று, சேருமுன் மயங்கி விழுகிறான். அரண்மனையில் பல பெண்களின் அழுகுரலும், ஆபரணங்களின் சலசலப்பும் பேராபத்தின் ஒலிக்குறியாக எழுகின்றன. ராமன், லக்ஷ்மணன், சீதை அவரைத் தூக்கி படுக்கையில் வைக்கிறார்கள்; உணர்வு திரும்பியதும் ராமன் தண்டகாரண்யம் செல்ல அனுமதி கேட்கிறான்; லக்ஷ்மணனும் சீதையும் தன்னுடன் வர அனுமதியும் வேண்டுகிறான். சத்தியப் பந்தத்தில் கட்டுண்டு, கைகேயியின் அழுத்தத்தால் தசரதன் எதிர்மாறான வழியைச் சொல்கிறான்—ராமனே அரசை ஏற்றுக்கொள்ளட்டும், அப்படிச் சத்தியவாக்கிலிருந்து தப்பலாம் என்று. ராமன் அதை மறுத்து சத்தியத்தை நிலைநாட்டி, அரசும் இன்பங்களும் துறப்பதாகக் கூறி, வரங்கள் முழுமையாக நிறைவேற வேண்டும் என்றும், பரதனே அரசைப் பெற வேண்டும் என்றும் வலியுறுத்துகிறான். தசரதன் ஒருபுறம் ஆசீர்வதித்து, மறுபுறம் தாமதம் வேண்டி—குறைந்தது ஒரு இரவு தங்குமாறு மன்றாடுகிறான். ராமன் தந்தை தேவர்களுக்கும் தெய்வமென, தன் தீர்மானம் அசையாதது என்றும், பதினான்கு ஆண்டுகள் கழித்து திரும்புவேன் என்றும் உறுதி செய்கிறான். இறுதியில் தசரதன் மீண்டும் ராமனை அணைத்து மயங்குகிறான்; கைகேயியைத் தவிர மற்ற ராணிகளும் சுமந்திரனும் துக்கத்தில் மயங்க, எங்கும் அழுகுரல் பரவி தர்மவெதனையின் கூட்டுத் துயரம் வெளிப்படுகிறது.
Verse 1
ततः कमलपत्राक्षः श्यामो निरुपमो महान्।उवाच राम स्तं सूतं पितुराख्याहि मामिति।।।।
அப்போது தாமரை-இலை போன்ற கண்களையுடைய, கருநிறம் கொண்ட, மகத்தானும் ஒப்பற்றவனுமான ஸ்ரீராமன் அந்த சாரதியிடம்—“என் தந்தைக்கு என் வருகையை அறிவி; என்னைப்பற்றி அவருக்கு தெரிவி” என்று கூறினான்॥
Verse 2
स रामप्रेषितः क्षिप्रं सन्तापकलुषेन्द्रियः।प्रविश्य नृपतिं सूतो निश्वसन्तं ददर्श ह ।।।।
ராமனால் அனுப்பப்பட்ட சுமந்திரன், துயரால் மங்கிய உணர்வுகளுடன் விரைந்து உள்ளே சென்று, ஆழ்ந்த பெருமூச்சு விடும் அரசனை கண்டான்.
Verse 3
उपरक्तमिवादित्यं भस्मच्छन्नमिवानलम्।तटाकमिव निस्तोयमपश्यज्जगतीपतिम्।।।।
அவன் உலகநாதன் (தசரதன்) மங்கிய நிலையைக் கண்டான்—கிரகணத்தில் மறைந்த சூரியனைப் போல, சாம்பலில் மூடப்பட்ட தீயைப் போல, நீரற்ற குளத்தைப் போல।
Verse 4
आलोक्य तु महाप्राज्ञः परमाकुलचेतसम्।राममेवानुशोचन्तं सूतः प्राञ्जलिरासदत्।।।।
மிகவும் கலங்கிய மனத்துடன் ராமன் துயருறுவதைப் பார்த்து, பேரறிவுடைய தேரோட்டி கைகூப்பி அவரை அணுகினான்.
