Shloka 33
Adhyaya 49 — Primordial Human Creation, the Rise of Desire, and the Origins of Settlements, Measures, and Agriculture
वृक्षांस् ताः पर्यगृह्णन्त ममत्वाविष्टचेतसः ।
नेशुस् तेनापचारेण तेऽपि तासां महीरुहाः ॥
vṛkṣāṃs tāḥ paryagṛhṇanta mamatvāviṣṭa-cetasaḥ | neśus tenāpacāreṇa te 'pi tāsāṃ mahīruhāḥ ||
‘என்னுடையது’ என்ற பற்றுணர்வால் பிடிக்கப்பட்ட மனத்துடன் அவர்கள் அந்த மரங்களைப் பிடித்து உரிமை கோரத் தொடங்கினர். அந்தப் பெருமரங்கள் அந்தத் தவறான நடத்தையால் புண்பட்டு சினந்து எதிர்ப்பாக அழைத்தன.
{ "primaryRasa": "karuna", "secondaryRasa": "raudra", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
The moral pivot is mamatva: possessiveness turns shared gifts into contested property; the ‘cry’ of the trees functions as a dharmic critique of exploitation.
Manvantara/yuga ethics narrative—how adharma begins through psychological appropriation.
Nature ‘voicing’ pain externalizes conscience: the world reflects the moral state of beings; when dharma is violated, the environment becomes adversarial.