Shloka 35
Adhyaya 45 — Jaimini’s Cosmological Questions and the Opening of Markandeya’s Account of Primary Creation
प्रलयस्यानु तेनेदं व्याप्तमासीदशेषतः ।
गुणसाम्यात्ततस्तस्मात् क्षेत्रज्ञाधिष्ठितान्मुने ॥
pralayasyānu tenedaṃ vyāptam āsīd aśeṣataḥ | guṇasāmyāt tatas tasmāt kṣetrajñādhiṣṭhitān mune ||
பிரளயத்திற்குப் பின் இவ்வுலகம் முழுவதும் அந்த அவ்யக்தத் தத்துவத்தால் முற்றிலும் வியாபிக்கப்பட்டது. பின்னர், ஓ முனிவரே, க்ஷேத்ரஜ்ஞன் (க்ஷேத்ரத்தின் அறிபவன்) அதிஷ்டான-சன்னிதியில் குணங்களின் சமநிலையிலிருந்து படைப்பு நிகழ்கிறது.
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
The verse frames creation as beginning when latent nature (with guṇas in equilibrium) is ‘activated’ under the witnessing/presiding consciousness (kṣetrajña). Ethically, it underlines that change arises from conditions; the seer (awareness) is distinct from the changing field.
Primarily Sarga (primary creation) stated against the backdrop of Pralaya (dissolution), describing the pre-creation condition and the trigger for emanation.
Guṇa-equilibrium symbolizes undifferentiated potential; the ‘presiding’ kṣetrajña points to consciousness as the illuminator/condition for manifestation, echoing Sāṅkhya-Yoga metaphysics.