Verse 5
तं वर्धयित्वा राजानं पूर्वं सूतो जयाशिषा।भयविक्लबया वाचा मन्दया श्लक्ष्णमब्रवीत्।।।।
தேரோட்டி முதலில் வெற்றியாசி கூறி அரசனை வாழ்த்தினான்; பின்னர் அச்சத்தால் நடுங்கி, மெல்லிய மென்மையான குரலில் தாழ்ந்து பேசினான்.
Verse 6
अयं स पुरुषव्याघ्रो द्वारि तिष्ठति ते सुतः।ब्राह्मणेभ्यो धनं दत्वा सर्वञ्चैवोपजीविनाम्।।।।
அந்த மனிதப் புலியான உமது புதல்வன் ராமன் வாசலில் நிற்கிறான்—பிராமணர்களுக்கு செல்வம் தானமாக அளித்து, தன்னைச் சார்ந்திருந்த அனைவருக்கும் கூட அனைத்தையும் வழங்கி விட்டுப் பிறகு।
Verse 7
स त्वा पश्यतु भद्रं ते रामस्सत्यपराक्रमः।सर्वान् सुहृद आपृच्छ्य त्वामिदानीं दिदृक्षते।।1.34.7।।
உனக்கு நன்மை உண்டாகுக—சத்தியப் பராக்கிரமன் ராமன் உன்னைத் தரிசிக்கட்டும். எல்லா நண்பர்களிடமும் விடைபெற்று, இப்போது உன்னைப் பார்க்க விரும்புகிறான்.
Verse 8
गमिष्यति महारण्यं तं पश्य जगतीपते।वृतं राजगुणै स्सर्वैरादित्यमिव रश्मिभिः।।।।
உலகநாதனே! அவர் மாபெரும் வனத்திற்குப் புறப்படுகிறார்—அவரை நோக்குக. எல்லா அரசகுணங்களாலும் சூழப்பட்டு, கதிர்களால் சூழ்ந்த ஆதித்தனைப் போல ஒளிர்கிறான்.
Verse 9
स सत्यवादी धर्मात्मा गाम्भीर्यात्सागरोपमः।आकाश इव निष्पङ्को नरेन्द्रः प्रत्युवाच तम्।।।।
சத்தியவாதி, தர்மாத்மா, ஆழத்தில் கடலை ஒத்தவன், ஆகாயம் போல மாசற்றவன் ஆகிய அந்த நரேந்திரன் அவனுக்குப் பதிலுரைத்தான்.
Verse 10
सुमंन्त्रानय मे दारान् ये केचिदिह मामकाः।दारैः परिवृतस्सर्वैर्द्रष्टुमिच्छामि धार्मिकम्।।।।
“சுமந்திரா! இங்கே உள்ள என் மனைவியர் யாவரையும் அழைத்து வா. எல்லா மனைவியரும் சூழ நான் தர்மாத்மா ஸ்ரீராமனை தரிசிக்க விரும்புகிறேன்.”
Verse 11
सोऽन्तःपुरमतीत्यैव स्त्रियस्ता वाक्यमब्रवीत्।आर्याह्वयति वो राजा गम्यतां तत्र मा चिरम्।।।।
அந்தப்புரத்திற்குள் சென்று சுமந்திரன் அந்த பெண்களிடம்—“ஆரிய மகளிரே! அரசர் உங்களை அழைக்கிறார்; அங்கே செல்லுங்கள், தாமதிக்காதீர்கள்” என்று கூறினான்॥
Verse 12
एवमुक्ताः स्त्रिय स्सर्वाः सुमन्त्रेण नृपाज्ञया।प्रचक्रमु स्तद्भवनं भर्तुराज्ञाय शासनम्।।।।
அரசரின் ஆணைப்படி சுமந்திரன் இவ்வாறு கூறியதும், அந்தப் பெண்கள் அனைவரும் கணவரின் கட்டளையை உணர்ந்து அந்த அரண்மனைக்குச் சென்றனர்॥
Verse 13
अर्धसप्तशतास्तास्तु प्रमदास्ताम्रलोचनाः।कौसल्यां परिवार्याथ शनैर्जग्मुर्धृतव्रताः।।।।
பின்னர் அந்தப் பெண்கள்—மூன்றுநூற்று ஐம்பது பேர்—துயரால் செந்நிறமான கண்களுடன், விரதநிஷ்டையுடன், கௌசல்யையைச் சூழ்ந்து மெதுவாகச் சென்றனர்॥
Verse 14
आगतेषु च दारेषु समवेक्ष्य महीपतिः।उवाच राजा तं सूतं सुमन्त्राऽनय मे सुतम्।।।।
அரசியர் வந்தபோது பூமிபதி அரசன் அவர்களை நோக்கி, தேரோட்டியிடம் கூறினான்—“சுமந்திரா, என் மகனை இங்கே அழைத்து வா.”
