
The Horse’s Journey (to Cyavana’s Hermitage)
இந்த அதிகாரத்தில் சேஷன் வாத்ஸ்யாயனனிடம் இரண்டு கதைத்தொடர்களை இணைத்து உரைக்கிறார். முதலில் ச்யவன–சுகன்யா வரலாறு—ச்யவனரின் கடுந்தவத்தால் இந்திரனின் அகந்தை அடங்குகிறது; அஸ்வினி தேவர்கள் யாகத்தில் தங்கள் பங்கினைப் பெறுகின்றனர்; பிராமணத் தேஜஸின் மகிமை பொதுமன்றத்தில் வெளிப்படுகிறது. அடுத்ததாக ராமரின் அஸ்வமேத யாக ஏற்பாடுகள்—யாகக் குதிரையின் பயணம், சத்ருக்னன் ச்யவன ஆசிரமம் அடைதல், முனிவர் ராமயாகத்திற்கு வருமாறு அழைப்பு விடுத்தல், ஹனுமான் தூதராக செய்தி எடுத்துச் செல்லுதல். இங்கு ராமநாம ஸ்மரணம் பாபநாசகமாகவும், வெறும் சடங்குகளைத் தாண்டிய பக்திமார்க்கமாகவும் போற்றப்படுகிறது; தர்மமும் மகரிஷியின் சான்னித்யமும் யாகத்தைப் புனிதமாக்கும் என வலியுறுத்தப்படுகிறது. இறுதியில் ராமர் ச்யவனரை மரியாதை செய்கிறார்; முனிவரின் சங்கத்தால் யாகம் சுத்தமென அறிவிக்கப்படுகிறது.
Verse 1
सुमतिरुवाच । एवं तया क्रीडमानः सर्वत्र धरणीतले । नाबुध्यत गतानब्दाञ्छतसंख्या परीमितान्
சுமதி கூறினாள்—இவ்வாறு பூமித்தளமெங்கும் அவளுடன் விளையாடிக் கொண்டிருந்தபோது, நூற்றுக்கணக்கான ஆண்டுகள் கடந்துவிட்டதை அவன் உணரவே இல்லை।
Verse 2
ततो ज्ञात्वाथव तद्विप्रः स्वकालपरिवर्तिनीम् । मनोरथैश्च संपूर्णां स्वस्यप्रियतमां वराम्
பின்னர் அதை உணர்ந்த அந்த விப்ரன், காலத்தின் மாற்றத்தால் நிலைமாறியதும், தன் மனோரதங்களுக்கேற்ப நிறைவு பெற்றதுமான தன் மிகப் பிரியமான சிறந்த மனைவியை கண்டான்।
Verse 3
न्यवर्तताश्रमं श्रेष्ठं पयोष्णीतीरसंस्थितम् । निर्वैरजं तु जनतासंकुलं मृगसेवितम्
அவன் பயோஷ்ணீ நதிக்கரையில் அமைந்த அந்தச் சிறந்த ஆசிரமத்திற்குத் திரும்பினான்—அது பகைமையற்றது, மக்கள் கூட்டம் நிறைந்தது, மான்கள் வந்து உலாவி சேவிக்கும் இடம்.
Verse 4
तत्रावसत्स सुतपाः शिष्यैर्वेदसमन्वितैः । सेवितांघ्रियुगो नित्यं तताप परमं तपः
அங்கே சுதபா வேதம் அறிந்த சீடர்களுடன் தங்கினார்; தினமும் குருவின் திருவடிகளைச் சேவித்து உன்னத தவம் செய்தார்.
Verse 5
कदाचिदथ शर्यातिर्यष्टुमैच्छत देवताः । तदा च्यवनमानेतुं प्रेषयामास सेवकान्
ஒருமுறை அரசன் சர்யாதி தேவர்களுக்காக யாகம் செய்ய விரும்பினான்; அப்போது ச்யவனரை அழைத்து வரச் சேவகர்களை அனுப்பினான்.
