Sarga 21

Verse 1

तथा तु विलपन्तीं तां कौसल्यां राममातरम्।उवाच लक्ष्मणो दीनस्तत्कालसदृशं वचः।।2.21.1।।

இவ்வாறு புலம்பிய ராமமாதா கௌசல்யையை நோக்கி, தானும் துயருற்ற இலக்குமணன் அந்த நேரத்திற்கேற்ற சொற்களை உரைத்தான்.

Verse 2

न रोचते ममाप्येतदार्ये यद्राघवो वनम्।त्यक्त्वा राज्यश्रियं गच्छेत् स्त्रिया वाक्यवशं गतः।।2.21.2।।

ஆரியையே! எனக்கும் இது உகந்ததல்ல—ராகவன் அரசின் செல்வச் சிறப்பைத் துறந்து வனத்திற்குச் செல்லுதல், வெறும் பெண்ணின் சொல்லுக்குக் கட்டுப்பட்டு.

Verse 3

विपरीतश्च वृद्धश्च विषयैश्च प्रधर्षितः।नृपः किमिव न ब्रूयाच्चोद्यमानस्समन्मथः।।2.21.3।।

அறிவு மாறி, முதுமையுற்று, இன்பவிஷயங்களால் தாக்கப்பட்டு; காமத்தால் ஆட்கொள்ளப்பட்டு (கைகேயியால்) தூண்டப்பட்ட அரசன் என்ன சொல்லாமல் இருப்பான்?

Verse 4

नास्यापराधं पश्यामि नापि दोषं तथाविधम्।येन निर्वास्यते राष्ट्राद्वनवासाय राघवः।।2.21.4।।

ராகவனில் நான் எந்தக் குற்றத்தையும் காணவில்லை; நாட்டிலிருந்து அவரைத் துரத்தி வனவாசத்திற்கு அனுப்பத் தக்க அத்தகைய குறையும் எதுவும் இல்லை।

Verse 5

न तं पश्याम्यहं लोके परोक्षमपि यो नरः।स्वमित्रोऽपि निरस्तोऽपि योऽस्य दोषमुदाहरेत्।।2.21.5।।

இந்த உலகில்—எதிரியாக இருந்தாலும், தோற்றவராக இருந்தாலும்—அவன் பின்னால் கூட அவனுடைய குறையைச் சொல்லும் ஒருவரையும் நான் காணவில்லை.

Verse 6

देवकल्पमृजुं दान्तं रिपूणामपि वत्सलम्।अवेक्षमाणः को धर्मं त्यजेत्पुत्रमकारणात्।।2.21.6।।

தேவர்போல் உயர்ந்த, நேர்மையான, தன்னடக்கமுடைய, பகைவர்க்கும் அன்பான மகனை—காரணமின்றி கைவிட்டு, தர்மத்தைப் புறக்கணிப்பவர் யார்?

Verse 7

तदिदं वचनं राज्ञःपुनर्बाल्यमुपेयुषः।पुत्रः को हृदये कुर्याद्राजवृत्तमनुस्मरन्।।2.21.7।।

அரசன் மீண்டும் குழந்தைநிலைக்குத் திரும்பியதுபோல் இருக்க, அவன் சொன்ன இவ்வசனங்களை அரசநெறியை நினைவுகூரும் எந்த மகன் மனத்தில் ஏற்றுக்கொள்ள முடியும்?

Verse 8

यावदेव न जानाति कश्चिदर्थमिमं नरः।तावदेव मया सार्धमात्मस्थं कुरु शासनम्।।2.21.8।।

யாரும் இவ்விஷயத்தை அறியுமுன், என் துணையுடன் உன் கட்டுப்பாட்டிலேயே ஆட்சியதிகாரத்தை ஏற்றுக்கொள்.

Verse 9

मया पार्श्वे सधनुषा तव गुप्तस्य राघव।क स्समर्थोऽधिकं कर्तुं कृतान्तस्येव तिष्ठतः।।2.21.9।।

ஓ ராகவா! நான் வில்லுடன் உன் பக்கத்தில் இருந்து உன்னைப் பாதுகாத்தால்—நீ க்ருதாந்தன் (மரணம்) போல் நிலைத்திருக்கையில்—உன்ன்மேல் அத்துமீறல் செய்யத் துணிவது யார்?