Verse 15
स सूतो राममादाय लक्ष्मणं मैथिलीं तदा।जगामाभिमुखस्तूर्णं सकाशं जगतीपतेः।।।।
அப்போது தேரோட்டி ராமனுடன் இலக்குமணனையும் மைதிலி (சீதையையும்) அழைத்துக் கொண்டு, தாமதமின்றி உலகநாதன் அரசனின் சன்னிதிக்கு சென்றான்.
Verse 16
स राजा पुत्रमायान्तं दृष्ट्वा दूरात्कृताञ्जलिम्।उत्पपातासनात्तूर्णमार्त स्त्रीजनसंवृतः।।।।
தூரத்திலிருந்து கைகூப்பி வரும் மகனைப் பார்த்ததும், அந்தப்புரப் பெண்களால் சூழப்பட்ட துயருற்ற அரசன் தன் ஆசனத்திலிருந்து உடனே எழுந்தான்.
Verse 17
सोऽभिदुद्राव वेगेन रामं दृष्ट्वा विशाम्पतिः।तमसंप्राप्य दुःखार्तः पपात भुवि मूर्छितः।।।।
ராமனை கண்டதும் மனிதர்களின் தலைவன் அரசன் வேகமாக அவனை நோக்கி ஓடினான்; ஆனால் அணைய முடியாமல், துயரால் வாடி மயங்கி நிலத்தில் விழுந்தான்.
Verse 18
तं रामोऽभ्यपतत् क्षिप्रं लक्ष्मणश्च महारथः।विसंज्ञमिव दुःखेन सशोकं नृपतिं तदा।।।।
அப்போது துயரால் மயங்கியவனெனவும், சோகத்தில் ஆழ்ந்தவனாகவும் இருந்த அந்த அரசனிடத்தே ராமனும் மகாரதியான இலக்குவனும் விரைந்து ஓடிச் சென்றனர்.
Verse 19
स्त्रीसहस्रनिनादश्च संजज्ञे राजवेश्मनि।हा हा रामेति सहसा भूषणध्वनिमूर्छितः।।।।
அரண்மனையில் திடீரென ஆயிரம் பெண்களின் அழுகுரல் எழுந்தது—“ஹா ஹா ராமா!” என்று; அணிகலன்களின் சலசலப்பில் அந்த ஒலி கலந்துகொண்டு குழம்பியது.
Verse 20
तं परिष्वज्य बाहुभ्यां तावुभौ रामलक्ष्मणौ।पर्यंङ्के सीतया सार्धं रुदन्तः समवेशयन्।।।।
ராமனும் இலக்குவனும் இருவரும் தம் கரங்களால் அவரைத் தழுவி, சீதையுடன் அழுதபடியே அரசனை ஒரு படுக்கையில் படுக்க வைத்தனர்.
Verse 21
अथ रामो मुहूर्तेन लब्धसंज्ञं महीपतिम्।उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा शोकार्णवपरिप्लुतम्।।।।
பின்னர் சிறிது நேரத்தில் உணர்வு திரும்பிய, சோகக் கடலில் மூழ்கிய அந்த பூபதியிடம் ராமன் கைகூப்பி உரைத்தான்.
Verse 22
आपृच्छे त्वां महाराज सर्वेषामीश्वरोऽसि नः।प्रस्थितं दण्डकारण्यं पश्य त्वं कुशलेन माम्।।।।
மகாராஜா, நான் உங்கள் அனுமதியை வேண்டுகிறேன்; நீங்கள் எங்களெல்லோருக்கும் ஈசன். நான் தண்டகாரண்யத்திற்குப் புறப்படுகிறேன்—சுபமும் அமைதியும் கொண்ட மனத்துடன் என்னைச் செல்ல விடைபெறக் காணுங்கள்.