Verse 6
तैराहूतो द्विजवरस्तत्रागच्छन्महातपाः । सुकन्यया धर्मपत्न्या स्वाचार परिनिष्ठया
அவர்கள் அழைத்ததால் அந்தத் த்விஜச்ரேஷ்ட மகாதபஸ்வி அங்கே வந்தார்; தன் நல்வழியில் உறுதியான தர்மபத்னி சுகன்யையுடன்.
Verse 7
आगतं तं मुनिवरं पत्न्या पुत्र्या महायशाः । ददर्श दुहितुः पार्श्वे पुरुषं सूर्यवर्चसम्
அந்த மகாயசஸ்வி, மனைவி மகளுடன் வந்த மునிவரரை கண்டார்; மேலும் தன் மகளின் அருகில் சூரிய ஒளிபோல் பிரகாசிக்கும் ஒருவனையும் கண்டார்.
Verse 8
राजा दुहितरं प्राह कृतपादाभिवंदनाम् । आशिषो न प्रयुंजानो नातिप्रीतमना इव
அரசன் தன் பாதங்களில் வணங்கிய மகளிடம் பேசினான்; ஆனால் ஆசீர்வாதம் அளிக்காமல், மிக மகிழ்ச்சியில்லாதவனெனத் தோன்றினான்.
Verse 9
चिकीर्षितं ते किमिदं पतिस्त्वया । प्रलंभितो लोकनमस्कृतो मुनिः । त्वया जराग्रस्तमसंमतं पतिं । विहाय जारं भजसेऽमुमध्वगम्
நீ என்ன செய்ய எண்ணுகிறாய்? உலகம் வணங்கும் முனிவரான உன் கணவரை நீ ஏமாற்றினாய். முதுமையால் சோர்ந்த, இனி உனக்குப் பிடிக்காத கணவரை விட்டுவிட்டு, இந்த வழிப்போக்கன் காதலனை நீ நாடுகிறாய்.
Verse 10
कथं मतिस्तेऽवगतान्यथासतां कुलप्रसूतेः कुलदूषणं त्विदम् । बिभर्षि जारं यदपत्रपाकुलं पितुः स्वभर्तुश्च नयस्यधस्तमाम्
நல்ல குலத்தில் பிறந்தவளே! உன் மனம் எப்படித் தவறாகப் புரிந்தது—இச் செயல் குலத்துக்குக் களங்கமாய் உள்ளது. வெட்கமற்ற கலங்கிய காதலனை நீ ஏற்றுக் கொண்டு, தந்தை மற்றும் கணவரின் மரியாதையை ஆழ்ந்த இருளில் தள்ளுகிறாய்.
Verse 11
एवं ब्रुवाणं पितरं स्मयमाना शुचिस्मिता । उवाच तात जामाता तवैष भृगुनंदनः
தந்தை இப்படிச் சொன்னபோது, தூய மென்மையான புன்னகையுடன் அவள் கூறினாள்—“அப்பா, இவர் உங்கள் மருமகன்; ப்ருகுவின் வம்ச நந்தன்.”
Verse 12
शशंस पित्रे तत्सर्वं वयोरूपाभिलंभनम् । विस्मितः परमप्रीतस्तनयां परिषस्वजे
அவள் தந்தையிடம் அனைத்தையும் உரைத்தாள்—இளமைவும் அழகும் மீண்டும் பெற்ற செய்தியை. தந்தை வியப்பும் பேரானந்தமும் கொண்டு மகளை அணைத்துக் கொண்டார்.
Verse 13
सोमेनायाजयद्वीरं ग्रहं सोमस्य चाग्रहीत् । असोमपोरप्यश्विनोश्च्यवनः स्वेन तेजसा
அவர் வீரனைச் சோம யாகம் செய்ய வைத்தார்; சோமத்தின் கிரகத்தையும் பெற்றார். சோமம் இல்லாமலேயும் ச்யவனன் தன் தெய்வீகத் தேஜஸால் அச்வினர்களை வென்றான்.