Verse 10

निर्मनुष्यामिमां कृत्स्नामयोध्यां मनुजर्षभ। करिष्यामि शरैस्तीक्ष्णैर्यदि स्थास्यति विप्रिये।।2.21.10।।

மனிதரில் சிறந்தவனே! முழு அயோத்தியும் உனக்கு விரோதமாக நின்றால், என் கூரிய அம்புகளால் இந்த நகரமெங்கும் மனிதர் இல்லாதபடி செய்து விடுவேன்.

Verse 11

भरतस्याथ पक्ष्यो वा यो वाऽस्य हितमिच्छति।सर्वानेतान्वधिष्यामि मृदुर्हि परिभूयते।।2.21.11।।

பரதனின் பக்கம் நிற்பவனோ, அல்லது அவனுடைய நலனைக் கோருபவனோ—அவர்களையெல்லாம் நான் கொன்று விடுவேன்; ஏனெனில் மென்மையானவர் உண்மையிலேயே அவமதிப்பால் மிதிக்கப்படுவர்.

Verse 12

प्रोत्साहितोऽयं कैकेय्या स दुष्टो यदि नः पिता।अमित्रभूतो निस्सङ्गं वध्यतां बध्यतामपि।।2.21.12।।

கைகேயியின் தூண்டுதலால் நம் தந்தை உண்மையிலேயே தீயவராகி பகைவனானால், உறவுப்பாசத்தைப் பொருட்படுத்தாமல் அவரை அடக்க வேண்டும்—தேவைப்பட்டால் கட்டி சிறையில் இட வேண்டும்; தவிர்க்க முடியாவிட்டால் வதமும் செய்ய வேண்டும்।

Verse 13

गुरोरप्यवलिप्तस्य कार्याकार्यमजानतः।उत्पथं प्रतिपन्नस्य कार्यं भवति शासनम्।।2.21.13।।

குருவே பெருமிதத்தில் மயங்கி செய்யவேண்டியது–செய்யக்கூடாததை அறியாமல் தவறான பாதையில் சென்றால், அவரையும் திருத்துதல் கடமை; அந்நிலையில் ஒழுக்கப்படுத்துதலே செய்யவேண்டிய செயல் ஆகும்।

Verse 14

बलमेष किमाश्रित्य हेतुं वापुरुषर्षभ।दातुमिच्छति कैकेय्यै राज्यं स्थितमिदं तव।।2.21.14।।

மனிதர்களில் சிறந்தவனே! எந்த வலிமையை நம்பி, அல்லது எந்த காரணத்தை முன்வைத்து, இந்த அரசன் உனக்குரிய உறுதியான அரசாட்சியை கைகேயிக்குக் கொடுக்க விரும்புகிறான்?

Verse 15

त्वया चैव मया चैव कृत्वा वैरमनुत्तमम्।काऽस्य शक्तिश्श्रियं दातुं भरतायारिशासन।।2.21.15।।

பகைவரை அடக்கும் வீரனே! உன்னிடமும் என்னிடமும் மிகப் பெரிய பகையை எழுப்பிய பின், இவனுக்கு என்ன வலிமை உள்ளது—பரதனுக்கு அரச செல்வத்தை அளிக்க?

Verse 16

अनुरक्तोऽस्मि भावेन भ्रातरं देवि तत्त्वतः। सत्येन धनुषा चैव दत्तेनेष्टेन ते शपे।।2.21.16।।

தேவி அன்னையே! நான் உள்ளத்தால் உண்மையிலேயே என் சகோதரனிடம் பேரன்புடன் இணைந்தவன். என் சத்தியத்தினாலும், என் வில்லினாலும், மேலும் என் தானம் மற்றும் யாக–இஷ்டத்தின் புண்ணியத்தினாலும் உமக்கு சத்தியம் செய்கிறேன்।

Verse 17

दीप्तमग्निमरण्यं वा यदि रामः प्रवेक्ष्यति।प्रविष्टं तत्र मां देवि त्वं पूर्वमवधारय।।2.21.17।।

