Valmiki Ramayana 2.1.46: Ayodhya Kanda, Sarga 1, Shloka 46

गुणप्रशंसा–युवराजनिर्णयः

Praise of Rama’s Virtues and the Decision on the Heir-Apparent

Devanagari script

न तु केकयराजानं जनकं वा नराधिपः।।।।त्वरया चानयामास पश्चात्तौ श्रोष्यतः प्रियम्।

Sanskrit recitationValmiki Ramayana 2.1.46

Transliteration

na tu kekayarājānaṃ janakaṃ vā narādhipaḥ |

tvarayā cānayāmāsa paścāt tau śroṣyataḥ priyam ||

Translation

ஆனால் நராதிபதி கேகயராஜனையோ ஜனகனையோ அவசரமாக அழைக்கவில்லை; அந்த இருவரும் இன்பமான செய்தியைப் பின்னர் கேட்பார்கள்।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• न: not
• न: निषेध (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपातः (negation)

• तु: however
• तु: सम्बन्ध (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपातः (particle)

• केकयराजानम्: the king of Kekaya
• केकयराजानम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: केकयराज (प्रातिपदिक) = केकय + राजन्
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया (Accusative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (केकयस्य राजा)

• जनकम्: Janaka
• जनकम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: जनक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्

• वा: or
• वा: समुच्चय/विकल्प (Coordination)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक-निपातः (disjunctive particle)

• नराधिपः: the king
• नराधिपः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: नराधिप (प्रातिपदिक) = नर + अधिप
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (नराणाम् अधिपः)

• त्वरया: in haste
• त्वरया: करण (Karaṇa/Instrument; manner)
• Type: Noun
• Root: त्वरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, तृतीया (Instrumental), एकवचनम्

• च: and
• च: समुच्चय (Coordination)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)

• आनयामास: summoned/brought
• आनयामास: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: आ + नी (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• पश्चात्: afterwards
• पश्चात्: कालाधिकरण (Time adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: पश्चात् (अव्यय)
• Form: अव्यय; काल/क्रमवाचक (adverb of time/sequence)

• तौ: those two
• तौ: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (Nominative), द्विवचनम्; सर्वनाम

• श्रोष्यतः: will hear
• श्रोष्यतः: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple future), प्रथम-पुरुषः, द्विवचनम्; परस्मैपदम्

• प्रियम्: pleasant news
• प्रियम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्

Context

He summoned individually kings and all important citizens residing in various cities and villages of this earth.

Characters & Entities

• Daśaratha
• Kekaya
• Janaka

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Maryādā (propriety) in royal communication: the king follows deliberate protocol rather than acting in haste, especially regarding respected allied monarchs.

What is the narrative situation?

While convening an assembly, Daśaratha chooses not to immediately call two eminent kings—Janaka and the Kekaya ruler—implying a staged or orderly dissemination of the announcement.

Which character virtue is emphasized?

Restraint and measured statecraft—avoiding impulsive summons and maintaining diplomatic decorum.