Verse 14
ग्रहं तु ग्राहयामास तपोबलसमन्वितः । वज्रं गृहीत्वा शक्रस्तु हंतुं ब्राह्मणसत्तमम्
தவ வலிமை மிக்க அவர், (இந்திரனை) ஒரு கிரகத்தால் பீடிக்கச் செய்தார். அப்போது வஜ்ராயுதத்தை ஏந்திய இந்திரன் அந்தச் சிறந்த அந்தணரைக் கொல்லத் துணிந்தான்.
Verse 15
अपंक्तिपावनौ देवौ कुर्वाणं पंक्तिगोचरौ । शक्रं वज्रधरं दृष्ट्वा मुनिः स्वहननोद्यतम्
தன்னைக் கொல்லத் துணிந்த வஜ்ரதாரியான இந்திரனைக் கண்டு, முனிவர் யாக வரிசைக்குத் தகுதியற்ற அந்த இரு தேவர்களையும் (அஸ்வினி குமாரர்கள்) தகுதியுடையவர்களாகச் செய்தார்.
Verse 16
इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे शेषवात्स्यायनसंवादे रामाश्वमेधे । च्यवनाश्रमे हयगमनोनाम षोडशोऽध्यायः
இவ்வாறு ஸ்ரீபத்மபுராணத்தின் பாதாள காண்டத்தில், சேஷ-வாத்ஸ்யாயன உரையாடலில், ராமர் அஸ்வமேதப் பகுதியில் 'சயவன ஆசிரமத்திற்கு குதிரை செல்லுதல்' என்ற பதினாறாவது அத்தியாயம் நிறைவுற்றது.
Verse 17
कोपेन श्वसमानोऽहिर्यथा मंत्रनियंत्रितः । तुष्टाव स मुनिं शक्रः स्तब्धबाहुस्तपोनिधिम्
மந்திரத்தால் கட்டுப்படுத்தப்பட்ட பாம்பு கோபத்தில் சீறுவது போல, கைகள் செயலிழந்த நிலையில் இருந்த இந்திரன், அந்தத் தவச் செல்வரான முனிவரைத் துதித்தான்.
Verse 18
अश्विभ्यां भागदानं च कुर्वंतं निर्भयांतरम् । कथयामास भोः स्वामिन्दीयतामश्विनोर्बलि
அஸ்வினி குமாரர்களுக்குப் பயமின்றி யாகத்தின் பங்கை அளிப்பதைக் கண்டு, "ஓ சுவாமி! அஸ்வினி குமாரர்களுக்கு அவிர்பாகம் வழங்கப்படட்டும்" என்று (இந்திரன்) கூறினான்.
Verse 19
मया न वार्यते तात क्षमस्वाघं महत्कृतम् । इत्युक्तः स मुनिः कोपं जहौ तूर्णं कृपानिधिः
நான் உன்னைத் தடுக்கவில்லை, மகனே; நிகழ்ந்த பெரும் பாவத்தை மன்னித்தரு. இவ்வாறு கேட்ட கருணைநிதியான முனிவர் உடனே கோபத்தை விட்டார்.
Verse 20
इंद्रो मुक्तभुजोऽप्यासीत्तदानीं पुरुषर्षभ । एतद्वीक्ष्य जनाः सर्वे कौतुकाविष्टमानसाः
மனுஷர்களில் சிறந்தவனே! அந்நேரம் விடுபட்ட கரங்களையுடைய இந்திரனும் அங்கே இருந்தான். இதைக் கண்டு அனைவரும் ஆர்வம் நிறைந்த மனத்துடன் நோக்கினர்.