அம்மா தேவியே, முன்பே உறுதியாக அறிந்துகொள்—ராமர் எரியும் அக்கினியிலோ அல்லது கொடிய காட்டிலோ நுழைந்தால், நான் அவருக்கு முன்பே அங்கே நுழைந்திருப்பேன்।

Verse 18

हरामि वीर्याद्दुःखं ते तम स्सूर्य इवोदितः।देवी पश्यतु मे वीर्यं राघवश्चैव पश्यतु।।2.21.18।।

உதித்த சூரியன் இருளை அகற்றுவது போல, என் வீரத்தால் உன் துயரை நீக்குவேன்। அம்மா தேவியே, என் வலிமையை நீ காண்க; ராகவனும் காண்க।

Verse 19

एतत्तु वचनं श्रुत्वा लक्ष्मणस्य महात्मनः।उवाच रामं कौशल्या रुदन्ती शोकलालसा।।2.21.19।।

மகாத்மா லக்ஷ்மணனின் இவ்வார்த்தைகளை கேட்டுக் கொண்டு, துயரால் ஆட்கொள்ளப்பட்டு அழுதவாறே கௌசல்யை ராமரிடம் கூறினாள்।

Verse 20

भ्रातुस्ते वदतः पुत्र लक्ष्मणस्य श्रुतं त्वया।यदत्रानन्तरं कार्यं कुरुष्व यदि रोचते।।2.21.20।।

மகனே, உன் சகோதரன் லக்ஷ்மணன் கூறியதை நீ கேட்டாய். இவ்விஷயத்தில் அடுத்ததாக செய்ய வேண்டியது என்று நீ கருதுவது, உனக்கு விருப்பமெனில் அதையே செய்।

Verse 21

न चाधर्म्यं वच श्रुत्वा सपत्न्या मम भाषितम्।विहाय शोकसन्तप्तां गन्तुमर्हसि मामितः।।2.21.21।।

என் சபத்னி (கைகேயி) கூறிய அநீதியான வார்த்தைகளை கேட்டபின், துயரால் எரியும் என்னை இங்கே விட்டுவிட்டு, இவ்விடத்திலிருந்து நீ போவது உகந்ததல்ல।

Verse 22

धर्मज्ञ यदि धर्मिष्ठो धर्मं चरितुमिच्छसि।शुश्रूष मामिहस्थस्त्वं चर धर्ममनुत्तमम्।।2.21.22।।

அருள்மிகு தர்மஞ்ஞனே! நீ உண்மையிலே தர்மிஷ்டனாய் தர்மத்தை ஆற்ற விரும்பினால், இங்கேயே இருந்து எனக்கு சுஷ்ரூஷை செய்; அந்த அனுத்தம தர்மத்தைப் பின்பற்று.

Verse 23

शुश्रूषुर्जननीं पुत्र स्वगृहे नियतो वसन्।परेण तपसा युक्तः काश्यपस्त्रिदिवं गतः।।2.21.23।।

மகனே! தன் இல்லத்திலே கட்டுப்பாட்டுடன் வாழ்ந்து, தாய்க்கு சுஷ்ரூஷை செய்து, பரம தவத்தால் யுக்தனான காஷ்யபர் திரிதிவம் (சுவர்க்கம்) அடைந்தார்.

Verse 24

यथैव राजा पूज्यस्ते गौरवेण तथाऽस्म्यहम्।त्वां नाहमनुजानामि न गन्तव्यमितो वनम्।।2.21.24।।

அரசன் உனக்கு மரியாதையுடன் பூஜ்யனாக இருப்பதுபோல நானும் அப்படியே. நான் உனக்கு அனுமதி அளிக்கவில்லை; இங்கிருந்து வனத்திற்குச் செல்லக் கூடாது.

Verse 25

त्वद्वियोगान्न मे कार्यं जीवितेन सुखेन वा।त्वया सह मम श्रेयस्तृणानामपि भक्षणम्।।2.21.25।।

உன் பிரிவால் எனக்கு உயிரோ சுகமோ எதுவும் பயனில்லை. உன்னுடன் இருப்பதற்காக புல்லையே உண்டாலும் அதுவே எனக்கு மேன்மை.

