Shloka 84
Adhyaya 51 — Yaksha Injunctions: Graha-Children and Female Spirits Causing Domestic and Ritual Disruptions
कुर्यादारम्भमुप्तिं च हृष्टतुष्टः सहायवान् ।
नियोजिकेति या कन्या दुःसहस्य मयोदिता ॥
जातं प्रचोदिकासंज्ञं तस्याः कन्याचतुष्टयम् ।
मत्तोन्मत्तप्रमत्तास्तु नरान् नारीस्तु ताः सदा ॥
kuryād ārambham uptiṃ ca hṛṣṭa-tuṣṭaḥ sahāya-vān / niyojiketi yā kanyā duḥsahasya mayoditā // jātaṃ pracodikā-saṃjñaṃ tasyāḥ kanyā-catuṣṭayam / mattonmatta-pramattās tu narān nārīs tu tāḥ sadā
மகிழ்ச்சியுடன், திருப்தியுடன், உதவியாளர்களின் ஆதரவுடன் ஒருவர் செயல்களையும் விதை விதைப்பையும் தொடங்க வேண்டும். நான் துஃஸஹனுக்குரியவளென கூறிய ‘நியோஜிகா’ என்னும் கன்னி ‘ப்ரசோதிகா’ எனும் ஒருத்தியைப் பெற்றாள்; அவளிடமிருந்து நான்கு கன்னியர் தோன்றினர்—அவர்கள் எப்போதும் மதமயக்கம், உன்மத்தம், அலட்சியம் கொண்டவர்களாய் இருந்து, இடையறாது ஆண்-பெண்களை அனர்த்தத்திற்குத் தள்ளுகின்றனர்.
{ "primaryRasa": "bhayanaka", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
Auspicious action requires inner readiness (joy/contentment) and proper support; by contrast, ‘inciters’ and their heedless offshoots allegorize impulses that push people into rash, destructive choices.
Falls under ācāra/dharma and upākhyāna-style moral teaching rather than sarga/pratisarga/vaṃśa/manvantara/vaṃśānucarita.
The genealogy of personified forces suggests a chain-reaction model: subtle ‘appointment/engagement’ (niyojikā) becomes ‘provocation’ (pracodikā), which multiplies into intoxication, frenzy, and negligence—stages of loss of discrimination (viveka).