Verse 21
शशंसुर्ब्राह्मणबलं ते तु देवादिदुर्ल्लभम् । ततो राजा बहुधनं ब्राह्मणेभ्योऽददन्महान्
அவர்கள் பிராமணர்களின் வலிமையைப் புகழ்ந்தனர்—அது தேவர்களுக்கும் அரிதானது. பின்னர் மகாராஜா பிராமணர்களுக்கு மிகுந்த செல்வத்தைத் தானமாக அளித்தான்.
Verse 22
चक्रे चावभृथस्नानं यागांते शत्रुतापनः । त्वया पृष्टं यदाचक्ष्व च्यवनस्य महोदयम्
யாகத்தின் முடிவில் பகைவரைத் தணிப்பவன் அவப்ருத ஸ்நானத்தைச் செய்தான். இப்போது உன்னிடம் கேட்கப்பட்டதைச் சொல்—ச்யவனரின் மகத்தான உயர்வை விவரிக்கவும்.
Verse 23
स मया कथितः सर्वस्तपोयोगसमन्वितः । नमस्कृत्वा तपोमूर्तिमिमं प्राप्य जयाशिषः
தபஸ் மற்றும் யோகத்துடன் கூடிய அனைத்தையும் நான் உனக்குச் சொன்னேன். இந்தத் தபோமூர்த்திக்கு வணங்கினால் வெற்றியின் ஆசீர்வாதம் கிடைக்கும்.
Verse 24
प्रेषय त्वं सपत्नीकं रामयज्ञे मनोरमे । शेष उवाच । एवं तु कुर्वतोर्वार्तां हयः प्रापाश्रमं प्रति
“அவனை அவன் மனைவியுடன் இனிய ராமயாகத்தில் அனுப்புக.” என்று. சேஷன் கூறினான்—அவர்கள் இருவரும் அவ்வாறு செயலில் இருந்தபோது, குதிரை செய்தியை எடுத்துக்கொண்டு ஆசிரமத்தை நோக்கி சென்றடைந்தது.
Verse 25
विदधद्वायुवेगेन पृथ्वीं खुरविलक्षिताम् । दूर्वांकुरान्मुखाग्रेण चरंस्तत्र महाश्रमे
அவன் காற்றின் வேகத்துடன் ஓடி, குளம்புச் சுவடுகளால் பூமியைச் சின்னமிட்டான்; அந்த மகா ஆசிரமத்தில் அலைந்து, வாயின் முனையால் தர்பை (தூர்வா) முளைகளை மேய்ந்தான்.
Verse 26
मुनयो यावदादाय दर्भान्स्नातुं गता नदीम् । शत्रुघ्नः शत्रुसेनायास्तापनः शूरसंमतः
முனிவர்கள் புனித தர்பையை எடுத்துக்கொண்டு நீராட நதிக்குச் சென்றபோது, வீரர்களால் போற்றப்படும் சத்ருக்னன்—சத்ருசேனையின் தாபனன்—படையுடன் முன்னே சென்றான்.
Verse 27
तावत्प्राप मुनेर्वासं च्यवनस्यातिशोभितम् । गत्वा तदाश्रमे वीरो ददर्श च्यवनं मुनिम्
பின்பு அவன் எல்லாவிதத்திலும் ஒளிவீசும் ச்யவன முனிவரின் வாசஸ்தலமான ஆசிரமத்தை அடைந்தான்; அந்த ஆசிரமத்திற்குள் சென்று, அந்த வீரன் ச்யவன முனிவரை தரிசித்தான்.
Verse 28
सुकन्यायाः समीपस्थं तपोमूर्तिमिवस्थितम् । ववंदे चरणौ तस्य स्वाभिधां समुदाहरन्
சுகன்யாவின் அருகில் நின்ற அவர் தவத்தின் உருவம் போலத் தோன்றினார்; தன் பெயரை உரைத்து, அவன் அவருடைய திருவடிகளில் வணங்கினான்.
Verse 29
शत्रुघ्नोहं रघुपतेर्भ्राता वाहस्य पालकः
நான் சத்ருக்னன்—ரகுபதி (ஸ்ரீராமன்) அவரின் சகோதரன்; ‘வாஹ’ என்பதின் காவலன்-பாதுகாவலன்.