Verse 26

यदि त्वं यास्यसि वनं त्यक्त्वा मां शोकलालसाम्।अहं प्रायमिहासिष्ये न हि शक्ष्यामि जीवितुम्।।2.21.26।।

நீ என்னை துயரால் தளர்ந்தவளாக விட்டுவிட்டு வனத்திற்குச் சென்றால், நான் இங்கேயே பிராயோபவேசம் (மரணாந்த உபவாசம்) மேற்கொள்வேன்; நான் வாழ இயலேன்.

Verse 27

ततस्त्वं प्राप्स्यसे पुत्र निरयं लोकविश्रुतम्।ब्रह्महत्यामिवाधर्मात्समुद्र स्सरितां पतिः।।2.21.27।।

அப்போது, மகனே, உலகில் புகழ்பெற்ற நரகத்தை நீ அடைவாய்; அநீதிச் செயலால் ஆறுகளின் தலைவன் கடல் பிரம்மஹத்தியை ஒத்த பாவத்தை அடைந்ததுபோல.

Verse 28

विलपन्तीं तथा दीनां कौसल्यां जननीं ततः।उवाच रामो धर्मात्मा वचनं धर्मसंहितम्।।2.21.28।।

அப்போது துயருற்று புலம்பிய தாய் கௌசல்யையை நோக்கி, தர்மத்தில் நிலைத்த ராமன் தர்மத்தோடு பொருந்திய சொற்களை உரைத்தான்.

Verse 29

नास्ति शक्तिः पितुर्वाक्यं समतिक्रमितुं मम।प्रसादये त्वां शिरसा गन्तुमिच्छाम्यहं वनम्।।2.21.29।।

தந்தையின் ஆணையை மீற எனக்கு வல்லமை இல்லை. தலைவணங்கி உன் அருளை வேண்டுகிறேன்—நான் வனத்திற்குச் செல்ல விரும்புகிறேன்.

Verse 30

ऋषिणा च पितुर्वाक्यं कुर्वता व्रतचारिणा।गौर्हता जानता धर्मं कण्डुनाऽपि विपश्चिता।।2.21.30।।

தந்தையின் சொல்லை நிறைவேற்றுவதற்காக, விரதநெறி காத்து தர்மம் அறிந்த ஞானி முனிவர் கண்டு கூட பசுவைக் கொன்றார்.

Verse 31

अस्माकं च कुले पूर्वं सगरस्याज्ञया पितुः।खनद्भिस्सागरैर्भूमिमवाप्तस्सुमहान्वधः।।2.21.31।।

எங்கள் குலத்தில் முன்பு, தந்தை சகரரின் ஆணையினால் பூமியைத் தோண்டிய சகரபுத்திரர்கள் மிகப் பயங்கரமான மரணத்தை அடைந்தனர்।

Verse 32

जामद्ग्न्येन रामेण रेणुका जननी स्वयम्।कृत्ता परशुनाऽरण्ये पितुर्वचनकारिणा।।2.21.32।।

தந்தையின் சொல்லைத் தலைமேல் கொண்ட ஜாமதக்ன்ய ராமன் (பரசுராமன்) காட்டில் கோடாரியால் தன் தாயான ரேணுகையைத் தானே வெட்டினான்।

Verse 33

एतैरन्यैश्च बहुभिर्देवि देवसमैः कृतम्।पितुर्वचनमक्लीबं करिष्यामि पितुर्हितम्।।2.21.33।।

தேவி! இவர்களும் இன்னும் பல தேவசமமானோர் அஞ்சாது தந்தையின் சொல்லை நிறைவேற்றினர்; ஆகவே நானும் தந்தையின் நலனுக்கான அவரது எண்ணத்தை நிறைவேற்றுவேன்।

Verse 34

न खल्वेतन्मयैकेन क्रियते पितृशासनम्।एतैरपि कृतं देवि ये मया तव कीर्तिताः।।2.21.34।।

தேவி! தந்தையின் ஆணையை நிறைவேற்றுவது நான் ஒருவனே அல்ல; நான் உனக்குச் சொன்னவர்களும் அதையே செய்துள்ளனர்।

Verse 35

नाहं धर्ममपूर्वं ते प्रतिकूलं प्रवर्तये।पूर्वैरयमभिप्रेतो गतो मार्गोऽनुगम्यते।।2.21.35।।