Verse 23
लक्ष्मणं चानुजानीहि सीता चान्वेति मां वनम्।कारणैर्बहुभि स्तथ्यैर्वार्यमाणौ न चेच्छतः।।।।
லக்ஷ்மணனுக்கும் அனுமதி அருளுங்கள்; சீதையும் என்னை வனத்திற்கே தொடர்ந்து வர உறுதியாக இருக்கிறாள். நான் பல உண்மையான, நியாயமான காரணங்களால் அவர்களைத் தடுக்க முயன்றும், அவர்கள் பின்னால் தங்க ஒப்புக்கொள்ளவில்லை।
Verse 24
अनुजानीहि सर्वान्नः शोकमुत्सृज्य मानद।लक्ष्मणं मां च सीतां च प्रजापतिरिव प्रजाः।।।।
மாநதா! துயரை விட்டு, எங்களை அனைவரையும்—லக்ஷ்மணன், என்னை, சீதையை—பிரஜாபதி தன் பிரஜைகளுக்கு அனுமதி அளிப்பதுபோல் அனுமதியளியுங்கள்।
Verse 25
प्रतीक्षमाणमव्यग्रमनुज्ञां जगतीपतेः।उवाच राजा सम्प्रेक्ष्य वनवासाय राघवम्।।।।
உலகநாதன் அரசரின் அனுமதியை அமைதியுடன் எதிர்நோக்கி, வனவாசத்திற்காக ராகவன் கலங்காது நிற்பதைக் கண்டு அரசன் கூறினான்।
Verse 26
अहं राघव कैकेय्या वरदानेन मोहितः।अयोध्यायास्त्वमेवाद्य भव राजा निगृह्य माम्।।।।
“ராகவா! கைகேயி வரதானத்தின் பெயரால் என்னை மயக்கத்தில் ஆழ்த்தினாள். என்னை அடக்கி, நீயே இன்று அயோத்தியாவின் அரசனாகு।”
Verse 27
एवमुक्तो नृपतिना रामो धर्मभृतां वरः।प्रत्युवाचाञ्जलिं कृत्वा पितरं वाक्यकोविदः।।।।
அரசன் இவ்வாறு கூறியபோது, தர்மத்தைத் தாங்குவோரில் சிறந்தவரும் சொல்வல்லவருமான ஸ்ரீராமன் கைகூப்பி தந்தையிடம் மறுமொழி கூறினான்.
Verse 28
भवान्वर्ष सहस्राय पृथिव्या नृपते पतिः।अहं त्वरण्येवत्स्यामि न मे कार्यं त्वयाऽनृतम्।।।।
அரசே! நீர் இந்தப் பூமியின் அதிபதியாக ஆயிரம் ஆண்டுகள் ஆட்சி புரிவீராக. நான் வனத்திலேயே வாழ்வேன்; எனக்காக உம்மால் அசத்தியம் நிகழ வேண்டாம்.
Verse 29
नव पञ्च च वर्षाणि वनवासे विहृत्य ते।पुनःपादौ ग्रहीष्यामि प्रतिज्ञान्ते नराधिप।।।।
மனிதரின் அதிபதியே! வனவாசத்தில் ஒன்பதும் ஐந்தும்—பதினான்கு—ஆண்டுகள் கழித்து, விரதம் நிறைவேறிய பின் நான் மீண்டும் வந்து உமது திருவடிகளைப் பற்றுவேன்.
Verse 30
रुदन्नार्तः प्रियं पुत्रं सत्यपाशेन संयतः।कैकेय्या चोद्यमानस्तु मिथो राजा तमब्रवीत्।।।।
அன்புப் புதல்வனை எண்ணி துயருற்று அழுதபடி, சத்தியத்தின் பாசத்தால் கட்டுண்டும் கைகேயியின் தூண்டுதலாலும் அரசன் அவனிடம் வேதனையுடன் பேசினான்.
Verse 31
श्रेयसे वृद्धये तात पुनरागमनाय च।गच्छस्वारिष्टमव्यग्रः पन्थानमकुतोभयम्।।।।
மகனே! உன் நலனுக்கும் வளர்ச்சிக்கும் மீண்டும் வருவதற்கும் நீ செல்; உன் பாதை மங்களமாயிருக்கட்டும்—மனக்கலக்கம் இன்றி, அவசரமின்றி, எத்திசையிலும் அச்சமின்றி.