Verse 30
नमस्करोमि युष्मभ्यं महापापोपशांतये । इति वाक्यं समाकर्ण्य जगाद मुनिसत्तमः
மகாபாபங்கள் தணியும்படியாக உங்களுக்கு நான் வணங்குகிறேன். இவ்வாக்கியத்தை கேட்ட மునிவரன் உரைத்தார்.
Verse 31
शत्रुघ्न तव कल्याणं भूयान्नरवरर्षभ । यज्ञं पालयमानस्य कीर्तिस्ते विपुला भवेत्
ஓ சத்ருக்னா, மனிதர்களில் சிறந்தவனே! உனக்கு பெரும் மங்களம் உண்டாகுக. யாகத்தைப் பாதுகாத்தால் உன் புகழ் விரிவடையும்.
Verse 32
चित्रं पश्यत भो विप्रा रामोऽपि मखकारकः । यन्नामस्मरणादीनि कुर्वंति पापनाशनम्
ஓ பிராமணர்களே, இந்த அதிசயத்தைப் பாருங்கள்—ராமனும் யாகம் செய்தவர்; ஆனால் பாபநாசத்திற்காக மக்கள் அவரது நாமஸ்மரணம் முதலியவற்றைச் செய்கின்றனர்.
Verse 33
महापातकसंयुक्ताः परदाररता नराः । यन्नामस्मरणोद्युक्ता मुक्ता यांति परां गतिम्
மகாபாதகங்களில் மூழ்கி, பிறர்மனைவியின்பால் ஆசை கொண்டவர்களும்—அவரது நாமஸ்மரணத்தில் ஈடுபட்டால்—விடுதலை பெற்று பரமகதியை அடைகின்றனர்.
Verse 34
पादपद्मसमुत्थेन रेणुना ग्रावमूर्तिभृत् । तत्क्षणाद्गौतमार्धांगी जाता मोहनरूपधृक्
அவரது பாதபத்மத்திலிருந்து எழுந்த திருவடித் தூளின் ஸ்பரிசத்தால், கல்லுருவைத் தாங்கியவள் அந்தக் கணமே கௌதமரின் அர்த்தாங்கியாகி, மோகனமான ரூபம் கொண்டாள்।
Verse 35
मामकीयस्य रूपस्य ध्यानेन प्रेमनिर्भरा । सर्वपातकराशिं सा दग्ध्वा प्राप्ता सुरूपताम्
என் ரூபத்தைத் தியானித்து பக்திப் பிரேமத்தில் நிறைந்து, அவள் எல்லாப் பாபக் குவியலையும் எரித்துத் தூய அழகிய ரூபத்தை அடைந்தாள்।
Verse 36
दैत्या यस्य मनोहारिरूपं प्रधनमण्डले । पश्यंतः प्रापुरेतस्य रूपं विकृतिवर्जितम्
முதன்மை மண்டலத்தில் அவரின் மனம் கவரும் ரூபத்தைப் பார்த்த தைத்யர்கள், எந்த விகாரமும் அற்ற அந்த ரூபத்தின் தரிசனத்தைப் பெற்றனர்।
Verse 37
योगिनो ध्याननिष्ठा ये यं ध्यात्वा योगमास्थिताः । संसारभयनिर्मुक्ताः प्रयाताः परमं पदम्
தியானத்தில் நிலைத்த யோகிகள் அவரைத் தியானித்து யோகத்தில் உறுதியாகி, சம்சாரப் பயத்திலிருந்து விடுபட்டு பரம பதத்தை அடைந்தனர்।
Verse 38
धन्योऽहमद्य रामस्य मुखं द्रक्ष्यामि शोभनम् । पयोजदलनेत्रांतं सुनसं सुभ्रुसून्नतम्
இன்று நான் பாக்கியவான்—ராமரின் ஒளிவீசும் முகத்தை நான் தரிசிப்பேன்; தாமரை இதழ்போன்ற கண்கள், அழகிய மூக்கு, மென்மையாக வளைந்து உயர்ந்த அழகிய புருவங்கள் உடையது।
Verse 39
सा जिह्वा रघुनाथस्य नामकीर्तनमादरात् । करोति विपरीता या फणिनो रसना समा
பக்தியுடன் ரகுநாதரின் நாமகீர்த்தனம் செய்யாத நாவு விகாரமானது—பாம்பின் இருபிளவு நாவைப் போல.