நான் உனக்குப் பிரதிகூலமாக எந்தப் புதிய தர்மத்தையும் முன்வைப்பதில்லை; முன்னோர் ஏற்றுக் கொண்டு நடந்த அதே பாதையையே நான் பின்பற்றுகிறேன்।

Verse 36

तदेतत्तु मया कार्यं क्रियते भुवि नान्यथा।पितुर्हि वचनं कुर्वन्न कश्चिन्नाम हीयते।।2.21.36।।

ஆகையால் இதுவே என் கடமை; இவ்வுலகில் இதை நான் வேறு விதமாகச் செய்யமாட்டேன். தந்தையின் வாக்கை நிறைவேற்றுபவன் உண்மையில் தர்மத்திலிருந்து ஒருபோதும் வீழ்வதில்லை।

Verse 37

तामेवमुक्त्वा जननीं लक्ष्मणं पुनरब्रवीत्।वाक्यं वाक्यविदां श्रेष्ठश्श्रेष्ठस्सर्वधनुष्मताम्।।2.21.37।।

தாயிடம் இவ்வாறு கூறிய பின், சொல்வல்லோரில் முதன்மையும் எல்லா வில்லாளர்களிலும் சிறந்தவனுமான ஸ்ரீராமன் மீண்டும் லக்ஷ்மணனை நோக்கி உரைத்தான்।

Verse 38

तव लक्ष्मण जानामि मयि स्नेहमनुत्तमम्।विक्रमं चैव सत्त्वं च तेजश्च सुदुरासदम्।।2.21.38।।

லக்ஷ்மணா, என்னிடத்தில் உனக்குள்ள ஒப்பற்ற அன்பை நான் அறிவேன்; உன் வீரமும், மனவலிமையும், அணுக இயலாத தெய்வீகத் தேஜஸும் எனக்குத் தெரியும்।

Verse 39

मम मातुर्महद्दुःखमतुलं शुभलक्षण।अभिप्रायमविज्ञाय सत्यस्य च शमस्य च।।2.21.39।।

சுபலக்ஷண லக்ஷ்மணா, சத்தியமும் ‘சமம்’ எனும் தன்னடக்கமும் கொண்ட உண்மையான நோக்கத்தை அறியாததால் என் தாயின் துயரம் மிகப் பெரிதும் ஒப்பற்றதுமாக உள்ளது।

Verse 40

धर्मो हि परमो लोके धर्मे सत्यं प्रतिष्ठितम्।धर्मसंश्रितमेतच्च पितुर्वचनमुत्तमम्।।2.21.40।।

இந்த உலகில் தர்மமே பரமம்; சத்தியம் தர்மத்திலேயே உறுதியாக நிலைபெற்றுள்ளது. என் தந்தையின் இந்த உத்தம வாக்கும் தர்மத்தைச் சார்ந்ததே.

Verse 41

संश्रुत्य च पितुर्वाक्यं मातुर्वा ब्राह्मणस्य वा।न कर्तव्यं वृथा वीर धर्ममाश्रित्य तिष्ठता।।2.21.41।।

தந்தையோ, தாயோ, பிராமணரோ—யாரிடமாயினும் ஒருமுறை வாக்குறுதி அளித்த பின், தர்மத்தைச் சார்ந்து நிற்பவன், ஓ வீரா, அந்த வாக்கை வீணாக்கக் கூடாது.

Verse 42

सोऽहं न शक्ष्यामि पितुर्नियोगमतिवर्तितुम्।पितुर्हिवचनाद्वीर कैकेय्याऽहं प्रचोदितः।।2.21.42।।

ஆகையால் நான் தந்தையின் கட்டளையை மீற இயலேன். ஓ வீரா, தந்தையின் வாக்கினாலேயே கைகேயி என்னை (வனவாசத்திற்காக)த் தூண்டினாள்.

Verse 43

तदेतां विसृजानार्यां क्षत्रधर्माश्रितां मतिम्।धर्ममाश्रय मा तैक्ष्ण्यं मद्बुद्धिरनुगम्यताम्।।2.21.43।।

எனவே க்ஷத்ரிய தர்மம் எனத் தோன்றும் இந்த அநாரிய எண்ணத்தை விட்டுவிடு. தர்மத்தைச் சார்ந்து கொள்; கடுமையான வன்முறைக்குச் செல்லாதே. என் தீர்மானத்தைப் பின்பற்று.