Verse 32
न हि सत्यात्मनस्तात धर्माभिमनस स्तव।विनिवर्तयितुं बुद्धिः शक्यते रघुनन्दन।।।।
அருமை மகனே! உன் ஆத்மா சத்தியமே; உன் மனம் தர்மத்தில் நிலைத்தது. ஆகையால், ரகுநந்தனனே, உன் உறுதியான தீர்மானத்திலிருந்து உன் புத்தியைத் திருப்புவது எளிதல்ல.
Verse 33
अद्य त्विदानीं रजनीं पुत्र मा गच्छ सर्वथा।एकाहदर्शनेनापि साधु तावच्चराम्यहम्।।।।
ஆனால் இன்று—இன்றிரவு, மகனே—எப்படியும் போகாதே. ஒரு நாள் கூட உன் தரிசனம் கிடைத்தால், நான் இன்னும் சிறிது காலம் அமைதியுடன் தாங்கி வாழ்வேன்.
Verse 34
मातरं मां च सम्पश्यन् वसेमामद्य शर्वरीम्।तर्पित स्सर्वकामैस्त्वं श्वः काले साधयिष्यसि।।।।।
தாயையும் என்னையும் பார்த்து இன்று இரவு இங்கேயே தங்குவாயாக. எங்கள் எல்லா விருப்பங்களையும் நிறைவேற்றித் திருப்தி அளித்து, நாளை உரிய நேரத்தில் நீ உன் காரியத்தை நிறைவேற்றலாம்.
Verse 35
दुष्करं क्रियते पुत्र सर्वथा राघव त्वया।मत्प्रियार्थं प्रियांस्त्यक्त्वा यद्यासि विजनं वनम्।।।।
மகனே! ராகவனே, நீ எல்லாவிதத்திலும் கடினமான செயலை மேற்கொள்கிறாய்—என் பொருட்டு உன் அன்பினரை விட்டுவிட்டு, தனிமையான காட்டிற்குச் செல்கிறாய்.
Verse 36
न चैतन्मे प्रियं पुत्र शपे सत्येन राघव।छन्नया चलितस्त्वस्मि स्त्रिया छन्नाग्निकल्पया।।।।
மகனே! ராகவனே, இது எனக்கு இன்பமல்ல—சத்தியத்தின் பேரில் சபதம் செய்கிறேன். சாம்பலுக்குள் மறைந்த தீ போல, மறைநோக்கமுள்ள ஒரு பெண் என்னை ஏமாற்றினாள்.
Verse 37
वञ्चना या तु लब्धा मे तां त्वं निस्तर्तुमिच्छसि।अनया वृत्तसादिन्या कैकेय्याऽभिप्रचोदितः।।.।।
எனக்கு ஏற்பட்ட இந்த வஞ்சனையை நீ கடக்க விரும்புகிறாய்—நல்லொழுக்கத்தையும் குலமரபையும் அழிக்கும் கைகேயியின் தூண்டுதலால் உந்தப்பட்டு.
Verse 38
न चैतदाश्चर्यतमं यत्तज्येष्ठस्सुतो मम।अपानृतकथं पुत्र पितरं कर्तुमिच्छसि।।।।
இது மிகப் பெரிய ஆச்சரியமுமல்ல—என் மூத்த மகனே, மகனே, உன் தந்தையை பொய்வாக்குடையவனாக அல்லாது சத்தியப் பிரதிஞ்ஞனாக ஆக்க விரும்புகிறாய்.
Verse 39
अथ रामस्तथा श्रुत्वा पितुरार्तस्य भाषितम्।लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा दीनो वचनमब्रवीत्।।।।
அப்போது ராமன், துயருற்ற தந்தையின் அந்த வார்த்தைகளை கேட்டவுடன், சகோதரன் லக்ஷ்மணனுடன், மனம் தளர்ந்து உரைத்தான்.