Verse 40
अद्य प्राप्तं तपःपुण्यमद्य पूर्णा मनोरथाः । यद्द्रक्ष्ये रामचंद्रस्य मुखं ब्रह्मादिदुर्ल्लभम्
இன்று என் தவத்தின் புண்ணியம் கனிந்தது; இன்று என் விருப்பங்கள் நிறைவேறின—பிரம்மாதி தேவர்களுக்கும் அரிதான ராமசந்திரரின் முகத்தை நான் காணப்போகிறேன்.
Verse 41
तत्पादरेणुना स्वांगं पवित्रं विदधाम्यहम् । विचित्रतरवार्ताभिः पावये रसनां स्वकाम्
அவரின் திருப்பாதத் தூளால் என் உடலைப் புனிதமாக்குகிறேன்; மேலும் மேலும் அதிசயமான வரலாறுகளால் என் விரும்பிய நாவையும் தூய்மைப்படுத்துகிறேன்.
Verse 42
इत्यादि रामचरणस्मरणप्रबुद्ध । प्रेमव्रजप्रसृतगद्गदवागुदश्रुः । श्रीरामचंद्र रघुपुंगवधर्ममूर्ते । भक्तानुकंपकसमुद्धर संसृतेर्माम्
இவ்வாறு ராமபாத ஸ்மரணத்தால் விழித்தெழுந்து, அன்பால் குரல் தழுதழுத்து கண்ணீர் பெருகப் பிரார்த்தித்தான்—“ஸ்ரீ ராமசந்திரா, ரகுவம்சச் சிறந்தவனே, தர்மமூர்த்தியே, பக்தர்க்கருள்புரிவோனே, என்னை சம்சாரத்திலிருந்து உயர்த்து.”
Verse 43
जल्पन्नश्रुकलापूर्णो मुनीनां पुरतस्तदा । नाज्ञासीत्तत्र पारक्यं निजं ध्यानेन संस्थितः
அப்போது முனிவர்களின் முன்னிலையில் கண்ணீரால் நிறைந்த குரலுடன் பேசிக்கொண்டே, தியானத்தில் ஆழ்ந்திருந்ததால் அங்கு பிறருடையது-தனதென்று வேறுபாடு அறியவில்லை.
Verse 44
शत्रुघ्नस्तं मुनिं प्राह स्वामिन्नो मखसत्तमः । क्रियतां भवता पादरजसा सुपवित्रितः
சத்ருக்னன் அந்த முனிவரை நோக்கி—ஸ்வாமீ, எங்கள் சிறந்த யாகம் உங்கள் திருப்பாதத் தூளால் முற்றிலும் தூய்மையடையச் செய்யுங்கள் என்றான்.
Verse 45
महद्भाग्यं रघुपतेर्यद्युष्मन्मानसांतरे । तिष्ठत्यसौ महाबाहुः सर्वलोकसुपूजितः
உங்கள் மனத்தின் உள்மண்டபத்தில் எல்லா உலகங்களாலும் போற்றப்படும் அந்த மகாபாகு தங்கினால், ரகுபதியின் பெரும் பாக்கியம் அதுவே.