Verse 44

तमेवमुत्त्वा सौहार्दाद्भ्रातरं लक्ष्मणाग्रजः।उवाच भूयः कौसल्यां प्राञ्जलिश्शिरसानतः।।2.21.44।।

இவ்வாறு அன்பினால் தன் சகோதரனிடம் கூறிய பின், லக்ஷ்மணனின் அண்ணன் ராமன் மீண்டும் கௌசல்யையிடம் உரைத்தான்—கைகளை கூப்பி, தலை தாழ்த்தி.

Verse 45

अनुमन्यस्व मां देवि गमिष्यन्तमितो वनम्।शापिताऽसि मम प्राणैः कुरु स्वस्त्ययनानि मे।।2.21.45।।

தேவி அன்னையே! இங்கிருந்து வனத்திற்குச் செல்லத் தயாரான என்னை அனுமதிப்பாயாக. என் உயிரின் சத்தியமாக—எனக்குச் சுபநலன் தரும் ஸ்வஸ்த்யயனமும் மங்கள ஆசீர்வாதங்களும் செய்து அருள்வாயாக.

Verse 46

तीर्णप्रतिज्ञश्च वनात्पुनरेष्याम्यहं पुरीम्।ययातिरिव राजर्षिःपुरा हित्वा पुनर्दिवम्।।2.21.46।।

என் பிரதிஞ்ஞையை நிறைவேற்றிய பின், வனத்திலிருந்து மீண்டும் நகரத்திற்குத் திரும்புவேன்—முன்னொரு காலத்தில் ராஜரிஷி யயாதி ஸ்வர்கத்திலிருந்து வீழ்ந்தும் மீண்டும் திவ்யலோகத்தை அடைந்ததுபோல.

Verse 47

शोकस्सन्धार्यतां मात र्हृदये साधु मा शुचः।वनवासादिहैष्यामि पुनः कृत्वा पितुर्वचः।।2.21.47।।

அம்மா, துயரத்தை இதயத்தில் நன்றாகக் கட்டுப்படுத்திக் கொள்; வருந்தாதே. தந்தையின் வாக்கை நிறைவேற்றி வனவாசம் முடிந்த பின் மீண்டும் இங்கேயே வருவேன்.

Verse 48

त्वया मया च वैदेह्या लक्ष्मणेन सुमित्रया।पितुर्नियोगे स्थातव्यमेष धर्मस्सनातनः।।2.21.48।।

நீ, நான், வைதேஹி, லக்ஷ்மணன், சுமித்ரை—நாம் அனைவரும் தந்தையின் ஆணையில் நிலைத்திருக்க வேண்டும்; இதுவே சனாதன தர்மம்.

Verse 49

अम्ब संहृत्य सम्भारान् दुःखं हृदि निगृह्य च।वनवासकृता बुद्धिर्मम धर्म्याऽनु वर्त्यताम्।।2.21.49।।

அம்மா, எல்லா ஏற்பாடுகளையும் ஒதுக்கி வைத்து, உள்ளத்தின் துயரத்தை அடக்கிக் கொள். வனவாசத்திற்கென உறுதியான என் தர்மமிகு தீர்மானத்தை ஏற்று, தர்மநெறியாகப் பின்பற்று.

Verse 50

एतद्वचस्तस्य निशम्य मातासुधर्म्यमव्यग्रमविक्लबं च।मृतेव संज्ञां प्रतिलभ्य देवी समीक्ष्य रामं पुनरित्युवाच।।2.21.50।।

அவனுடைய இவ்வசனங்கள்—தர்மத்தில் உறுதியானவை, கலக்கமற்றவை, தளர்வற்றவை—என்று கேட்ட தாயரசி, மரணத்திலிருந்து மீண்டும் உணர்வு பெற்றவள்போல் ஆனாள். ராமனை நிலையாக நோக்கி மீண்டும் உரைத்தாள்.