Verse 40
प्राप्स्यामि यानद्य गुणान्को मे श्वस्तान् प्रदास्यति।अपक्रमणमेवातः सर्वकामैरहं वृणे।।।।
இன்று நான் பெறக்கூடிய புண்ணிய நற்குணங்களை நாளை எனக்கு யார் அளிப்பார்? ஆகவே எல்லா ஆசைகளையும் விட்டுவிட்டு, புறப்படுதலையே நான் தேர்கிறேன்.
Verse 41
इयं सराष्ट्रा सजना धनधान्यसमाकुला।मया विसृष्टा वसुधा भरताय प्रदीयताम्।।।।
இந்தப் பூமி—அரசாட்சியுடன், குடிமக்களுடன், செல்வமும் தானியமும் நிறைந்ததாக—நான் துறந்தேன்; ஆகையால் இது பரதனுக்கே அளிக்கப்படுக.
Verse 42
वनवासकृता बुद्धिर्न च मेऽद्य चलिष्यति।यस्तुष्टेन वरो दत्तः कैकेय्यै वरद त्वया।।।।दीयतां निखिलेनैव सत्यस्त्वं भव पार्थिव।
வனவாசத்திற்காக எடுத்த என் உறுதி இன்று சலிக்காது. வரமளிப்பவனான அரசே! மகிழ்ந்து நீ கைகேயிக்குக் கொடுத்த வரம் முழுமையாக நிறைவேறட்டும்; அரசே, நீ சத்தியவானாக இரு.
Verse 43
अहं निदेशं भवतो यथोक्तमनुपालयन्।।।।चतुर्दश समा वत्स्ये वने वनचरैस्सह।
நீங்கள் கூறியபடியே உங்கள் ஆணையைச் சரியாகக் கடைப்பிடித்து, நான் பதினான்கு ஆண்டுகள் காட்டில் காட்டுவாசிகளுடன் வாழ்வேன்.
Verse 44
मा विमर्शो वसुमती भरताय प्रदीयताम्।।।।न हि मे काङ्क्षितं राज्यं सुखमात्मनि वा प्रियम्।यथानिदेशं कर्तुं वै तवैव रघुनन्दन।।।।
இதில் மனக்கலக்கம் வேண்டாம்; இந்தப் பூமியின் அரசாட்சி பரதனுக்கே அளிக்கப்படுக. எனக்கு அரசை விரும்பவில்லை; எனக்கான இன்பமும் விருப்பமல்ல; ரகுநந்தனே, உன் ஆணையை அப்படியே நிறைவேற்றுவதே எனக்கு மிகப் பிரியம்.
Verse 45
मा विमर्शो वसुमती भरताय प्रदीयताम्।।2.34.44।।न हि मे काङ्क्षितं राज्यं सुखमात्मनि वा प्रियम्।यथानिदेशं कर्तुं वै तवैव रघुनन्दन।।2.34.45।।
இதில் மனக்கலக்கம் வேண்டாம்; இந்தப் பூமியின் அரசாட்சி பரதனுக்கே அளிக்கப்படுக. எனக்கு அரசை விரும்பவில்லை; எனக்கான இன்பமும் விருப்பமல்ல; ரகுநந்தனே, உன் ஆணையை அப்படியே நிறைவேற்றுவதே எனக்கு மிகப் பிரியம்.
Verse 46
अपगच्छतु ते दु:खं माभूर्बाष्पपरिप्लुतः।न हि क्षुभ्यति दुर्धर्षः समुद्रः सरितां पतिः।।।।
உன் துயரம் அகலட்டும்; கண்ணீரால் மூழ்காதே. நதிகளின் தலைவன், அடங்காத கடல் ஒருபோதும் கலங்காது.
Verse 47
नैवाहं राज्यमिच्छामि न सुखं न च मेदिनीम्।नैव सर्वानिमान् कामा न्नस्वर्गं नैव जीवितम्।।।।
எனக்கு அரசும் வேண்டாம், இன்பமும் வேண்டாம், பூமியின் ஆட்சியும் வேண்டாம். இவ்வெல்லா இச்சைகளும் வேண்டாம்; சொர்க்கமும் வேண்டாம்; உயிர்வாழ்வும் வேண்டாம்.