Verse 46
इत्युक्तः सपरीवारः सर्वाग्निपरिसंवृतः । जगाम च्यवनस्तत्र प्रमोदह्रदसंप्लुतः
இவ்வாறு கூறப்பட்டதும், ச்யவனர் தம் பரிவாரத்துடன், எங்கும் புனித அக்னிகளால் சூழப்பட்டவராய், ‘ப்ரமோத’ என்னும் ஏரியின் நீரில் மூழ்கி அங்குச் சென்றார்.
Verse 47
हनूमांस्तं पदायांतं रामभक्तमवेक्ष्य ह । शत्रुघ्नं निजगादासौ वचो विनयसंयुतः
அனுமான், சத்ருக்னன் கால்நடையாக வருவதையும் அவர் ராமபக்தன் என்பதையும் கண்டு, பணிவுடன் கூடிய சொற்களால் அவரை உரைத்தான்.
Verse 48
स्वामिन्कथयसि त्वं चेन्महापुरुषसुंदरम् । रामभक्तं मुनिवरं नयामि स्वपुरीमहम्
ஸ்வாமீ, அந்த அழகிய மகாபுருஷனாகிய ராமபக்த முனிவரின் பெருமையை நீங்கள் கூறினால், நான் அவரை என் நகரத்திற்குக் கொண்டு செல்வேன்.
Verse 49
इति श्रुत्वा महद्वाक्यं कपिवीरस्य शत्रुहा । आदिदेश हनूमंतं गच्छ प्रापयतं मुनिम्
கபிவீரனின் இந்தப் பெருவாக்கைக் கேட்ட பகைஅழிப்பவன் ராமன், ஹனுமந்தனை ஆணையிட்டான்— “செல்; முனிவரை விரைவில் இங்கே கொண்டு வா।”
Verse 50
हनूमांस्तं मुनिं स्वीये पृष्ठ आरोप्य वेगवान् । सकुटुंबं निनायाशु वायुः ख इव सर्वगः
வேகமிகு ஹனுமான் அந்த முனிவரைத் தன் முதுகில் ஏற்றி, அவருடைய குடும்பத்தோடு, ஆகாயத்தில் எங்கும் செல்லும் காற்றைப் போல விரைவாகக் கொண்டு வந்தான்।
Verse 51
आगतं तं मुनिं दृष्ट्वा रामो मतिमतां वरः । अर्घ्यपाद्यादिकं चक्रे प्रीतः प्रणयविह्वलः
அந்த முனிவர் வந்ததைப் பார்த்த ஞானிகளில் சிறந்த ராமன் மகிழ்ந்து, அன்பால் உருகி, அர்க்யம், பாத்யம் முதலிய மரபுச் சிறப்புகளை முறையாகச் செய்தான்।
Verse 52
धन्योऽस्मि मुनिवर्यस्य दर्शनेन तवाधुना । पवित्रितो मखो मह्यं सर्वसंभारसंभृतः
முனிவரே! இப்பொழுது உங்கள் தரிசனத்தால் நான் பாக்கியவான் ஆனேன்; எல்லாச் சாமான்களும் நிறைந்த என் யாகமும் தூய்மையடைந்தது।
Verse 53
इति वाक्यं समाकर्ण्य च्यवनो मुनिसत्तमः । उवाच प्रेमनिर्भिन्न पुलकांगोऽतिनिर्वृतः
இந்த வார்த்தைகளைக் கேட்ட முனிவர்களில் சிறந்த ச்யவனர், அன்பால் உருகிய உள்ளத்துடன், மெய்சிலிர்ப்புடன், பேரானந்தம் நிறைந்து பேசினார்।
Verse 54
स्वामिन्ब्रह्मण्यदेवस्य तव वाडवपूजनम् । युक्तमेव महाराज धर्ममार्गं प्ररक्षितुः
ஓ ஸ்வாமி! நீர் பிராமண்யதேவனின் பக்தன்; ஆகையால், ஓ மஹாராஜா, தர்மமார்க்கத்தை காக்கும் உமக்கு வாடவாக்னி வழிபாடு நிச்சயமாகத் தகுந்ததே।