Shloka 8
Adhyaya 46 — Cosmic Dissolution, the Emergence of Brahma, and the Measures of Time (Yugas, Manvantaras, and Brahma’s Day)
अहर्मुखे प्रबुद्धस्तु जगदादिरनादिमान् ।
सर्वहेतुरचिन्त्यात्मा परः कोऽप्यपरक्रियः ॥
ahar-mukhe prabuddhas tu jagadādir anādimān |
sarva-hetur acintyātmā paraḥ ko 'py apara-kriyaḥ ||
(படைப்பு-)பகலின் தொடக்கத்தில் உலகின் மூலாதாரம்—தானே ஆதியற்றவனாயிருந்தும்—விழித்தெழுகின்றான்; அவன் அனைத்திற்கும் காரணம், சிந்திக்க இயலாத இயல்புடையவன், பரமத் தத்துவம், பிறவற்றின் சார்பின்றி செயல்படுபவன்.
{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
The ultimate cause is portrayed as beyond ordinary thought yet operative in cosmic order. This encourages humility in metaphysical claims and devotion/discipline aligned with a higher order rather than egoic control.
Sarga/Pratisarga theology: it identifies the transcendent regulator whose ‘awakening’ initiates the turn from dissolution to manifestation.
‘Awakening’ is figurative: consciousness does not literally sleep, but the metaphor indicates the onset of manifestation when the unmanifest becomes expressible—like awareness turning toward objects.