Verse 51

यथैव ते पुत्र पिता तथाऽहं गुरु स्स्वधर्मेण सुहृत्तया च।न त्वाऽनुजानामि न मां विहायसुदुःखितामर्हसि गन्तुमेवम्।।2.21.51।।

மகனே, உனக்கு தந்தை எப்படியோ, அதுபோல நானும்—என் கடமைத் தர்மத்தாலும் அன்பினாலும்—உனக்கு வழிகாட்டி. நான் அனுமதிக்கவில்லை; மிகுந்த துயரில் என்னை விட்டுவிட்டு நீ இவ்வாறு செல்லத் தகுதியில்லை.

Verse 52

किं जीवितेनेह विना त्वया मेलोकेन वा किं स्वधयाऽमृतेन।श्रेयो मुहूर्तं तव सन्निधानं ममेह कृत्स्नादपि जीवलोकात्।।2.21.52।।

நீ இல்லாமல் எனக்கு இவ்வாழ்வு எதற்கு? சொர்க்கமோ, பித்ருத் தர்ப்பணமோ, அமிர்தமோ—இவற்றால் என்ன பயன்? எனக்கு உன் அருகாமையின் ஒரு நொடியே இந்த முழு உயிருலகத்தினும் மேலானது.

Verse 53

नरैरिवोल्काभिरपोह्यमानोमहागजोऽध्वानमनुप्रविष्टः।भूयः प्रजज्वाल विलापमेवं निशम्य रामः करुणं जनन्याः।।2.21.53।।

தாயின் இத்தகைய கருணைமிகு புலம்பலைக் கேட்ட ராமன் உள்ளம் மேலும் எரிந்தது—பாதையில் முன்னேறிய பெருயானையை, எரியும் தீப்பந்தங்களை ஏந்தியோர் தள்ளி பின்னேற்றுவது போல.

Verse 54

स मातरं चैव विसंज्ञकल्पा मार्तं च सौमित्रिमभिप्रतप्तम्।धर्मे स्थितो धर्म्यमुवाच वाक्यं यथा स एवार्हति तत्र वक्तुम्।।2.21.54।।

தர்மத்தில் நிலைத்திருந்து, துயரால் மயக்கமடைந்ததுபோலிருந்த தாயிடமும், மிகுந்த வேதனையால் துடித்த சௌமித்ரியிடமும், அந்தச் சூழ்நிலைக்கு ஏற்ற தர்மமிகு உரையை அவர் கூறினார்; அந்நேரத்தில் அவ்வாறு பேசத் தகுதியானவர் அவரே ஒருவரே.

Verse 55

अहं हि ते लक्ष्मण नित्यमेव जानामि भक्तिं च पराक्रमं च।मम त्वभिप्रायमसन्निरीक्ष्य मात्रा सहाभ्यर्दसि मां सुदुःखम्।।2.21.55।।

லக்ஷ்மணா, உன் பக்தியும் வீரமும் நான் எப்போதும் அறிந்தவையே; ஆனால் என் உள்ளக்கருத்தை நன்கு ஆராயாமல், நீ தாயுடன் சேர்ந்து எனக்கு மிகுந்த துயரை உண்டாக்குகிறாய்.

Verse 56

धर्मार्थकामाः खलु तात लोके समीक्षिता धर्मफलोदयेषु।ते तत्र सर्वे स्युरसंशयं मे भार्येव वश्याऽभिमता सुपुत्रा।।2.21.56।।

தம்பியே, இவ்வுலகில் தர்மம், அர்த்தம், காமம் ஆகியவை தர்மத்தால் எழும் பலன்களின் அடிப்படையில் மதிப்பிடப்படுகின்றன. என் விருப்பமான வழியில் அவை மூன்றும் ஐயமின்றி உள்ளன—மனைவியின் பணிவான உடன்படுதல்போலும், நல்ல மக்களைப் பெற்ற தாயின் அருமைப்போலும்.

Verse 57

यस्मिंस्तु सर्वे स्युरसन्निविष्टा धर्मो यत स्स्यात्तदुपक्रमेत।द्वेष्यो भवत्यर्थपरो हि लोके कामात्मता खल्वपि न प्रशस्ता।।2.21.57।।

ஆனால் மூன்றும் ஒன்றாக நிலைபெற இயலாத இடத்தில், தர்மம் நிலைநிற்பதற்கான வழியையே மேற்கொள்ள வேண்டும். ஏனெனில் இவ்வுலகில் பொருளாசை கொண்டவன் வெறுக்கப்படுகிறான்; ஆசைமயமான வாழ்க்கையும் புகழப்படுவதில்லை.