Verse 48
त्वामहं सत्यमिच्छामि नानृतं पुरुषर्षभ।प्रत्यक्षं तव सत्येन सुकृतेन च ते शपे।।।।
ஆண் சிறந்தவனே! நீ பொய்யை அல்ல, உண்மையையே பற்றிக் நிலைபெற வேண்டும் என்று நான் விரும்புகிறேன். உன் முன்னிலையில், உண்மையினாலும் நான் ஈட்டிய புண்ணியத்தினாலும் நான் சத்தியம் செய்கிறேன்.
Verse 49
न च शक्यं मया तात स्थातुं क्षणमपि प्रभो।स शोकं धारयस्वेमं न हि मेऽस्ति विपर्ययः।।।।
தந்தையே, ஆண்டவனே! நான் இங்கே ஒரு கணமும் நிற்க இயலாது. இந்தத் துயரத்தை அடக்கிக் கொள்ளுங்கள்; என் உறுதியில் மாற்றமில்லை.
Verse 50
अर्थितो ह्यस्मि कैकेय्या वनं गच्छेति राघव।मया चोक्तं व्रजामीति तत्सत्यमनुपालये।।।।
கைகேயி என்னிடம்—‘ராகவா, வனத்திற்குச் செல்’ என்று கேட்டாள். நானும் ‘செல்வேன்’ என்று கூறினேன்; ஆகவே அந்தச் சத்திய வாக்கை நான் காத்து நிறைவேற்றுவேன்.
Verse 51
मा चोत्कण्ठां कृथा देव वने रंस्यामहे वयम्।प्रशान्तहरिणाकीर्णे नानाशकुनिनादिते।।।।
தேவா, நீங்கள் கவலை கொள்ளாதீர்; நாங்கள் வனத்தில் மகிழ்ந்து வாழ்வோம். அது அமைதியானது, மான்களால் நிறைந்தது, பலவகைப் பறவைகளின் குரலால் ஒலிக்கின்றது॥
Verse 52
पिता हि दैवतं तात देवतानामपि स्मृतम्।तस्माद्दैवतमित्येव करिष्यामि पितुर्वचः।।।।
தாதா, தந்தை தேவர்களுக்குமே தெய்வமாகக் கூறப்படுகிறார். ஆகவே தந்தையையே என் தெய்வமாகக் கொண்டு, தந்தையின் வாக்கை நான் நிறைவேற்றுவேன்॥
Verse 53
चतुर्दशसु वर्षेषु गतेषु नरसत्तम।पुनर्द्रक्ष्यसि मां प्राप्तं सन्तापोऽयं विमुच्यताम्।।।।
நரசிறந்தவரே, பதினான்கு ஆண்டுகள் கடந்தபின் நீங்கள் என்னை மீண்டும் திரும்பி வந்தவனாகக் காண்பீர். இந்தத் துயரை விலக்குங்கள்॥
Verse 54
येन संस्तम्भनीयोऽयं सर्वो बाष्पगलो जनः।स त्वं पुरुषशार्दूल किमर्थं विक्रियां गतः।।।।
கண்ணீரால் தொண்டை அடைத்த இந்த முழு மக்களையும் திடப்படுத்த வேண்டியவர் நீரே. அப்படியிருக்க, மனிதப் புலியே, ஏன் இவ்வாறு மாற்றத்திற்குள் வீழ்ந்தீர்?॥
Verse 55
पुरं च राष्ट्रं च मही च केवलामया निसृष्टा भरताय दीयताम्।अहं निदेशं भवतोऽनुपालयन्वनं गमिष्यामि चिराय सेवितुम्।।।।
இந்த நகரமும், இந்த அரசும், நான் துறக்கும் இந்த முழு பூமியும்—இவை அனைத்தும் பரதனுக்குக் கொடுக்கப்படுக. உங்கள் ஆணையைப் பின்பற்றி நான் நீண்ட காலம் வனத்திற்குச் சென்று அங்கு வாழ்வேன்॥
Verse 56
मया निसृष्टां भरतो महीमिमांसशैलषण्डां सपुरां सकाननाम्।शिवां सुसीमामनुशास्तु केवलंत्वया यदुक्तं नृपते तथास्तु तत्।।।।
என்னால் துறக்கப்பட்ட இந்தச் சிவமான நாட்டை—மலைத்தொடர்கள், நகரங்கள், காடுகள் உடன், நன்கு அமைந்த எல்லைகளால் சூழப்பட்டதை—பரதன் ஒருவனே ஆளட்டும். அரசே, நீர் உரைத்தது அப்படியே ஆகட்டும்।
Verse 57
न मे तथा पार्थिव धीयते मनोमहत्सु कामेषु न चात्मनःप्रिये।यथा निदेशे तव शिष्टसम्मतेव्यपैतु दुःखं तव मत्कृतेऽनघ।।।।