Verse 58

गुरुश्च राजा च पिता च वृद्धःक्रोधात्प्रहर्षाद्यदि वाऽपि कामात्।यद्व्यादिशेत्कार्यमवेक्ष्य धर्मंकस्तन्न कुर्यादनृशंसवृत्तिः।2.21.58।।

குரு, அரசன், தந்தை அல்லது முதியவர்—கோபத்தாலோ, மகிழ்ச்சியாலோ, ஆசையாலோ—தர்மத்தை நோக்கி எந்தச் செயலை ஆணையிட்டாலும், அதை யார் செய்யாமல் இருப்பார்? கொடூர மனத்தவர் மட்டுமே செய்யார்.

Verse 59

स वै न शक्नोमि पितुः प्रतिज्ञामिमामकर्तुं सकलां यथावत्।स ह्यावयोस्तात गुरुर्नियोगेदेव्याश्च भर्ता स गति स्सधर्मः।।2.21.59।।

அன்புத் தாதா! தந்தையின் இப்பிரதிஞ்ஞையை முழுமையாகவும் முறையாகவும் நிறைவேற்றாமல் நான் இருக்க இயலாது. ஆணையிடுவதில் அவர் எங்களுக்கு குரு; மேலும் தேவி (தாய்)க்கு அவர் கணவர்—அவரே அவளின் அடைக்கலம், அவரே அவளின் தர்மம்.

Verse 60

तस्मिन्पुनर्जीवति धर्मराजे विशेषतस्स्वे पथि वर्तमाने।देवी मया सार्धमितोऽपगच्छेत्कथं स्विदन्या विधवेव नारी।।2.21.60।।

அந்த தர்மராஜன் இன்னும் உயிருடன் இருக்க—மிகவும் தன் தர்மப் பாதையில் நிலைத்து நிற்க—தேவி ராணி என்னுடன் இங்கிருந்து எவ்வாறு செல்ல முடியும்? அவள் வேறு பெண்ணைப் போல விதவையாகச் செல்லலாமா?

Verse 61

सा माऽनुमन्यस्व वनं व्रजन्तंकुरुष्व न स्स्वस्त्ययनानि देवि।यथा समाप्ते पुनराव्रजेयं यथा हि सत्येन पुनर्ययातिः।।2.21.61।।

ஆகவே, ஹே தாயே, வனத்திற்குச் செல்லும் எனக்கு அனுமதி அருளுங்கள்; ஹே தேவி, எனது நலனுக்காக ஸ்வஸ்த்யயன முதலான மங்களச் சடங்குகளைச் செய்யுங்கள்; காலம் நிறைவு பெற்ற பின் நான் மீண்டும் திரும்ப வரும்படியாக—சத்தியத்தின் வலிமையால் யயாதி மீண்டும் வந்ததுபோல்.

Verse 62

यशो ह्यहं केवलराज्यकारणान्न पृष्ठतः कर्तुमलं महोदयम्।अदीर्घकाले न तु देवि जीवितेवृणेऽवरामद्य महीमधर्मतः।।2.21.62।।

அரசாட்சிக்காக மட்டுமே இந்த மகத்தான புகழை நான் பின்னால் தள்ள இயலாது. ஹே தேவி, குறுகிய காலமுள்ள இந்த வாழ்வில் இன்று அதர்மத்தின் வழி இந்தச் சிறிய பூமியைப் பெற நான் தேர்ந்தெடுக்கவில்லை.

Verse 63

प्रसादयन्नरवृषभ स्समातरं पराक्रमाज्जिगमिषुरेव दण्डकान्।अथानुजं भृशमनुशास्य दर्शनंचकार तां हृदि जननीं प्रदक्षिणम्।।2.21.63।।

தாயை சமாதானப்படுத்திய அந்த நரசிறந்தவன், திடமான வீரத்தால் தண்டக வனத்திற்குச் செல்ல உறுதி கொண்டான். பின்னர் இளையோனை உறுதியாக அறிவுறுத்தி, உள்ளம் நிறைந்த பக்தியுடன் தாயைச் சுற்றி வணங்கினான்.