அரசே! பெரிய போகங்களிலும், எனக்குப் பிரியமானவற்றிலும் என் மனம் அவ்வளவு மகிழாது; நற்பண்புடையோர் ஒப்புக்கொண்ட உமது ஆணையை நிறைவேற்றுவதிலேயே அது மிகுந்த நிறைவு பெறுகிறது. குற்றமற்றவரே, எனக்காக உமக்கு ஏற்பட்ட துயரம் நீங்கட்டும்।
Verse 58
तदद्य नैवानघ राज्यमव्ययंन सर्वकामान्न सुखं न मैथिलीम्।न जीवितं त्वामनृतेन योजयन्वृणीय सत्यं व्रतमस्तु ते तथा।।।।
ஆகையால் குற்றமற்றவரே! இன்று நான் நிலையான அரசாட்சியையும், எல்லா விருப்பங்களையும், இன்பத்தையும், மைதிலியையும், உயிரையும் கூட—உம்மை பொய்யில் கட்ட வேண்டுமெனில்—தேர்ந்தெடுக்கமாட்டேன். நீர் உரைத்தபடியே உமது விரதம் உண்மையாக நிலைக்கவே நான் விரும்புகிறேன்।
Verse 59
फलानि मूलानि च भक्षयन्वनेगिरींश्च पश्यन् सरितस्सरांसि च।वनं प्रविश्यैव विचित्रपादपम्सुखी भविष्यामि तवास्तु निर्वृतिः।।।।
காட்டில் கனிகளும் கிழங்குகளும் உண்டு, மலைகள், ஆறுகள், ஏரிகள் ஆகியவற்றைக் கண்டு, பலவகை மரங்கள் நிறைந்த அந்த வனத்தில் நுழைந்து நான் மகிழ்ச்சியுடன் இருப்பேன். உமக்கு அமைதி உண்டாகட்டும்।
Verse 60
एवं स राजा व्यसनाभिपन्नःशोकेन दुःखेन च ताम्यमानः।आलिङ्ग्य पुत्रं सुविनष्टसंज्ञोमोहं गतो नैव चिचेष्ट किंञ्चित्।।।।
இவ்வாறு அந்த அரசன் பேராபத்தில் ஆழ்ந்து, சோகமும் துயரமும் கொண்டு சோர்ந்து, தன் புதல்வனைத் தழுவினான். பின்னர் உணர்வு மங்கிப் போய் மயக்கத்தில் விழுந்து, சிறிதும் அசையவில்லை.
Verse 61
देव्यस्तत स्संरुरुदुस्समेतास्तां वर्जयित्वा नरदेवपत्नीम्।रुदन् सुमन्त्रोऽऽपि जगाम मूर्छांहाहाकृतं तत्र बभूव सर्वम्।।।।
அப்போது அரசமகளிர் அனைவரும் கூடி—அரசனின் மனைவி கைகேயியை விலக்கி வைத்து—உரக்க அழுது புலம்பினர். சுமந்திரனும் அழுதபடியே மயக்கமடைந்தான்; அங்கெல்லாம் “அய்யோ! அய்யோ!” என்ற அலறல் நிறைந்தது.
The dilemma is whether a king may escape a pledged boon by reversing succession. Daśaratha urges Rāma to imprison him and take the throne, but Rāma rejects any remedy that would make the father’s promise untrue, insisting the boons to Kaikeyī be honored fully.
Dharma is shown as fidelity to truth under emotional pressure: Rāma prioritizes satya over sovereignty, pleasure, and even life, and treats the father’s command as divine authority, modeling maryādā as disciplined adherence to rightful order.
The palace complex (inner apartments, audience space, throne/couch) functions as the cultural setting for royal protocol, while Daṇḍakāraṇya is named as the destination that transforms the narrative from courtly governance to forest-based dharma and ascetic endurance.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.